Ortalyq kommýnikatsiialar qyzmetinde Qyzylorda oblysynyń ákimi Qyrymbek Kósherbaevtyń «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasynyń aimaqta oryndalýy týraly baspasóz konferentsiiasy ótti.
2017 jyly baǵdarlama aiasynda Syr óńirinde 600-den astam is-shara uiymdastyrylyp, 79 joba júzege asyryldy.
Búginde Qyzylorda qalasynyń sol jaǵalaýy qarqyndy qurylys alańyna ainaldy. Jańa qalada 1925 jyly ultqa «qazaq» ataýyn qaita berý týraly tarihi sheshim qabyldanǵan Qazaq Ortalyq atqarý komitetiniń burynǵy ǵimaraty arhivtegi syzbalar boiynsha qaita salyndy. Onda Rýhani jańǵyrý ortalyǵy ornalasady.
Qorqyt ata atyndaǵy Qyzylorda memlekettik ýniversitetinde «Rýhani jańǵyrý» kafedrasy ashylyp, «Máńgilik El jáne ulttyq dástúr» jáne «Órkeniettiń negizderi» atty arnaiy pánder engizildi.
Budan bólek, orta arnaýly bilim berý uiymdaryna arnalǵan qazaq tilindegi «Ólketaný» oqýlyǵy ázirlenýde. Bul maqsatqa oblystyq biýdjet esebinen 25 mln. teńge qarjy bólindi. Oqýlyq QR Bilim jáne ǵylym ministrliginiń saraptamasynan ótip, baspaǵa jiberildi.
«Daryn» qosymsha bilim berý ortalyǵynyń janynan dariianyń sol jaǵalaýyndaǵy jańa qaladan fizika-matematika mektep-internatyn ashý kózdelip otyr. Qazirgi tańda qajetti qarajaty men qurylysyna bailanysty uiymdastyrý-daiyndyq jumystary júrgizilýde.
Oblysta kieli jerlerdiń tizimi bekitildi. «Tsifrly Qazaqstan» Memlekettik baǵdarlamasy jáne «Qazaqstannyń kieli jerleriniń geografiiasy» jobasy aiasynda Qyzylorda oblysynan jalpyulttyq qasietti nysandar tizimine 12, óńirlik kieli nysandar tizimine 35 tarihi-mádeni eskertkish engizildi. Interaktivti karta respýblikalyq jáne jergilikti mańyzy bar 150 eskertkishti qamtityn bolady.
Sondai-aq, olardyń ishinde Qazaq handyǵynyń alǵashqy astanasy – Syǵanaq qalasy men óńirdegi 6 kieli oryn - Jankent, Sortóbe, Jent, Shirik-Rabat qalashyqtary, Kerderi kesenesi. Qyzylorda oblysynyń tarihi-mádeni mura eskertkishteriniń 3 D- kartasy 2018 jyldyń 1 qarashasyna deiin jasaqtalady.
Birinshi kezekte IýNESKO-nyń aldyn-ala tizimindegi jáne respýblikalyq, jergilikti mańyzy bar 9 eskertkish eńgiziletin bolady. Olar: Qorqyt Ata kesheni, Ortaǵasyrlyq Jent qalashyǵy, Ejelgi Shirik-Rabat qalashyǵy, Ortaǵasyrlyq Syǵanaq qalashyǵy, Keskenkúiik qalashyǵy, Jetiasar mádenieti eskertkishteri, Bábish Molla qalashyǵy, Ortaǵasyrlyq Jankent qalashyǵy, Saýysqandyq petroglifteri.
Qarmaqshy aýdanynda ornalasqan Qorqyt ata memorialdyq kesheni men ótken jyly keshen janynan ashylǵan etnoaýyl otandyq jáne sheteldik týristerdi erekshe qyzyqtyratyn nysan. Esterińizge sala keteiik, túrki áleminiń abyzyna arnalǵan bul keshen 1980 jyldary boi kótergen. Elbasynyń tapsyrmasyna sáikes 2014 jyly nysan qaita jańǵyrtýdan ótkizilip, janynan ziiarat etý ortalyǵy ashyldy. «Batys Eýropa-Batys Qytai» halyqaralyq avtomagistreliniń boiynda ornalasqan keshenge kelýshi týrister qatary kóp, ásirese «EKSPO-2017» kórmesi kezinde keseneni kórýge niettiler sany artty.
Aimaqta halyqaralyq «Qorqyt jáne Uly Dala sazy» folklorlyq mýzykalyq óner festivalin ótkizý dástúrge ainaldy. 4 jyl qatarynan ótkizilip keledi. 2017 jyly festivalge Resei, Tatarstan, Bashqurtstan, Týva, Ázirbaijan, Ózbekstan, Qyrǵyzstan, Angliia, Túrkiia, Qytai jáne Qazaqstannyń zertteýshi ǵalymdar, ónerpazdar qatysty.
Oblystyq tarihi-ólketaný murajaiynda «Qasietti Qazaqstan jáne arheologiia» zaly ashylyp, aimaqtaǵy 12 mýzeidiń ekspozitsiialary jańalandy.
Sondai-aq, biyl Qyzylordada aimaqtyń tarihy, mádenieti jáne ekonomikalyq jetistikterinen syr shertetin fotoalbom túrindegi kitap jaryq kóredi. Jinaqqa AQSh pen Eýropa elderindegi arhivterden Syr óńiriniń tarihi oryndary týraly buryn esh jerde jariialanbaǵan fotoderekter engizilmek.
Jyraýlar mektebin zamanaýi deńgeide dáriptep, nasihattaý úshin aimaqta «Qazaq dástúrli óner akademiiasyn» ashýdy josparlanýda.
Al, Iran Islam Respýblikasynyń Qazaqstan Respbýlikasyndaǵy Elshiligi biylǵy jyldyń 25 mamyry men 3 maýsymy aralyǵynda Qyzylordada «Shahnama» atty irandyq kórmeni ótkizbek.
Sonymen birge, QR Joǵarǵy Sotymen birlese otyryp, rýhani jańǵyrý aiasynda qoǵamda daýkestik deńgeiin tómendetý, daýlardy sotsyz sheshý institýttaryn damytý maqsatynda «Sotsyz tatýlasý ortalyǵyn» Qyzylordada qurý týraly pilottyq joba iske asyrylýda.
Aita ketý kerek, aimaqta «Týǵan jerge taǵzym» jobasy nátijeli júzege asyrylýda. Ótken jyly kásiporyndar men jergilikti ákimdik arasynda ózara áriptestik týraly memorandýmdar jasaldy.
Nátijesinde 2017 jyly metsenattar esebinen óńirimizde bilim, mádeniet uiymdarynyń ǵimarattaryn qaita jańǵyrtýǵa, balalarǵa oiyn alańdaryn salyp, alleialar men skverler ashýǵa 6 mlrd. teńgeden astam qarjy tartyldy.
