ورتالىق كوممۋنيكاتسييالار قىزمەتٸندە قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ قىرىمبەك كٶشەرباەۆتىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ ايماقتا ورىندالۋى تۋرالى باسپاسٶز كونفەرەنتسيياسى ٶتتٸ.
2017 جىلى باعدارلاما اياسىندا سىر ٶڭٸرٸندە 600-دەن استام ٸس-شارا ۇيىمداستىرىلىپ, 79 جوبا جٷزەگە اسىرىلدى.
بٷگٸندە قىزىلوردا قالاسىنىڭ سول جاعالاۋى قارقىندى قۇرىلىس الاڭىنا اينالدى. جاڭا قالادا 1925 جىلى ۇلتقا «قازاق» اتاۋىن قايتا بەرۋ تۋرالى تاريحي شەشٸم قابىلدانعان قازاق ورتالىق اتقارۋ كوميتەتٸنٸڭ بۇرىنعى عيماراتى ارحيۆتەگٸ سىزبالار بويىنشا قايتا سالىندى. وندا رۋحاني جاڭعىرۋ ورتالىعى ورنالاسادى.
قورقىت اتا اتىنداعى قىزىلوردا مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸندە «رۋحاني جاڭعىرۋ» كافەدراسى اشىلىپ, «مەڭگٸلٸك ەل جەنە ۇلتتىق دەستٷر» جەنە «ٶركەنيەتتٸڭ نەگٸزدەرٸ» اتتى ارنايى پەندەر ەنگٸزٸلدٸ.
بۇدان بٶلەك, ورتا ارناۋلى بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنا ارنالعان قازاق تٸلٸندەگٸ «ٶلكەتانۋ» وقۋلىعى ەزٸرلەنۋدە. بۇل ماقساتقا وبلىستىق بيۋدجەت ەسەبٸنەن 25 ملن. تەڭگە قارجى بٶلٸندٸ. وقۋلىق قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸنٸڭ ساراپتاماسىنان ٶتٸپ, باسپاعا جٸبەرٸلدٸ.
«دارىن» قوسىمشا بٸلٸم بەرۋ ورتالىعىنىڭ جانىنان دارييانىڭ سول جاعالاۋىنداعى جاڭا قالادان فيزيكا-ماتەماتيكا مەكتەپ-ينتەرناتىن اشۋ كٶزدەلٸپ وتىر. قازٸرگٸ تاڭدا قاجەتتٸ قاراجاتى مەن قۇرىلىسىنا بايلانىستى ۇيىمداستىرۋ-دايىندىق جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە.
وبلىستا كيەلٸ جەرلەردٸڭ تٸزٸمٸ بەكٸتٸلدٸ. «تسيفرلى قازاقستان» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى جەنە «قازاقستاننىڭ كيەلٸ جەرلەرٸنٸڭ گەوگرافيياسى» جوباسى اياسىندا قىزىلوردا وبلىسىنان جالپىۇلتتىق قاسيەتتٸ نىساندار تٸزٸمٸنە 12, ٶڭٸرلٸك كيەلٸ نىساندار تٸزٸمٸنە 35 تاريحي-مەدەني ەسكەرتكٸش ەنگٸزٸلدٸ. ينتەراكتيۆتٸ كارتا رەسپۋبليكالىق جەنە جەرگٸلٸكتٸ ماڭىزى بار 150 ەسكەرتكٸشتٸ قامتيتىن بولادى.
سونداي-اق, ولاردىڭ ٸشٸندە قازاق حاندىعىنىڭ العاشقى استاناسى – سىعاناق قالاسى مەن ٶڭٸردەگٸ 6 كيەلٸ ورىن - جانكەنت, سورتٶبە, جەنت, شٸرٸك-رابات قالاشىقتارى, كەردەرٸ كەسەنەسٸ. قىزىلوردا وبلىسىنىڭ تاريحي-مەدەني مۇرا ەسكەرتكٸشتەرٸنٸڭ 3 D- كارتاسى 2018 جىلدىڭ 1 قاراشاسىنا دەيٸن جاساقتالادى.
بٸرٸنشٸ كەزەكتە يۋنەسكو-نىڭ الدىن-الا تٸزٸمٸندەگٸ جەنە رەسپۋبليكالىق, جەرگٸلٸكتٸ ماڭىزى بار 9 ەسكەرتكٸش ەڭگٸزٸلەتٸن بولادى. ولار: قورقىت اتا كەشەنٸ, ورتاعاسىرلىق جەنت قالاشىعى, ەجەلگٸ شٸرٸك-رابات قالاشىعى, ورتاعاسىرلىق سىعاناق قالاشىعى, كەسكەنكٷيٸك قالاشىعى, جەتٸاسار مەدەنيەتٸ ەسكەرتكٸشتەرٸ, بەبٸش موللا قالاشىعى, ورتاعاسىرلىق جانكەنت قالاشىعى, ساۋىسقاندىق پەتروگليفتەرٸ.
قارماقشى اۋدانىندا ورنالاسقان قورقىت اتا مەموريالدىق كەشەنٸ مەن ٶتكەن جىلى كەشەن جانىنان اشىلعان ەتنواۋىل وتاندىق جەنە شەتەلدٸك تۋريستەردٸ ەرەكشە قىزىقتىراتىن نىسان. ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ ابىزىنا ارنالعان بۇل كەشەن 1980 جىلدارى بوي كٶتەرگەن. ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىنا سەيكەس 2014 جىلى نىسان قايتا جاڭعىرتۋدان ٶتكٸزٸلٸپ, جانىنان زييارات ەتۋ ورتالىعى اشىلدى. «باتىس ەۋروپا-باتىس قىتاي» حالىقارالىق اۆتوماگيسترەلٸنٸڭ بويىندا ورنالاسقان كەشەنگە كەلۋشٸ تۋريستەر قاتارى كٶپ, ەسٸرەسە «ەكسپو-2017» كٶرمەسٸ كەزٸندە كەسەنەنٸ كٶرۋگە نيەتتٸلەر سانى ارتتى.
ايماقتا حالىقارالىق «قورقىت جەنە ۇلى دالا سازى» فولكلورلىق مۋزىكالىق ٶنەر فەستيۆالٸن ٶتكٸزۋ دەستٷرگە اينالدى. 4 جىل قاتارىنان ٶتكٸزٸلٸپ كەلەدٸ. 2017 جىلى فەستيۆالگە رەسەي, تاتارستان, باشقۇرتستان, تۋۆا, ەزٸربايجان, ٶزبەكستان, قىرعىزستان, انگلييا, تٷركييا, قىتاي جەنە قازاقستاننىڭ زەرتتەۋشٸ عالىمدار, ٶنەرپازدار قاتىستى.
وبلىستىق تاريحي-ٶلكەتانۋ مۇراجايىندا «قاسيەتتٸ قازاقستان جەنە ارحەولوگييا» زالى اشىلىپ, ايماقتاعى 12 مۋزەيدٸڭ ەكسپوزيتسييالارى جاڭالاندى.
سونداي-اق, بيىل قىزىلوردادا ايماقتىڭ تاريحى, مەدەنيەتٸ جەنە ەكونوميكالىق جەتٸستٸكتەرٸنەن سىر شەرتەتٸن فوتوالبوم تٷرٸندەگٸ كٸتاپ جارىق كٶرەدٸ. جيناققا اقش پەن ەۋروپا ەلدەرٸندەگٸ ارحيۆتەردەن سىر ٶڭٸرٸنٸڭ تاريحي ورىندارى تۋرالى بۇرىن ەش جەردە جارييالانباعان فوتودەرەكتەر ەنگٸزٸلمەك.
جىراۋلار مەكتەبٸن زاماناۋي دەڭگەيدە دەرٸپتەپ, ناسيحاتتاۋ ٷشٸن ايماقتا «قازاق دەستٷرلٸ ٶنەر اكادەميياسىن» اشۋدى جوسپارلانۋدا.
ال, يران يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستان رەسپبۋليكاسىنداعى ەلشٸلٸگٸ بيىلعى جىلدىڭ 25 مامىرى مەن 3 ماۋسىمى ارالىعىندا قىزىلوردادا «شاحناما» اتتى يراندىق كٶرمەنٸ ٶتكٸزبەك.
سونىمەن بٸرگە, قر جوعارعى سوتىمەن بٸرلەسە وتىرىپ, رۋحاني جاڭعىرۋ اياسىندا قوعامدا داۋكەستٸك دەڭگەيٸن تٶمەندەتۋ, داۋلاردى سوتسىز شەشۋ ينستيتۋتتارىن دامىتۋ ماقساتىندا «سوتسىز تاتۋلاسۋ ورتالىعىن» قىزىلوردادا قۇرۋ تۋرالى پيلوتتىق جوبا ٸسكە اسىرىلۋدا.
ايتا كەتۋ كەرەك, ايماقتا «تۋعان جەرگە تاعزىم» جوباسى نەتيجەلٸ جٷزەگە اسىرىلۋدا. ٶتكەن جىلى كەسٸپورىندار مەن جەرگٸلٸكتٸ ەكٸمدٸك اراسىندا ٶزارا ەرٸپتەستٸك تۋرالى مەموراندۋمدار جاسالدى.
نەتيجەسٸندە 2017 جىلى مەتسەناتتار ەسەبٸنەن ٶڭٸرٸمٸزدە بٸلٸم, مەدەنيەت ۇيىمدارىنىڭ عيماراتتارىن قايتا جاڭعىرتۋعا, بالالارعا ويىن الاڭدارىن سالىپ, اللەيالار مەن سكۆەرلەر اشۋعا 6 ملرد. تەڭگەدەن استام قارجى تارتىلدى.
