Qazaq jerinde arhiv isiniń tarihy 1794 jyly Bókei handyǵy qurylǵan sátten bastaý alǵan. 1920 jyly arhiv isiniń ortalyq basqarmasy qurylyp, jer-jerlerde onyń tarmaqtalǵan júieleri qalyptasty. Qazirgi tańda arhiv isi halyqtyń igiligine ainaldy.
Táýelsiz elimizdiń damý satysynda eń qajetti, qundy qujattarymyzdy kózdiń qarashyǵyndai qorǵaýmen qatar, ony el-jurtqa tanytý isi jandanýda. Asa mańyzdy ári jaýapty ispen shuǵyldanyp otyrǵan Shymkent qalalyq memlekettik arhivine biyl – 25 jyl. 1992 jyldyń qazanynda Shymkent qalasy ákiminiń sheshimimen qurylǵan bul mekeme – tarihi derekterdiń qazynasy.
Mekemede saqtalǵan jeke quram qujattarǵa kóz júgirter bolsaq, Shymkent qalasyndaǵy qajyrly tarihi eńbektiń aiǵaqtary pen rýhani muralardy saqtaýda kóptegen jumys atqarylǵanyn baiqaýǵa bolady. Soǵys jyldary shahar maidan shebinen evakýatsiialanǵan óndiristik, ekonomikalyq mańyzy zor fabrikalarmen, zaýyttarmen tolyqty. Bul jyldary elimizdiń batys oblystarynan kóshirilip ákelingen kóptegen iri ónerkásip oryndary memleketimizdiń kórkeiýine óz úlesin qosty. Máselen, Shymkent qorǵasyn zaýyty aimaǵyna ornyqqan Podolsk qorǵasyn-prokat zaýytynyń prokat tsehy, Shymkent himfarm zaýyty aimaǵyna ákelingen Máskeý alkoloid, salitsil zaýyty, Kiev bailaý materialdary fabrikasy, Voronej qalasynan kóshirilgen birqatar zaýyt-fabrikalar soǵys ýaqytynda qajettilikke bailanysty qyrýar jumystar atqardy.
Qalanyń ózge de tyń tarihi-mádeni derekteri osy jerde saqtaýly. Olardyń árqaisysyn kútip-baptap, kópshilikke usynýda muraǵat qyzmetkerleriniń eńbegi orasan.
Munan ózge de sarǵaiǵan qujattar Shymkent qalalyq memlekettik arhivinde uqyptylyqpen qattaýly tur.
Raihan BINAZAROVA,
OQO memlekettik arhivi,
qujattardy paidalaný jáne jaryqqa shyǵarý bóliminiń basshysy.
