Biýdjetti qalyptastyrý ministrlikter men vedomstvolardyń málimetteriniń negizinde irilendirilgen esepteýler boiynsha júrgiziletin bolady. Bul týraly QR Úkimetinde ótken brifingte Premer-Ministrdiń birinshi orynbasary - qarjy ministri Álihan Smaiylov aityp berdi, dep habarlaidy "Ult aqparat" primeminister.kz saityna silteme jasap.
Qazaqstanda koronavirýstyń taralýyna qarsy is-sharalar kúsheitilýde. Barlyq uiymdar men nysandarda sanitariialyq-epidemiologiialyq sharalardy júrgizý, dárihana jelilerin dári-dármektermen jáne jeke qorǵanysh quraldarymen qamtamasyz etý boiynsha sharalar kúsheitiletin bolady. Iri saýda jelilerimen jáne azyq-túlik taýarlaryn jetkizýshilermen, sondai-aq ákimdiktermen birlesip barlyq qajetti ónimder men barlyq birinshi qajettiliktegi taýarlardy úzdiksiz jetkizý máselesi sheshiletin bolady.
Elimizde azyq-túlik pen dári-dármekter jetkilikti kólemde bar, aldyn ala saýda jasap, dúrbeleń týdyrýdyń jóni joq.
«Prezident «Ekonomikany turaqtandyrýdyń budan keiingi sharalary týraly» Jarlyqqa qol qoidy, onda salyq salý, memlekettik satyp alýlar jáne biýdjetti paidalaný boiynsha erekshe jaǵdailar atp kórsetilgen. Tótenshe jaǵdai kezeńinde respýblikalyq biýdjetti qalyptastyrý jáne oryndaý boiynsha da erekshe tártip engiziledi. Biýdjetti qalyptastyrý ministrlikter men vedomstvolardyń derekteriniń negizinde irilendirilgen esepteýler boiynsha júrgiziletin bolady», - dedi Álihan Smaiylov.
Onyń aitýynsha, bul biýdjet ótinimderin qarastyrý merzimin qysqartyp, qajetti biýdjet shyǵystarynyń baǵyty men kólemin jedel anyqtaýǵa múmkindik beredi.
Bul rette, biýdjetti naqtylaý Jarlyq jobasyn QR Prezidentine usyný arqyly júzege asyrylatyn bolady.
Biýdjetti oryndaý kezinde qarastyrylady:
- kelisimsharttary tirkeý jáne tólem júrgizýdi toqtata turý múmkindigi, bul bekitilgen biýdjet baǵdarlamalaryn tolyq kólemde qarjylandyrý múmkin bolmaǵan jaǵdaida mindettemelerdiń ósýin boldyrmaýǵa múmkindik beredi;
- Úkimetke bir biýdjettik baǵdarlama ákimshisinen ekinshisiniń paidasyna qarajatty alý arqyly biýdjet qarajatyn aýystyrý, sondai-aq respýblikalyq biýdjettik baǵdarlamalar ákimshileriniń biýdjettik baǵdarlamalarynyń arasynda jáne óńirlerdiń arasynda qarajatty bólý quqyǵyn berý.
Mysaly, qoldanystaǵy biýdjettik zańnama boiynsha nysandar qurylysynda túrli saraptamalar men tehnikalyq-ekonomikalyq esepteýler, memlekettik organdar arasynda kelisý qajet. Jedel sharalar qabyldaý qajettigin eskere otyryp, Úkimet joǵaryda atalǵan rásimderdi qysqartý týraly sheshim qabyldady.
Daǵdarysty jaǵdai kezeńinde memlekettik satyp alýlardyń arnaiy tártibi jumys isteitin bolady.
«Bul kezeńde otandyq taýar óndirýshilerdi qoldaý úshin memlekettik satyp alýlar jónindegi Vedomstvoaralyq jumys toby Qazaqstan Respýblikasynyń Premer-Ministriniń tóraǵalyǵymen Qazaqstan Respýblikasynyń aýmaǵynda shyǵarylatyn taýarlar men olardy óndirýshilerdiń tizimin aiqyndaityn bolady. Mundai taýarlardy memlekettik satyp alý jedel ári jeńildetilgen túrde, tek otandyq óndirýshiler arasynda júrgiziledi», - dedi Álihan Smaiylov.
Bul satyp alýlar baǵa usynystarynyń suranysy arqyly júzege asyrylady, jetkizýshini tańdaý rásimi 5 jumys kúninen aspaidy. Bul shara jumys istep turǵan biznesti qoldap qana qoimai, jańa óndiristerdi ashýdy yntalandyratyn bolady.
Barshaǵa belgili qalyptasqan daǵdarysty jaǵdailarda Úkimet óte jyldam ún qatýy tiis, mysaly: jedel maskalar nemese qorǵanysh quraldaryn satyp alý, aýrýhana salý t.b. Bul rette, konkýrstyq rásimder 45 kúnnen 60 kúnge deiin sozylýy múmkin. Osyǵan bailanysty jumys tobyna bir kózden alý tásilimen memlekettik satyp alýdy ótkizý úshin taýarlardy, jumystar men qyzmetterdi, jekelegen jetkizýshilerdi anyqtaý boiynsha ókilettilikter beriledi.
Bul rette, iri jáne mańyzdy satyp alýlar (2 mlrd teńgeden asatyn) Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidentimen kelisiletin bolady. Qalǵan barlyq memlekettik satyp alýlar jalpyǵa birdei tártippen júzege asyrylady.
«Jumyspen qamtýdyń jol kartasy” jańa jobasyn iske asyrý usynylady, oǵan 300 mlrd teńge bólinedi. Bul qarjy óńirlerge baǵyttalyp, jappai jumyspen qamtýdy qamtamasyz etý úshin jumyspen qamtý naryǵyndaǵy jaǵdaidy turaqtandyrýǵa múmkindik beredi. Infraqurylymdyq jobalar aiasynda bul infraqurylym nysandaryn, áleýmettik nysandardy - mektepterdi, aýrýhanalardy, joldardy t.b. aǵymdaǵy kúrdeli jóndeý, iaǵni, qandai da bir eldi mekendegi asa ózekti máseleni sheshýge baǵyttalady. “Biznestiń jol kartasy - 2025” jáne “Qarapaiym zattar ekonomikasy” baǵdarlamalary aiasynda bizdiń biznesti nesielendirýdi qarjylandyrý kólemin edáýir arttyrý josparlanǵan», - Premer-Ministrdiń birinshi orynbasary - qarjy ministri.
Onyń aitýynsha, búginde “Qarapaiym zattar ekonomikasy” baǵdarlamasyna 600 mlrd teńge bólingen, onyń aiasynda óńdeý ónerkásibi men agroónerkásiptik keshendegi jobalar qarjylandyryldy. Qazirgi sátte bul qarjylandyrýdy 1 trln teńgege deiin arttyryp, bul baǵdarlamanyń búkil ekonomikany, onyń ishinde saýda, qyzmet kórsetý salalaryn qamtýy usynylady. Bul jaǵdaida qaryz alýshylar óz jobalaryn iske asyrý, jańa biznes bastaý nemese jumys isetp turǵan biznesin keńeitý úshin tómen paiyzben - jyldyǵy 6% bolatyn uzaq ýaqyt boiy qarjylandyrýdy ala alady.