Foto: primeminister.kz
Elimizde egin jinaý naýqany aiasynda respýblikanyń nan men unǵa degen qajettiligin tolyq qamtamasyz etý úshin jetkilikti astyq jinaldy. Bul týraly QR Úkimetiniń otyrysy barysynda belgili boldy, dep habarlaidy primeminister.kz saity.
Aýyl sharýashylyǵy ministri Aidarbek Saparovtyń aitýynsha, biyl aýyl sharýashylyǵy daqyldary jinalatyn alqap 24 mln gektardy qurady, bul 2022 jylmen salystyrǵanda 652 myń gektarǵa artyq. Búgingi tańda elimizdiń barlyq óńirlerinde astyq jinaý naýqany aiaqtalýda. Oblys ákimdikteriniń derekteri boiynsha 16,9 mln ga (98,7%) jinaldy. Ortasha ónimdiligi 9,7 ts/ga bastapqy salmaqta 16,4 mln tonna astyq, onyń ishinde 11,4 mln tonna bidai bastyryldy.
Jalpy, aýa raiynyń qolaisyzdyǵyna qaramastan, kútiletin jalpy astyq túsimi 16 mln tonnany quraidy. Bul 3 mln tonna kólemindegi aýyspaly qaldyqtardy eskere otyryp, eldi nanmen jáne unmen tolyq qamtamasyz etýge jetkilikti.
Sonymen qatar elimizde 4,3 mln tonna kókónis daqyldary, 3,5 mln tonna kartop jáne 1,6 mln tonna maily daqyldar jinaldy, atap aitqanda 747,5 myń tonna kúnbaǵys bastyryldy.
Ministr egin jinaý jumystaryn ýaqtyly júrgizý úshin aýyl sharýashylyǵy uiymdaryna litrine 250 teńgeden 426 myń tonna jeńildetilgen dizel otyny bólingenin aitty. Sonymen qatar aǵymdaǵy jaǵdaidy eskere otyryp, dándi jáne maily daqyldardy keptirý úshin qosymsha 62,5 myń tonna jeńildetilgen dizel otynyn bólý týraly sheshim qabyldanǵan.
Sondai-aq Qostanai oblysynyń ákimi Qumar Aqsaqalov, Aqmola oblysynyń ákimi Marat Ahmetjanov, Soltústik Qazaqstan oblysynyń ákimi Ǵaýez Nurmuhambetov pen Qaraǵandy oblysy ákiminiń orynbasary Baýyrjan Asanov egin oraǵy naýqanyn ótkizý nátijelerine toqtaldy.
Premer-Ministr biyl elimizdiń eginshileri úshin óte qiyn jyl bolǵanyn atap ótti. Jazdyń aptap ystyǵy men qurǵaqshylyqtan alqaptaǵy egin qatty zardap shekti. Odan keiin tamyzdan bastap osy kúnge deiin úzdiksiz jaýǵan jaýyn-shashyn astyqtyń sapasy men túsimin tómendetip jiberdi.
«Qolaisyz aýa-raiy diqanǵa da, tehnikaǵa da qolbailaý boldy. Egin oraǵy uzaqqa sozylyp ketti. Elevatorlarǵa túsken bidaidyń 40%-ǵa jýyǵy eshqandai klasqa jatpaidy. Alaida, qazaqstandyqtar biyl nannan taryqpaidy. Ótken jyldan qalǵan qordy eskeretin bolsaq, jinalǵan ónim kólemi ishki naryqty tolyqtai qamtamasyz etýge jetkilikti», — dedi Álihan Smaiylov.
Ol otandyq fermerlerge memleket tarapynan qajetti qoldaý sharalary kórsetilgenin eske saldy. Atap aitqanda, ádil satyp alý baǵasy belgilendi. Aiyppul sanktsiialaryn qoldanbai, nesieler men qaryzdardy qaitarý merzimderi uzartyldy. Jeńildetilgen dizel otyny, onyń ishinde astyqty keptirý úshin qajetti otyn kólemi bólindi.
Sonymen qatar sýbsidiialardy tóleý boiynsha mindettemelerdi tolyq kólemde oryndaý úshin sharalar qabyldanyp jatyr. Osylaisha, ósimdik sharýashylyǵy boiynsha alǵashqy 30 mlrd teńge sýbsidiialary bólindi.
Sonymen qatar bidaidy tikelei satyp alý úshin tiisti qarjy bólý týraly sheshim qabyldandy.
«Taǵy da atap ótkim keledi. Ishki naryqta bidaimen problema bolmaýy kerek. Un jáne nan ónimderi Azyq-túlik korporatsiiasy men óńirlik turaqtandyrý qorlarynyń rezervteri arqyly qamtamasyz etilgen», — dep atap ótti Premer-Ministr.
Sonymen qatar Úkimet basshysy zamanaýi sýarý tehnologiialaryn engizý boiynsha jumysty jandandyrý qajettigin atap ótti. Bul sý shyǵynyn azaityp, ónimdilikti arttyrýǵa múmkindik beredi.
«Elimizdiń qubylmaly klimatyna beiimdelgen jergilikti sorttardy ósirýge erekshe kóńil bólý kerek. Bidaidyń jańa sorttaryn ósirý jumystary nashar júrýde. Agrarlyq ǵylymi júieni túbegeili qaita qaraý qajet», — dedi ol.
Premer-Ministrdiń aitýynsha, aýyl sharýashylyǵy tehnikalarynyń parkin jańartý máselesi de ózekti, óitkeni ábden tozyǵy jetken tehnika egis jumystarynyń sapasyna da áser etedi.
Osyǵan bailanysty Álihan Smaiylov Agroónerkásip keshenniń, onyń ishinde dándi daqyldardyń otandyq selektsiiasynyń ǵylymi áleýetin damytý jóninde naqty usynystar, sondai-aq aýyl sharýashylyǵy tehnikasy parkin jańartý boiynsha qosymsha yntalandyrý sharalaryn ázirleýdi tapsyrdy.
