Qasym-Jomart investitsiia tartý, jańa jumys oryndaryn ashý, infraqurylymdy damytý, shaǵyn jáne orta biznestiń órkendeýine jaǵdai jasaý, sondai-aq, ekologiiany qorǵaý ákimderdiń jumysyndaǵy negizgi kórsetkish ekenin aitty, dep habarlaidy "Ult aqparat"
– Almatynyń atqarar róli óte mańyzdy. Qalada basqa óńirlerge úlgi bolatyndai kóp jumys atqarylyp jatyr. Degenmen qalany ári qarai damytý, halyqtyń ál-aýqatyn arttyrý, turmys sapasyn jaqsartý – kún tártibinen túspeitin mindet ekenin umytpaǵanymyz jón, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev ońtústik astanany damytýdyń birqatar naqty mindetterin atap ótti.
Prezident biznes pen innovatsiiany damytý esebinen qala ekonomikasynyń joǵary ósimin qamtamasyz etýdiń mańyzdylyǵyn basty mindet retinde aitty. Atalǵan baǵyt boiynsha qaladaǵy atqarylǵan jumystarǵa toqtalǵan Memleket basshysy qalanyń indýstriialyq aimaǵynda 33 kompaniia tirkelgenin jáne 156 milliard teńgeden astam investitsiia salynǵanyn mysalǵa keltirdi. Sonymen qatar Prezident atalǵan aimaq qurylǵan 7 jyl ishinde nebary 6 jańa kásiporyn iske qosylǵanyn, biyl tek 1 shaǵyn zaýyt qana jumys istei bastaǵanyna nazar aýdardy.
Osyǵan orai Qasym-Jomart Toqaev qala ákimine indýstriialyq aimaqqa, ásirese, joǵary tehnologiialyq jáne eksportqa beiimdelgen jańa jobalar tartýǵa keńes berdi.
Memleket basshysy innovatsiiany damytýdyń jáne tyń jobalardy engizýdiń mańyzdylyǵyna toqtalyp, qalada jetekshi ýniversitetter shoǵyrlanǵanyn jáne ǵylymi ári kadrlyq áleýeti jaqsy ekenin atap ótti. Bul rette ol osy salada mańyzdy ázirlemelerdiń joǵyna nazar aýdaryp, Almatydaǵy «Innovatsiialyq tehnologiialar parki» arnaiy ekonomikalyq aimaqtyń áleýetin paidalanýdy tapsyrdy.
Qazaqstan Prezidenti qaladaǵy biznes ahýaldy jaqsartý jáne onyń investitsiialyq tartymdylyǵyn arttyrý jónindegi jumystardy jandandyrýdy tapsyrdy.
– Eger biz elimizdegi iri qalalardyń, jalpy elimizdiń investitsiialyq jáne týristik tartymdylyǵyn shynymen arttyrǵymyz kelse, jýyq arada sheteldikterdi kóshi-qon politsiiasy organdarynda mindetti tirkeý siiaqty anahronizmnen qutylý kerek, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Baiandamada shaǵyn jáne orta biznestiń damýyna kedergi keltiretin problemalardy sheshýdiń mańyzdylyǵyn atap ótti.
– Kásipkerlerge júrgizilgen saýalnama nátijesinde kóptegen kórsetkishter boiynsha qala jergilikti atqarýshy organdar jumysynyń tiimdiligi, sybailas jemqorlyqtyń taralýy, tekserýlerdiń negizdiligi jóninen artta qalyp keledi. Shaǵyn jáne orta bizneske jan-jaqty qoldaý kórsetý, túrli kedergilerdi alyp tastaý mindeti qala ákimdiginiń moinynda qala beredi. Almaty elimizdiń basty iskerlik ortalyǵy mártebesin saqtaýy tiis, – dedi Prezident.
Memleket basshysy tamaq ónimderine, eń aldymen, nan men et ónimderine qymbattaýyna jol bermeý kerektigin aitty.
– Azyq-túlik ónimderine baǵanyń ósýi bizdiń ekonomikamyzdyń osaldyǵynyń aiqyn kórsetkishi bolyp tabylatynyn moiyndaý kerek. Mysaly, syrtqy naryqtarda koniýnktýranyń nasharlaýyna silteme jasaý múldem orynsyz. Úkimet ekonomika ósiminiń jańa tetikterin qurý úshin qosymsha sharalar ázirledi. Bul sharalardy men arnaiy keńeste maquldadym. Olardy shuǵyl túrde júzege asyrý qajet, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezident kelesi bir mańyzdy mindet retinde qala turǵyndarynyń áleýmettik jaǵdaiyn aitty. Ol jumyssyzdyq problemasyn, meditsinalyq qyzmet kórsetý isin jaqsartý qajettigin, sondai-aq, jalpy bilim beretin mektepter men balabaqshalardaǵy oryn tapshylyǵyn erekshe atap kórsetti.
Ómir sapasyn arttyrý men qalanyń infraqurylymyn damytý isin qamtamasyz etý máseleleri de Memleket basshysynyń nazarynan tys qalmady.
– Biz Almatyny halyqaralyq biznes jáne týrizm ortalyǵy retinde kórsetemiz. Sondyqtan qala turǵyndarynyń ómir súrý sapasyn arttyrý jónindegi barlyq jumys halyqaralyq standarttarǵa sai beiimdelýi tiis. Eń bastysy, azamattarǵa qalada ómir súrý qolaily ári jaily bolýy kerek. Buǵan úige baratyn joldyń bolýy, áleýmettik infraqurylymnyń jaqyn ári qoljetimdiligi, sapaly aýyzsýmen, gazben, úzdiksiz elektr qýatymen jáne jylýmen qamtamasyz etilýi siiaqty birqatar faktorlar áser etedi, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezident kóshelerdi jaryqtandyrý, aýlalardyń jaǵdaiyn jaqsartý, aryq júiesiniń jumysyn retteý jónindegi problemalardy sheshý úshin qala ákimdigine tapsyrma berdi.
Memleket basshysy qalanyń kólik infraqurylymyn damytýǵa bailanysty jetistikterin atap ótip, osy saladaǵy birqatar máselelerge nazar aýdardy.
– Kún saiyn Qaskeleń, Qapshaǵai, Talǵar jaǵynan jáne Qulja kúre joly arqyly qalaǵa 200 myńnan astam avtomobil keledi. Bul Almatyda, ásirese tańerteń jáne keshki ýaqyttarda keptelis jasaidy. Bul problemany avtojoldardy qaita salý jáne keńeitý arqyly ǵana emes, sondai-aq, metro jelileriniń sanyn arttyrý jáne qala men irgeles aýdandardy qosatyn qoǵamdyq kólikti damytý arqyly sheshý qajet, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezident Almatynyń seismologiialyq turǵydan belsendi aimaqta ornalasqanyn aitty.
– Qala turǵyndary sońǵy seldi jaqsy biledi. Bul – halyqty alańdatyp otyrǵan másele. Qalada sel qaýipsizdigin tolyq qamtamasyz ete otyryp, «Aqsai» jáne «Aiýsai» shatqaldarynda bógetter salý jumysyn bastaý qajet, – dedi Memleket basshysy.
Keńes barysynda Qasym-Jomart Toqaev qalanyń ekologiialyq ahýaly men aýanyń sapasyna basa mán berdi. Ol qoǵamdyq kólikterdi gazǵa jáne basqa da janarmaidyń ekologiialyq túrlerine kóshirý isin aiaqtaýdy, qalanyń jeke sektorlaryn jáne qala mańy aimaǵyn gazdandyrýdy júzege asyrýdy, aǵashtardy, alma baqtaryn zańsyz otaý máselesine baqylaý ornatýdy, sondai-aq, qalany kógaldandyrý jáne Almaty aportyn qaita qalpyna keltirý jumystaryn jandandyrýdy tapsyrdy.
Prezident óz sózinde Kók Jailaý taý shańǵysy kýrortyn salý máselesine núkte qoidy.
– Bul máselege qaita-qaita oralmaý úshin osy jobamen ainalysýǵa tyiym salamyn. Onyń ústine barlyq kásibi ekologtar da oǵan qarsy shyǵýda, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev megapolistiń týristik áleýeti týraly aita kelip, týristik ónimderdi óte joǵary deńgeide damytý úshin Almatynyń áleýeti zor ekenin atap ótti. Bul taý, mádeni, etnografiialyq týrizm siiaqty, iskerlik týrizmge de qatysty. Prezident 2025 jylǵa deiingi týristik salany damytýdyń memlekettik baǵdarlamasynda Almaty óńiriniń taý klasteri basym baǵyt bolyp belgilengenin aitty.
– Úkimet pen qala ákimdigine taýly aimaqtardyń josparyn júzege asyrý isin bastaýdy tapsyramyn. Bul joba 2 milliard dollardan astam investitsiia tartyp, keminde 30 myń jumys ornyn asha alady. Bul rette barlyq sheshimder halyqtyń pikirin eskere otyryp qabyldanýy qajet ekenine nazar aýdaramyn, – dedi Prezident.
Memleket basshysy qoǵamdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý máselelerine de toqtaldy.
– Ókinishke qarai, Almaty qylmys deńgeii boiynsha elimizde birinshi orynda tur. Bul jerde usaq quqyq buzýshylyqtar – urlyq pen buzaqylyqtyń úlesi basym. Olardyń kóptigi sonshalyq, qala turǵyndary bul jaǵdaidy qylmys jailap alǵandai qabyldaidy. Bul – qala turǵyndaryn tolǵandyratyn basty máselelerdiń biri, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezident sóziniń sońynda Almaty qalasy Elbasynyń kórsetken qoldaýynyń arqasynda damýdyń joǵary kórsetkishterine qol jetkizgenin atap ótip, alǵa qoiylǵan maqsattarǵa jetý úshin kúsh jumyldyrýǵa shaqyrdy.
Sonymen qatar keńeste Premer-Ministrdiń birinshi orynbasary Álihan Smaiylov, Almaty qalasynyń ákimi Baqytjan Saǵyntaev, Prezidenttiń kómekshisi Aida Balaeva, sondai-aq, Indýstriia jáne infraqurylymdyq damý ministri Beibit Atamqulov sóz sóiledi.
