QR Premer-Ministri Álihan Smaiylovtyń tóraǵalyǵymen TMD Úkimet basshylary keńesiniń kezekti otyrysy ótti, - dep habarlaidy QazAqparat Úkimettiń resmi saityna silteme jasap.
Beinekonferentsiia bailanysy rejimindegi otyrysqa Ázerbaijan Úkimetiniń basshysy Ali Asadov, Belarýs Úkimetiniń basshysy Roman Golovchenko, Qyrǵyzstan Úkimetiniń basshysy Aqylbek Japarov, Resei Úkimetiniń basshysy Mihail Mishýstin, Tájikstan Úkimetiniń basshysy Kohir Rasýlzoda, Ózbekstan Úkimetiniń basshysy Abdýlla Aripov, sondai-aq Armeniia vitse-premeri Mger Grigorian, Túrikmenstan Ministrler kabineti tóraǵasynyń orynbasary Mýhammetgýly Mýhammedov jáne TMD atqarýshy komitetiniń tóraǵasy Sergei Lebedev qatysty.
Álihan Smaiylov Qazaqstan Respýblikasy úshin osy jyly Táýelsiz Memleketter Dostastyǵyna tóraǵalyq etý úlken qurmet ekenin atap ótti.
«Byltyr biz Uiymnyń 30 jyldyǵyn atap óttik. TMD qyzmetine oń baǵa berildi, Uiymnyń saiasi dialogty qoldaý, saýda-ekonomikalyq jáne mádeni-gýmanitarlyq ózara is-qimyldy keńeitý boiynsha aimaqtyq alań retinde laiyqty bedelge ie bolǵany aityldy. Búginde TMD elderimiz arasyndaǵy yntymaqtastyqty qoldaýda mańyzdy ról atqaryp keledi», - dedi QR Premer-Ministri.
Otyrys barysynda Úkimet basshylary TMD aiasyndaǵy ekonomikalyq yntymaqtastyqtyń ózekti máseleleri boiynsha pikir almasty.
Álihan Smaiylov óz sózinde Qazaqstannyń tóraǵalyq etý aiasyndaǵy basym mindetteriniń biri ózara saýda kólemin ulǵaitý jáne ony ártaraptandyrý ekenin atap ótti.
«Buǵan bizdiń múmkindikterimiz jetedi. Ótken jyly Qazaqstannyń TMD memleketterimen ózara saýda kólemi $32,8 mlrd qurady, bul 2020 jylmen salystyrǵanda 30,2%-ǵa artyq. Biylǵy úsh aidyń qorytyndysy boiynsha Qazaqstan men TMD elderi arasyndaǵy taýar ainalymy shamamen $7,5 mlrd qurady, bul ótken jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 16,3%-ǵa artyq», - dedi Álihan Smaiylov.
Ónerkásip kooperatsiiasyn odan ári damytý týraly aitqan QR Úkimetiniń basshysy TMD elderiniń básekeli artyqshylyqtaryn tolyq iske asyrý qajet ekenine nazar aýdardy.
«Biz ónerkásip kooperatsiiasynyń mańyzdy baǵyttarynyń tizbesin aiqyndadyq. Jańa kooperatsiialyq bailanystardy qurý jáne qoldanystaǵylaryn damytý múmkindikteri qarastyrylyp jatyr. Atqarylyp jatqan jumys TMD-ǵa múshe memleketterdiń ekonomikalarynyń turaqtylyǵyn arttyrýǵa jol ashady», - dedi QR Premer-Ministri.
Sonymen qatar Álihan Smaiylov TMD-nyń 2030 jylǵa deiingi Ekonomikalyq yntymaqtastyq strategiiasynyń mindetteriniń biri shaǵyn jáne orta kásipkerlik sýbektileri arasynda iskerlik bailanystar ornatý men damytýǵa járdemdesý ekenin eske saldy.
Osyǵan bailanysty, QR Úkimeti basshysynyń aitýynsha, 1998 jyly qabyldanǵan TMD memleketterindegi shaǵyn kásipkerlikti qoldaý jáne damytý baǵdarlamasynyń erejelerin ózektendirý qajet.
Buǵan qosa QR Premer-Ministri álemdegi daǵdarys jaǵdailary azyq-túlik naryǵyna teris áser etip otyrǵanyn atap ótti.
Máselen, BUU FAO derekterine sáikes álemdegi azyq-túlik baǵasynyń indeksi byltyrǵy sáýirmen salystyrǵanda, biyl sáýir aiynda 30%-ǵa joǵarylaǵan.
Azyq-túlik qaýipsizdigi problemalaryn sheshý úshin Álihan Smaiylov kezeń-kezeńimen keshendi ekonomikalyq uiymdastyrý sharalaryn iske asyrýǵa, atap aitqanda: agrarlyq naryqtarda, onyń ishinde birlesken azyq-túlik teńgerimin ázirleý jáne júrgizý arqyly negizsiz memleketaralyq básekelestikti tómendetýge; aýyl sharýashylyǵynda investitsiialyq-innovatsiialyq jobalardy júzege asyrý úshin memleketaralyq birlestikterdi nemese birlesken kásiporyndardy qurýǵa; ótpeli taýar ótkizý júiesin damytýǵa shaqyrdy.
Sondai-aq óz sózinde QR Premer-Ministri klimattyń ózgerýi jáne kiberqaýipsizdik qaýpi máselelerine toqtaldy.
«Qazirgi syn-tegeýrinder olardy eńserý jolynda úilestirilgen jáne birlesken sharalardy qabyldaýdyń mańyzdylyǵyn kórsetti. Bul oraida Dostastyqtyń ekonomikalyq jáne basqarý quraldarynyń áleýeti eń aýqymdy mindetterdi tabysty sheshýge múmkindik beretinin atap ótkim keledi», - dedi Álihan Smaiylov.
Otyrys qorytyndysy boiynsha birqatar qujatqa, sonyń ishinde Biologiialyq materialmen almasý týraly kelisimge, 1995 jylǵy 3 qarashadaǵy TMD-ǵa qatysýshy memleketterdiń ortaq ǵylymi-tehnologiialyq keńistigin qurý týraly kelisimge ózgerister engizý týraly hattamaǵa, Júzim sharýashylyǵy men sharap jasaýdy odan ári damytý jónindegi TMD-ǵa qatysýshy memleketter yntymaqtastyǵynyń tujyrymdamasy jáne ony iske asyrý jónindegi negizgi is-sharalar jospary týraly, TMD-ǵa qatysýshy memleketterdiń aýyl sharýashylyǵy janýarlaryn molaitý kezinde genetikalyq materialdyń biologiialyq qaýipsizdigin qamtamasyz etý jónindegi 2026 jylǵa deiingi birlesken is-qimyl kesheni týraly, TMD-ǵa qatysýshy memleketterdiń aqparattyq qaýipsizdigin qamtamasyz etýdiń 2030 jylǵa deiingi kezeńge arnalǵan strategiiasyn iske asyrý jónindegi birinshi kezektegi is-sharalar jospary týraly, «TMD jastar astanasy» halyqaralyq jobasy týraly, Perspektivaly ǵylymi jobalardyń tizbesi týraly sheshimderge jáne t. b. qol qoiyldy.
Úkimet basshylary keńesiniń kelesi otyrysy 2022 jylǵy qarashada Nur-Sultan qalasynda ótedi.
