Sodyrlardyń soǵys alańy maidan dalasy emes, beibit jurttyń arasy bolyp tur - Maqsat Jaqaý

Sodyrlardyń soǵys alańy maidan dalasy emes, beibit jurttyń arasy bolyp tur - Maqsat Jaqaý

Belgili saiasattanýshy Maqsat Jaqaý Facebook-tegi paraqshasynda Almaty shaharyndaǵy keshegi qasiretti kúnder týraly hám sol tusta lańkester qolymen jasalǵan tártipsizdikterge qatysty óz oiyn bólisti. Ult portaly osy ózekti jazbany oqyrman nazaryna usynǵandy jón sanady.

***

Svoboda - eto ne pravo vybora mejdý dobrom i zlom,

a pravo zashity ot zla.

Ilia Shevelev

Keshegi qańtar oqiǵasynyń aqyry lańkestik árekettermen aiaqtalyp, eldiń júreginde biraz ýaqytqa deiin jarasyn salyp ketti. Qazaqtyń baiyrǵy sózderinen - «biz ne kórmedik, pildi de, zildi de kórdik» degenine, mine, endi elimizde lańyn salǵan sodyrlardyń ozbyrlyǵyn da kórip otyrmyz. 

Ulty men otany joq bul lańkestiktiń obektivtik baǵasyn berýde elimizdiń eń joǵarǵy sot úkimimen irip-shirigen ideologiianyń tamyrynan qyrqyp otyrýdan basqa, bul náletke qarsy amalymyz bar ma? Árine bolashaq urpaǵymyzdyń erteńin oilasaq, oilandyrar másele kóp...

Sonymen, jýyrda quqyq qorǵaý organdarynyń atalǵan oqiǵanyń zardaptaryn san júzinde esebin estidik. Óte aýyr qabyldadyq. 

Maqul, Dimash Ahmetuly Qonaevtyń kezinde salynǵan ǵimarattardyń orny tolar, dúkenderdiń sóreleriniń taýarlary qalpyna keler. Biraq bir ǵana lańkestiktiń erkin júrip kóshelerimizde tairańdaǵanyn kóz aldymyzǵa elestetsek, bul sanaly qadamdarǵa erip ketken jastardyń, olardy ońai buzaqylyq pen tonaýǵa eriksiz emotsiiamen tartqan áreketterin - qoǵam bolyp ýaiym jeýimizdi talap etedi. 

225 sheiit bolǵan adamnyń ómiri qiylǵan oqiǵada qarý qoldanyldy, kólik órtendi, aimaqtarda ákimdikter birinen soń biri basyp alyndy. 

Eń sumdyǵy, halyqtyń arasynda júrgen sodyrlardy anyqtap, birtindep kózderin joiý múmkindigine barmaǵymyzdy tistep qaldyq. Áitpese, memlekettik nysandy qorǵaǵan sarbazdar men politsiia sony bilmeidi emes. Oq atsa, beibit turǵyndarǵa tiip ketedi, sonysymen saly sýǵa ketip, lańkester bilep ketken dúrbeleńniń nasyrǵa shabýy oryn aldy. Átteń, oq ata almai, jylannyń basyn ala almai qaldy ǵoi...

Bul jerde aqiqatyn aitý kerek, myna qyrylǵan sanda, negizinen sol bizdikilerdiń kózdegen sodyrlary tur. 1347 qarýdy jeti qarý satatyn dúkenderden ielengen náletterdiń óte kásibi daiyndyqpen kelgeni bolyp otyr. 

Olardyń dúken tonaǵanǵa qatysýyn bylai qoiǵanda, basty maqsattary bolyp - qarý-jaraǵy kóp politsiia bólimderin, basqarmalaryn basyp alý turdy. Tek, qur sóz shyǵyndamai, batyl qadammen qaisarlyqpen qorǵaǵan politsiialyq kúshterdiń (kei sátterde 5 saǵattap) qarsylyǵymen júrdi. Keiin estigenimizshe, morgterdegi osy shabýylǵa qatysqandardyń tek bastarynan tesilgen oqtyń oryndaryn kóp baiqalypty. Jaraly qylý azdyq, barynsha sodyrlardyń kózin joiý durys. Qorqynyshty ma, árine oilanatyn másele...

«VDV svoih ne brosaet» deýshi edi desanttar, dál osylaisha, bul sodyrlardyń óz ustanymdary bar ekeni anyqtaldy. Sheiit bolǵan áriptesteriniń - «nókerleriniń» múrdelerin morgqa jeti ret shabýyldap, 47 denesin alyp shyqqany, tipten qyzyq. Sonda, bul patshaǵarlar naǵyz soǵys alańynda júrgendei sezingeni ǵoi. Iaǵni, bulardyń soǵys alańy anaý aitqandai, maidan dalasy emes, qarapaiym beibit jurttyń arasy bolyp tur. Qandai adamdar sonda bular? Jiirkenishti.

Eń ókinishtisi, ońdy-soldy atqan lańkester, politsiia men sarbazǵa oǵy tisin-timesin, áiteýir qańǵyǵan oǵy qarapaiym turǵynǵa, balaǵa, itke tise de báribir bolǵandyǵynda. Budan túsingenimiz, bulardyń qoǵamda úrei týǵyzý nieti bolǵany anyq. 

Qudaiǵa shúkir, Aýǵanystandaǵy taliban ne Siriia men Iraktaǵy DAISh kelmedi, olar kelse, kósheniń ortasynda óz zańdaryn ornatyp, qanjarlarymen kináliniń basyn alǵan kórinister órbip keter edi. Betin ary qylsyn, oǵan jetkizbedi. 

Dál solai, jetkizbedi! 4-5 qańtardan keiin bizdi shyndyǵynda ne kútip turǵanyn eshkim de bilmedi. Eger de biliktiń der kezindegi sheshimi, etek-jeńin jiyp alǵan politsiia men áskerdiń bilekke sengen qatty qoly bolmaǵanda, sumdyqtyń qandai kókesi bolaryn kim bilsin?

Ulttyq Ulan sarbazdarynyń, politsiia men áskeri qyzmettegi, ulttyq qaýipsizdiktegi qyzmetkerlerdiń, jas kýrsanttardyń erlikteri, kásibi qimyldary, antyna berik senimderi bolmaǵanda - qańtar oqiǵasy osy kúnderi keshegi tarihqa ketpes edi. 

Bul jerde «erim deitin eli bolmasa, elim deitin eri bolmas» edi. Qańtar oqiǵasynda erlikpen qaza tapqandarǵa qaiǵyra kóńil aitý imani paryzymyz, jaraqattanyp, zardap shekkenderdi qoldaý azamattyq mindetimiz ǵoi. 

Qańtar oqiǵasynan alar sabaǵymyz kóp. Bastysy bilik pen qoǵamnyń, quqyqqorǵaý qyzmeti men azamattardyń arasynda - ózara senim, birlik, ortaq múdde bolý kerektigin kórsetti. Osy qundylyqtarǵa berik bolaiyq!