فوتو: primeminister.kz
ەلٸمٸزدە ەگٸن جيناۋ ناۋقانى اياسىندا رەسپۋبليكانىڭ نان مەن ۇنعا دەگەن قاجەتتٸلٸگٸن تولىق قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن جەتكٸلٸكتٸ استىق جينالدى. بۇل تۋرالى قر ٷكٸمەتٸنٸڭ وتىرىسى بارىسىندا بەلگٸلٸ بولدى, دەپ حابارلايدى primeminister.kz سايتى.
اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترٸ ايداربەك ساپاروۆتىڭ ايتۋىنشا, بيىل اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارى جينالاتىن القاپ 24 ملن گەكتاردى قۇرادى, بۇل 2022 جىلمەن سالىستىرعاندا 652 مىڭ گەكتارعا ارتىق. بٷگٸنگٸ تاڭدا ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق ٶڭٸرلەرٸندە استىق جيناۋ ناۋقانى اياقتالۋدا. وبلىس ەكٸمدٸكتەرٸنٸڭ دەرەكتەرٸ بويىنشا 16,9 ملن گا (98,7%) جينالدى. ورتاشا ٶنٸمدٸلٸگٸ 9,7 تس/گا باستاپقى سالماقتا 16,4 ملن توننا استىق, ونىڭ ٸشٸندە 11,4 ملن توننا بيداي باستىرىلدى.
جالپى, اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعىنا قاراماستان, كٷتٸلەتٸن جالپى استىق تٷسٸمٸ 16 ملن توننانى قۇرايدى. بۇل 3 ملن توننا كٶلەمٸندەگٸ اۋىسپالى قالدىقتاردى ەسكەرە وتىرىپ, ەلدٸ نانمەن جەنە ۇنمەن تولىق قامتاماسىز ەتۋگە جەتكٸلٸكتٸ.
سونىمەن قاتار ەلٸمٸزدە 4,3 ملن توننا كٶكٶنٸس داقىلدارى, 3,5 ملن توننا كارتوپ جەنە 1,6 ملن توننا مايلى داقىلدار جينالدى, اتاپ ايتقاندا 747,5 مىڭ توننا كٷنباعىس باستىرىلدى.
مينيستر ەگٸن جيناۋ جۇمىستارىن ۋاقتىلى جٷرگٸزۋ ٷشٸن اۋىل شارۋاشىلىعى ۇيىمدارىنا ليترٸنە 250 تەڭگەدەن 426 مىڭ توننا جەڭٸلدەتٸلگەن ديزەل وتىنى بٶلٸنگەنٸن ايتتى. سونىمەن قاتار اعىمداعى جاعدايدى ەسكەرە وتىرىپ, دەندٸ جەنە مايلى داقىلداردى كەپتٸرۋ ٷشٸن قوسىمشا 62,5 مىڭ توننا جەڭٸلدەتٸلگەن ديزەل وتىنىن بٶلۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدانعان.
سونداي-اق قوستاناي وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ قۇمار اقساقالوۆ, اقمولا وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ مارات احمەتجانوۆ, سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ عاۋەز نۇرمۇحامبەتوۆ پەن قاراعاندى وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى باۋىرجان اسانوۆ ەگٸن وراعى ناۋقانىن ٶتكٸزۋ نەتيجەلەرٸنە توقتالدى.
پرەمەر-مينيستر بيىل ەلٸمٸزدٸڭ ەگٸنشٸلەرٸ ٷشٸن ٶتە قيىن جىل بولعانىن اتاپ ٶتتٸ. جازدىڭ اپتاپ ىستىعى مەن قۇرعاقشىلىقتان القاپتاعى ەگٸن قاتتى زارداپ شەكتٸ. ودان كەيٸن تامىزدان باستاپ وسى كٷنگە دەيٸن ٷزدٸكسٸز جاۋعان جاۋىن-شاشىن استىقتىڭ ساپاسى مەن تٷسٸمٸن تٶمەندەتٸپ جٸبەردٸ.
«قولايسىز اۋا-رايى ديقانعا دا, تەحنيكاعا دا قولبايلاۋ بولدى. ەگٸن وراعى ۇزاققا سوزىلىپ كەتتٸ. ەلەۆاتورلارعا تٷسكەن بيدايدىڭ 40%-عا جۋىعى ەشقانداي كلاسقا جاتپايدى. الايدا, قازاقستاندىقتار بيىل ناننان تارىقپايدى. ٶتكەن جىلدان قالعان قوردى ەسكەرەتٸن بولساق, جينالعان ٶنٸم كٶلەمٸ ٸشكٸ نارىقتى تولىقتاي قامتاماسىز ەتۋگە جەتكٸلٸكتٸ», — دەدٸ ەليحان سمايىلوۆ.
ول وتاندىق فەرمەرلەرگە مەملەكەت تاراپىنان قاجەتتٸ قولداۋ شارالارى كٶرسەتٸلگەنٸن ەسكە سالدى. اتاپ ايتقاندا, ەدٸل ساتىپ الۋ باعاسى بەلگٸلەندٸ. ايىپپۇل سانكتسييالارىن قولدانباي, نەسيەلەر مەن قارىزداردى قايتارۋ مەرزٸمدەرٸ ۇزارتىلدى. جەڭٸلدەتٸلگەن ديزەل وتىنى, ونىڭ ٸشٸندە استىقتى كەپتٸرۋ ٷشٸن قاجەتتٸ وتىن كٶلەمٸ بٶلٸندٸ.
سونىمەن قاتار سۋبسيدييالاردى تٶلەۋ بويىنشا مٸندەتتەمەلەردٸ تولىق كٶلەمدە ورىنداۋ ٷشٸن شارالار قابىلدانىپ جاتىر. وسىلايشا, ٶسٸمدٸك شارۋاشىلىعى بويىنشا العاشقى 30 ملرد تەڭگە سۋبسيدييالارى بٶلٸندٸ.
سونىمەن قاتار بيدايدى تٸكەلەي ساتىپ الۋ ٷشٸن تيٸستٸ قارجى بٶلۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداندى.
«تاعى دا اتاپ ٶتكٸم كەلەدٸ. ٸشكٸ نارىقتا بيدايمەن پروبلەما بولماۋى كەرەك. ۇن جەنە نان ٶنٸمدەرٸ ازىق-تٷلٸك كورپوراتسيياسى مەن ٶڭٸرلٸك تۇراقتاندىرۋ قورلارىنىڭ رەزەرۆتەرٸ ارقىلى قامتاماسىز ەتٸلگەن», — دەپ اتاپ ٶتتٸ پرەمەر-مينيستر.
سونىمەن قاتار ٷكٸمەت باسشىسى زاماناۋي سۋارۋ تەحنولوگييالارىن ەنگٸزۋ بويىنشا جۇمىستى جانداندىرۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ. بۇل سۋ شىعىنىن ازايتىپ, ٶنٸمدٸلٸكتٸ ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
«ەلٸمٸزدٸڭ قۇبىلمالى كليماتىنا بەيٸمدەلگەن جەرگٸلٸكتٸ سورتتاردى ٶسٸرۋگە ەرەكشە كٶڭٸل بٶلۋ كەرەك. بيدايدىڭ جاڭا سورتتارىن ٶسٸرۋ جۇمىستارى ناشار جٷرۋدە. اگرارلىق عىلىمي جٷيەنٸ تٷبەگەيلٸ قايتا قاراۋ قاجەت», — دەدٸ ول.
پرەمەر-مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىنىڭ پاركٸن جاڭارتۋ مەسەلەسٸ دە ٶزەكتٸ, ٶيتكەنٸ ەبدەن توزىعى جەتكەن تەحنيكا ەگٸس جۇمىستارىنىڭ ساپاسىنا دا ەسەر ەتەدٸ.
وسىعان بايلانىستى ەليحان سمايىلوۆ اگروٶنەركەسٸپ كەشەننٸڭ, ونىڭ ٸشٸندە دەندٸ داقىلداردىڭ وتاندىق سەلەكتسيياسىنىڭ عىلىمي ەلەۋەتٸن دامىتۋ جٶنٸندە ناقتى ۇسىنىستار, سونداي-اق اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسى پاركٸن جاڭارتۋ بويىنشا قوسىمشا ىنتالاندىرۋ شارالارىن ەزٸرلەۋدٸ تاپسىردى.
