قر پرەمەر-مينيسترٸ ەليحان سمايىلوۆتىڭ تٶراعالىعىمەن تمد ٷكٸمەت باسشىلارى كەڭەسٸنٸڭ كەزەكتٸ وتىرىسى ٶتتٸ, - دەپ حابارلايدى قازاقپارات ٷكٸمەتتٸڭ رەسمي سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
بەينەكونفەرەنتسييا بايلانىسى رەجيمٸندەگٸ وتىرىسقا ەزەربايجان ٷكٸمەتٸنٸڭ باسشىسى الي اسادوۆ, بەلارۋس ٷكٸمەتٸنٸڭ باسشىسى رومان گولوۆچەنكو, قىرعىزستان ٷكٸمەتٸنٸڭ باسشىسى اقىلبەك جاپاروۆ, رەسەي ٷكٸمەتٸنٸڭ باسشىسى ميحايل ميشۋستين, تەجٸكستان ٷكٸمەتٸنٸڭ باسشىسى كوحير راسۋلزودا, ٶزبەكستان ٷكٸمەتٸنٸڭ باسشىسى ابدۋللا اريپوۆ, سونداي-اق ارمەنييا ۆيتسە-پرەمەرٸ مگەر گريگوريان, تٷرٸكمەنستان مينيسترلەر كابينەتٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى مۋحاممەتگۋلى مۋحاممەدوۆ جەنە تمد اتقارۋشى كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى سەرگەي لەبەدەۆ قاتىستى.
ەليحان سمايىلوۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ٷشٸن وسى جىلى تەۋەلسٸز مەملەكەتتەر دوستاستىعىنا تٶراعالىق ەتۋ ٷلكەن قۇرمەت ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«بىلتىر بٸز ۇيىمنىڭ 30 جىلدىعىن اتاپ ٶتتٸك. تمد قىزمەتٸنە وڭ باعا بەرٸلدٸ, ۇيىمنىڭ ساياسي ديالوگتى قولداۋ, ساۋدا-ەكونوميكالىق جەنە مەدەني-گۋمانيتارلىق ٶزارا ٸس-قيمىلدى كەڭەيتۋ بويىنشا ايماقتىق الاڭ رەتٸندە لايىقتى بەدەلگە يە بولعانى ايتىلدى. بٷگٸندە تمد ەلدەرٸمٸز اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى قولداۋدا ماڭىزدى رٶل اتقارىپ كەلەدٸ», - دەدٸ قر پرەمەر-مينيسترٸ.
وتىرىس بارىسىندا ٷكٸمەت باسشىلارى تمد اياسىنداعى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ بويىنشا پٸكٸر الماستى.
ەليحان سمايىلوۆ ٶز سٶزٸندە قازاقستاننىڭ تٶراعالىق ەتۋ اياسىنداعى باسىم مٸندەتتەرٸنٸڭ بٸرٸ ٶزارا ساۋدا كٶلەمٸن ۇلعايتۋ جەنە ونى ەرتاراپتاندىرۋ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«بۇعان بٸزدٸڭ مٷمكٸندٸكتەرٸمٸز جەتەدٸ. ٶتكەن جىلى قازاقستاننىڭ تمد مەملەكەتتەرٸمەن ٶزارا ساۋدا كٶلەمٸ $32,8 ملرد قۇرادى, بۇل 2020 جىلمەن سالىستىرعاندا 30,2%-عا ارتىق. بيىلعى ٷش ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان مەن تمد ەلدەرٸ اراسىنداعى تاۋار اينالىمى شامامەن $7,5 ملرد قۇرادى, بۇل ٶتكەن جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 16,3%-عا ارتىق», - دەدٸ ەليحان سمايىلوۆ.
ٶنەركەسٸپ كووپەراتسيياسىن ودان ەرٸ دامىتۋ تۋرالى ايتقان قر ٷكٸمەتٸنٸڭ باسشىسى تمد ەلدەرٸنٸڭ بەسەكەلٸ ارتىقشىلىقتارىن تولىق ٸسكە اسىرۋ قاجەت ەكەنٸنە نازار اۋداردى.
«بٸز ٶنەركەسٸپ كووپەراتسيياسىنىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ تٸزبەسٸن ايقىندادىق. جاڭا كووپەراتسييالىق بايلانىستاردى قۇرۋ جەنە قولدانىستاعىلارىن دامىتۋ مٷمكٸندٸكتەرٸ قاراستىرىلىپ جاتىر. اتقارىلىپ جاتقان جۇمىس تمد-عا مٷشە مەملەكەتتەردٸڭ ەكونوميكالارىنىڭ تۇراقتىلىعىن ارتتىرۋعا جول اشادى», - دەدٸ قر پرەمەر-مينيسترٸ.
سونىمەن قاتار ەليحان سمايىلوۆ تمد-نىڭ 2030 جىلعا دەيٸنگٸ ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق ستراتەگيياسىنىڭ مٸندەتتەرٸنٸڭ بٸرٸ شاعىن جەنە ورتا كەسٸپكەرلٸك سۋبەكتٸلەرٸ اراسىندا ٸسكەرلٸك بايلانىستار ورناتۋ مەن دامىتۋعا جەردەمدەسۋ ەكەنٸن ەسكە سالدى.
وسىعان بايلانىستى, قر ٷكٸمەتٸ باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, 1998 جىلى قابىلدانعان تمد مەملەكەتتەرٸندەگٸ شاعىن كەسٸپكەرلٸكتٸ قولداۋ جەنە دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ەرەجەلەرٸن ٶزەكتەندٸرۋ قاجەت.
بۇعان قوسا قر پرەمەر-مينيسترٸ ەلەمدەگٸ داعدارىس جاعدايلارى ازىق-تٷلٸك نارىعىنا تەرٸس ەسەر ەتٸپ وتىرعانىن اتاپ ٶتتٸ.
مەسەلەن, بۇۇ فاو دەرەكتەرٸنە سەيكەس ەلەمدەگٸ ازىق-تٷلٸك باعاسىنىڭ يندەكسٸ بىلتىرعى سەۋٸرمەن سالىستىرعاندا, بيىل سەۋٸر ايىندا 30%-عا جوعارىلاعان.
ازىق-تٷلٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸ پروبلەمالارىن شەشۋ ٷشٸن ەليحان سمايىلوۆ كەزەڭ-كەزەڭٸمەن كەشەندٸ ەكونوميكالىق ۇيىمداستىرۋ شارالارىن ٸسكە اسىرۋعا, اتاپ ايتقاندا: اگرارلىق نارىقتاردا, ونىڭ ٸشٸندە بٸرلەسكەن ازىق-تٷلٸك تەڭگەرٸمٸن ەزٸرلەۋ جەنە جٷرگٸزۋ ارقىلى نەگٸزسٸز مەملەكەتارالىق بەسەكەلەستٸكتٸ تٶمەندەتۋگە; اۋىل شارۋاشىلىعىندا ينۆەستيتسييالىق-يننوۆاتسييالىق جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن مەملەكەتارالىق بٸرلەستٸكتەردٸ نەمەسە بٸرلەسكەن كەسٸپورىنداردى قۇرۋعا; ٶتپەلٸ تاۋار ٶتكٸزۋ جٷيەسٸن دامىتۋعا شاقىردى.
سونداي-اق ٶز سٶزٸندە قر پرەمەر-مينيسترٸ كليماتتىڭ ٶزگەرۋٸ جەنە كيبەرقاۋٸپسٸزدٸك قاۋپٸ مەسەلەلەرٸنە توقتالدى.
«قازٸرگٸ سىن-تەگەۋرٸندەر ولاردى ەڭسەرۋ جولىندا ٷيلەستٸرٸلگەن جەنە بٸرلەسكەن شارالاردى قابىلداۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن كٶرسەتتٸ. بۇل ورايدا دوستاستىقتىڭ ەكونوميكالىق جەنە باسقارۋ قۇرالدارىنىڭ ەلەۋەتٸ ەڭ اۋقىمدى مٸندەتتەردٸ تابىستى شەشۋگە مٷمكٸندٸك بەرەتٸنٸن اتاپ ٶتكٸم كەلەدٸ», - دەدٸ ەليحان سمايىلوۆ.
وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا بٸرقاتار قۇجاتقا, سونىڭ ٸشٸندە بيولوگييالىق ماتەريالمەن الماسۋ تۋرالى كەلٸسٸمگە, 1995 جىلعى 3 قاراشاداعى تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردٸڭ ورتاق عىلىمي-تەحنولوگييالىق كەڭٸستٸگٸن قۇرۋ تۋرالى كەلٸسٸمگە ٶزگەرٸستەر ەنگٸزۋ تۋرالى حاتتاماعا, جٷزٸم شارۋاشىلىعى مەن شاراپ جاساۋدى ودان ەرٸ دامىتۋ جٶنٸندەگٸ تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەر ىنتىماقتاستىعىنىڭ تۇجىرىمداماسى جەنە ونى ٸسكە اسىرۋ جٶنٸندەگٸ نەگٸزگٸ ٸس-شارالار جوسپارى تۋرالى, تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردٸڭ اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىن مولايتۋ كەزٸندە گەنەتيكالىق ماتەريالدىڭ بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندەگٸ 2026 جىلعا دەيٸنگٸ بٸرلەسكەن ٸس-قيمىل كەشەنٸ تۋرالى, تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردٸڭ اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋدٸڭ 2030 جىلعا دەيٸنگٸ كەزەڭگە ارنالعان ستراتەگيياسىن ٸسكە اسىرۋ جٶنٸندەگٸ بٸرٸنشٸ كەزەكتەگٸ ٸس-شارالار جوسپارى تۋرالى, «تمد جاستار استاناسى» حالىقارالىق جوباسى تۋرالى, پەرسپەكتيۆالى عىلىمي جوبالاردىڭ تٸزبەسٸ تۋرالى شەشٸمدەرگە جەنە ت. ب. قول قويىلدى.
ٷكٸمەت باسشىلارى كەڭەسٸنٸڭ كەلەسٸ وتىرىسى 2022 جىلعى قاراشادا نۇر-سۇلتان قالاسىندا ٶتەدٸ.
