Foto: Akorda.kz
Memleket basshysy Beijińde Ábý Nasyr Ál-Farabige qoiylǵan biýstti saltanatty túrde ashty, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordanyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Prezident Qasym-Jomart Toqaev ózi bilim alǵan Beijiń Til jáne mádeniet ýniversitetiniń aýmaǵynda orta ǵasyrlyq filosof, ǵalym Ábý Nasyr Ál-Farabige arnalǵan biýstti saltanatty túrde ashý rásimine qatysty.
Ashylý rásimine QHR bilim ministriniń orynbasary Van Gýanian, ýniversitettiń Partiia komitetiniń hatshysy Ni Haidýn, rektory Dýan Pen jáne Memleket basshysyna sabaq bergen ýniversitet professory Liý Shitsin, sondai-aq QHR Memlekettik óner murajaiynyń direktory, músin avtory Ý Veishan qatysty.
Memleket basshysy, eń aldymen, Ál-Farabidiń álemdik órkenietke qosqan zor úlesine airyqsha toqtaldy.
– Barshańyzǵa málim, Ál-Farabi – Shyǵystyń uly oishyly, onyń álemdik órkeniettiń damýyna qosqan úlesi orasan zor. Ál-Farabi Qazaqstan aýmaǵynda týyp-ósti, bilim izdep kóptegen elge bardy. Matematika, jaratylystaný, astronomiia, filologiia jáne basqa da birqatar ilimdi damytýǵa zor eńbek sińirdi. Adamzattyń damýyna ólsheýsiz úles qosty. Ol filosofiialyq týyndylarynda ádildik ideiasyna erekshe nazar aýdardy. Qaiyrymdy qoǵam jáne úilesimdi memleket qurý máselesine basa mán berdi. Adamgershilik pen rýhani qundylyqtardy dáriptedi. Ǵalym mýzyka jáne kalligrafiia ónerin zerdeledi, – dedi Prezident.
Qasym-Jomart Toqaev entsiklopediialyq deńgeidegi, iaǵni jan-jaqty bilimi bar Ál-Farabidi zamandastary Aristotelden keiingi «Ekinshi ustaz» dep ataǵanyna nazar aýdaryp, ǵulama ǵalymnyń eńbekteri árdaiym ózekti, mán-maǵynasyn joǵaltpaitynyn atap ótti.
– Onyń shyǵarmalary – álemdik aqyl-oidyń altyn qoryna qosylǵan qundy qazyna. Ál-Farabidiń 1150 jyldyǵy IýNESKO-nyń ataýly kúnderiniń jahandyq tizimine engizildi. Biz 2020 jyly osy mereitoidy erekshe atap óttik. Halyqaralyq ǵylymi simpoziýmdar, konferentsiialar uiymdastyryldy. Monografiialar men jinaqtar basyp shyǵaryldy. Derekti filmder túsirildi. Munyń bári Ál-Farabidiń eńbekterin tereń túsinýge múmkindik beredi, onyń mol murasyn jan-jaqty nasihattaýǵa jol ashady. Endi Qytai ǵalymdary men jastaryna filosof jaily birqatar ǵylymi eńbekter qoljetimdi bolady. Osy qundy derektermen, eń aldymen, Beijiń Til jáne mádeniet ýniversitetiniń oqytýshylary men stýdentteri tanysa alady. Bul – qýantarlyq jait. Men de kezinde osy oqý ornynda týra qyryq jyl buryn bilim aldym. Sondyqtan búgin Ábý Nasyr Ál-Farabidiń músinin ashý – men úshin zor mártebe, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy uly oishyldyń murasy bilim ordasynda jan-jaqty zertteletinine, sol arqyly mádeni bailanystarymyz nyǵaia túsetinine senim bildirdi. Sonymen qatar osy bastamaǵa qoldaý bildirgen Qytai Úkimetine, Beijiń Til jáne mádeniet ýniversitetine, Qytaidyń Memlekettik óner murajaiyna jáne kórnekti músinshi Ý Veishanǵa zor rizashylyǵyn bildirdi.
Budan bólek, Prezident Beijiń lingvistikalyq institýtynda taǵylymdamadan ótken kezinde ózine dáris bergen professor Liý Shitsinmen áńgimelesti.
– 40 jyldan keiin bilim alǵan ýniversitetime kelip, ózińizdi aman-saý kórgenime óte qýanyshtymyn. Men sizdiń eńbekqorlyǵyńyzdy, tabandylyǵyńyz ben erik-jigerińizdi erekshe baǵalaimyn. Sizdiń shákirtterge bergen bilimińizge baǵa jetpeidi. Munyń bári sizdiń kásibiligińizdi, yjdaǵattylyǵyńyzdy jáne óz isińizge degen adaldyǵyńyzdy kórsetedi. Qurmetti demalysta ekenińizdi bilemin. Soǵan qaramastan, ýniversitettiń qoǵamdyq ómirine atsalysýdy jalǵastyryp, mádenietaralyq bailanystardyń damýyna zor úles qosyp júrsiz, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev Liý Shitsinge alǵys aityp, oǵan zor densaýlyq pen uzaq ómir tiledi.
Munan soń Memleket basshysyna ýniversitette oqyǵan kezindegi óziniń arhiv qujattaryn kórsetti.
Is-shara sońynda Prezident Beijiń Til jáne mádeniet ýniversitetine Ábý Nasyr Ál-Farabidiń portretin syilap, osy oqý ornynda bilim alyp jatqan qazaqstandyq stýdenttermen áńgimelesti.
