Til mamandary tájiribe almasty

Til mamandary tájiribe almasty


Búgin tildi úiretý ádistemesi boiynsha tájiribe jinaqtaý maqsatynda oqytýshylar men ádiskerlerge avtorlyq ádistemelerdi ázirleý jáne qalyptastyrý jaily bilim berý, úzdik ádistemelik ideialardy ortaǵa salý, ádistemeni jetildirý maqsatynda til mamandary onlain seminarǵa qatysty, – dep habarlaidy «Ult aqparat».

Bilim jáne ǵylym ministrligi Til saiasaty komiteti men Sh.Shaiahmetov atyndaǵy «Til-Qazyna» ulttyq ǵylymi-praktikalyq ortalyǵy birlesip uiymdastyrǵan sharaǵa ortalyqtyń direktory  Erbol Tileshovpen birge, sharaǵa respýblikalyq Tilderdi oqytý ortalyqtarynyń mamandary, oblystyq, qalalyq, aýdandyq tilderdi oqytý ortalyqtarynyń oqytýshylary men ádiskerleri qatysty.

Atalǵan jiynda filologiia ǵylymdarynyń doktory, Nazarbaev ýniversiteti Qazaq jáne túrkologiia departamentiniń professory Zeinehan Kúzekova alǵashqy dáristi oqydy. Ol óziniń «Qazaq tiliniń qoldanbaly grammatikasynyń ádistemesi» taqyrybyndaǵy lektsiiasynda tildiń búgingi máselelerimen qatar, negizgi ádistemesin usyndy.

«Búgingi taqyrybym tildik bilim, tildik mádeniet, búgingi tańda tildi oqytýǵa jańasha qaraýdy talap etetinine tikelei bailanysty. Qazaq tilin oqytý mazmunyn pándik, protsessýaldyq, til bilimindegi qurylymdyq, qurylymdyq-semantikalyq, fýnktsionaldyq aspektileri turǵysynan qarastyryp, leksikalyq birlikterdi úiretýge qurylǵan jattyǵý túrlerin usynamyn», – dedi professor Zeinehan Kúzekova.

Al qazaq tili pániniń muǵalimi Gúlmira Amandyqova buǵan deiin ózge ulttarǵa qazaq tilin shet tili retinde úiretýdiń ádis-tásilderimen bólisti. Ol muny óziniń ómirlik tájiribesinen alǵanyn aita kele, tildi úirenýdegi kedergilerdi alyp tastaý keregin atap ótti.

«Meniń oiymsha, tildi úirenýshiniń tildi úirenýdegi qabileti men ereksheligin anyqtaý arqyly grammatikalyq jáne leksikalyq oqý materialdaryn «túsiný-qabyldaý-ana tilimen salystyrý» mehanizmine negizdep oqytý oń nátije beredi. Buǵan deiin birneshe myń ózge ult ókiline qazaq tilin úiretip, olardyń emin-erkin sóileýine, tildi tez meńgerýine yqpal etkenimdi maqtanyshpen aita alamyn», – dedi Gúlmira Amandyqova.

Al «Sabaq qurylymyn ne anyqtaidy?» taqyrybynda dáris oqyǵan filologiia ǵylymdarynyń doktory Záýresh Ernazarova sabaqtyń qurylymyn anyqtaǵanda, mátin, mátinmen jumys, grammatikalyq tapsyrmalardyń túrlerine, tapsyrmany berýdiń reti týraly baiandasa, ál-Farabi atyndaǵy Qazaq ulttyq ýniversitetiniń dotsenti Gúlbaǵiza Musaeva «Qazaq tilin úiretý algoritmi» taqyrybynda baiandama jasady.

«Tildi úiretý úshin úirenýshige belgili bir júiemen tálim berý kerek. logikalyq turǵyda oiynda ábden pisirip, júieni bir birine sai etip beiimdeý kerek. Degenmen, sheteldikterge qazaq tilin úiretýdiń ádistemeleri múlde bólek. Sondyqtan qazaq tilin úiretýde eń birinshi neni meńgerý keregin aldyn ala daiyndap alǵanymyz abzal», – dedi ol óz sózinde.

Esterińizge sala keteiik, búgin tildi úiretý ádistemesi boiynsha tájiribe jinaqtaý maqsatynda oqytýshylar men ádiskerlerge avtorlyq ádistemelerdi ázirleý jáne qalyptastyrý jaily bilim berý, úzdik ádistemelik ideialardy ortaǵa salý, ádistemeni jetildirý maqsatynda til mamandary onlain seminarǵa qatysty. Atalǵan sharaǵa respýblikalyq Tilderdi oqytý ortalyqtarynyń mamandary, oblystyq, qalalyq, aýdandyq tilderdi oqytý ortalyqtarynyń oqytýshylary men ádiskerleri qatysty.