Amerikalyq qor Qazaqstannyń Anatolii Statidiń ózi shyǵarǵan obligatsiialarǵa qatysty alaiaqtyq jasaý týraly aldyn ala sóz bailasýy boiynsha Daniel Chapmenge jáne Argentým Krik kompaniialar tobyna qarsy talabyna qosyldy. Bul týraly QR QR Ádilet ministrliginiń resmi saity habarlady.
2020 jylǵy 31 jeltoqsanda Outrider Management (budan ári – «Outrider») qarastyrýdaǵy Qazaqstan Respýblikasynyń Niý-Iorktegi qarjyger Deniel Chapmen, sondai-aq ol ielengen jáne baqylaityn Argentem Creek kompaniialary tobyna (birge «Chapmen») qarsy talabyna qosyldy. Sottyq protses Anatolii Stati, onyń uly Gabriel Stati jáne olar baqylaityn kompaniialar jelileri (birge «Stati») jasaǵan júieli alaiaqtyqqa kómektesýshilik, arandatýshylyq jáne kelisim úshin jaýapkershilikke tartýǵa baǵyttalǵan. Bul alaiaqtyq Qazaqstan men Outrider qosa alǵanda birneshe tarapqa zalal keltirdi.
Outrider kezinde Stati kompaniiasyna investitsiia salǵan. 2009 jyly Outrider Britandyq Virdjin araldarynda tirkelgen jáne Anatolii Statige tiesili Tristan Oil Ltd (budan ári «Tristan») kompaniiasy shyǵarǵan obligatsiialardy satyp aldy.
Chapmenóziniń Argentem Creek kompaniiasymen birge Tristan obligatsiialarynyń iri ustaýshylarynyń biri bolǵan.
Obligatsiialar Qazaqstandaǵy Statimen basqarýshy kompaniialary «Tolkynneftegaz» JShS (budan ári «TNG») jáne «Kazpolmýnai» JShS (budan ári «KPM») aktsiialary kepilimen qamtamasyz etilgen, alaida Qazaqstan zańnamasynyń talaptarymen tirkelmegen. Obligatsiialardy ornalastyrýdan túsken barlyq tabystar Qazaqstandaǵy TNG jáne KPM-niń operatsiialaryna investitsiialanýy tiis edi. Alaida, Stati óziniń málimdemeleri men mindettemelerin buza otyryp, obligatsiialardy satýdan amerikandyq investorlardyń milliondaǵan qarajatyn, óziniń basqa kompaniialaryna, sonyń ishinde Ońtústik Sýdandaǵy AscomSuddOperatingLimited-ke baǵyttaǵan, keiinnen AQSh Saýda ministrligi «AQSh-tyń Ulttyq qaýipsizdigi nemese syrtqy saiasatynyń múddelerine qaishy keletin is-sharalarǵa qatysý nemese qatysý qaýpi bar» kompaniialar tizimine engizilgen.
Qazaqstannyń Niý-Iorktegi shaǵymynda Statidiń alaiaqtyǵynyń máni men egjei-tegjeileri baiandalǵan jáne Chapmen obligatsiialarǵa salynǵan aqshanyń urlanǵanyn anyqtap, Statige qarsy sot isin qozǵaýdyń jáne alaiaqtyqty toqtatýǵa baǵyttalǵan quqyqtyq sharalardy qoldanýdyń ornyna, jańa jábirlenýshiden (Qazaqstannan) aqsha alý úshin alaiaqtyqqa qosylýǵa jáne ony qoldaýǵa sheshim qabyldaidy dep negizdelgen.
Sotta birlesken talapker Outrider kompaniiasy da Statidiń alaiaqtyǵyna aldanyp, Chapmenniń Statimen jasaǵan áreketterinen zardap shekkenin aitady. Outrider jáne Qazaqstan ekeýi de Deniel Chapmenǵa, Argentiným Krik Holdings LLS, Argentiným Krik Partners LP, Pasfainder Argentiným Krik DP LLS jáne ACP I Treiding LLS alaiaqtyq, járdemdesý jáne quqyqqa qarsy minez-qulyqqa itermeleý, sondai-aq aǵylshyn quqyǵy boiynsha zańsyz sóz bailasý maqsatynda sóz bailasqany úshin talap qoiady.
Jańa talaptarǵa qatysty Qazaqstan Respýblikasynyń Ádilet ministri Marat Beketaev bylai dedi:
«Outrider kompaniiasynyń sotqa aryz-talap berýi Stati tarapy men olardyń Chapmen jáne Argentem Krik siiaqty sybailastarynyń alaiaqtyq shemalarynan tek Qazaqstan ǵana zardap shekpegenin dáleldeidi. Biz osy alaiaqtyq qurbandarynyń ózin jariialaǵan jáne osy alaiaqtardy jaýapkershilikke tartý jáne olardyń zańsyz áreketteri úshin jazalaý jónindegi bizdiń kúsh-jigerimizge qosylǵandardyń qatysýyn qoldaimyz. Bul jańa talaptar, Gibraltar sotynyń sońǵy sheshimimen birge, Stati men olardyń sybailastary tórelik sot pen keibir sottardy adastyrýy múmkin bolǵanymen, olar túpkilikti ádilettikten qashyp qutyla almaityndyǵyn rastaidy».
Esterińizge salaiyq, 2020 jyly 27 qarashada Gibraltar Joǵarǵy Soty Tolqynneftegaz bankrottyq basqarýshysynyń Stati tarabyna jáne onyń ishinde Tristanǵa qarsy («Gibraltar aktsiiasy») shaǵym boiynsha sheshim shyǵardy. bul sheshim sheteldik iýrisdiktsiialardaǵy Statidi sotqa shaqyrýǵa ruqsat berý týraly TNG ótinishi boiynsha qanaǵattandyryldy. Gibraltar Joǵarǵy Soty óz sheshimin shyǵarǵan kezde mańyzdy isti máni boiynsha naqty (fantastikalyq emes) perspektiva tusynan qaraýdy talap etetin standartty basshylyqqa aldy.
Sot qaýlysynda Gibraltar áreketi «shamamen alaiaqtyqtan týyndady», bul TNG-ge «shamamen 470 million jáne 36 million evro mólsherinde» zalal keltirdi dep kórsetilgen. Gibraltar Joǵarǵy Soty 2020 jylǵy 27 qarashadaǵy sheshiminde, eki kúndik tyńdaý men kóptegen dálel materialdaryn zerttegennen keiin, Statidiń alaiaqtyq shemalaryna qatysty barlyq shaǵymdar máni boiynsha «qaralatyn mańyzdy másele» bolyp tabylady «naqty perspektivalarymen» degen qorytyndyǵa keldi.
