Foto: primeminister.kz
Premer-Ministr Álihan Smaiylovtyń tóraǵalyǵymen ótken Memleket basshysynyń Sailaýaldy baǵdarlamasyn iske asyrý jónindegi respýblikalyq shtab otyrysynda 7 jyl ishinde 111 mln sharshy metr turǵyn úi salýdy qamtamasyz etý sharalary qaraldy, dep habarlaidy "Ult aqparat" Úkimet basshysynyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Indýstriia jáne infraqurylymdyq damý ministri Marat Qarabaev aldaǵy jyldary 1 mln-nan astam otbasyn jańa baspanamen qamtamasyz etý josparlanyp otyrǵanyn aitty. Qoiylǵan mindetke qol jetkizý úshin 2029 jyldyń sońyna deiin respýblika boiynsha turǵyn úidi paidalanýǵa berýdi jyl saiyn 200 myń sharshy metrge arttyrý kózdelgen. Atap aitqanda, biyl 15,3 mln sharshy metr nemese 143 myńnan astam páterdi aiaqtaý josparlanyp otyr.
Jumystardy ýaqtyly atqarý úshin ákimdikter naqty nysandar men olardyń oryndalý merzimderin kórsete otyryp, jol kartalaryn bekitti. Ministrlik óz kezeginde árbir paidalanýǵa beriletin nysanǵa ai saiyn monitoring júrgizedi. 4 aidyń qorytyndysy boiynsha jalpy respýblikalyq josparly kórsetkish 19%-ǵa artyǵymen oryndaldy: josparlanǵan 3,6 mln sharshy metrdiń ornyna 4,3 mln sharshy metr – 36,6 myń páter salyndy.
Sonymen qatar búginde respýblika boiynsha úlestik qatysýy bar 44 problemalyq nysan bar. Ministrlik úlestik qurylys máselelerin retteý maqsatynda yntalandyrýshy jáne qatańdatatyn túzetýler paketin daiyndady.
Negizgi yntalandyrý sharalary qurylys salýshylarǵa qoiylatyn talaptardy jeńildetýdi kózdeidi. Bul qurylys kompaniialaryna Qazaqstan turǵyn úi kompaniiasynan kepildik jáne ákimdikterden ruqsat alý arqyly óz qyzmetin zańdastyrýǵa múmkindik beredi.
Qatańdatý sharalary úleskerlerdiń aqshasyn tartýdyń ashyq mehanizimin qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan. Olardyń ishinde: salynyp jatqan turǵyn úidi satyp alýǵa bailanysty barlyq sharttardy HQKO-larda tirkeý, qurylysty odan ári toqtata otyryp, úleskerlerdiń aqshasyn zańsyz tartqany úshin aiyppul sanktsiialaryn ulǵaitý, úleskerlerdiń aqshasyn tartýǵa baǵyttalǵan ruqsatsyz jarnamaǵa tyiym salý jáne basqalar.
Sondai-aq «Báiterek» UBH» AQ basqarma tóraǵasy Qanat Sharlapaev, Abai oblysynyń ákimi Nurlan Uranhaev, Mańǵystaý oblysy ákiminiń birinshi orynbasary Jumabai Qaraǵaev jáne Túrkistan oblysy ákiminiń orynbasary Nuralhan Kósherov baiandama jasady.
Premer-Ministr Memleket basshysy 2029 jylǵa deiin 111 mln sharshy metr jańa turǵyn úi salý týraly mindet qoiǵanyn atap ótti. Atap aitqanda, ótken jyly 130 myńnan astam otbasy baspana jaǵdaiyn jaqsarta aldy.
«Bul rette, jospar asyra oryndalǵan óńirlerdiń ishinde Astana, Almaty qalalaryn jáne Almaty oblysyn atap ótýge bolady. Óz kezeginde, Ulytaý, Soltústik Qazaqstan jáne Atyraý oblystarynda jospar oryndalmai qaldy», — dedi Álihan Smaiylov.
Ol biylǵy 4 aidyń qorytyndysy boiynsha Abai, Mańǵystaý jáne Ulytaý oblystary jospardan artta qalyp kele jatqanyn atap ótti.
«Baspanamen qamtamasyz etý máselesiniń ásirese, halyqtyń áleýmettik osal toptary úshin mańyzy óte zor. Bul elimizdiń iri qalalarynda barynsha ózekti bolyp otyr. Búginde 600 myńnan astam otbasy turǵyn úige muqtaj jandardyń esebinde tur. Atalǵan máseleni birtindep, júieli túrde sheshý kerek. Bizde Turǵyn úi-kommýnaldyq infraqurylymdy damytý tujyrymdamasy sheńberinde birqatar baǵyttar kózdelgen», — dedi Premer-Ministr.
Úkimet basshysy mundaǵy eń ózekti máseleniń biri qurylystyń jetkilikti deńgeide injenerlik infraqurylymmen qamtamasyz etilmeýi ekenin atap ótti.
«Elorda qazir osyndai problemaǵa tap bolyp otyr. Astanada energiia resýrstary jetispeidi, sýmen qamtamasyz etý máselesi qatty sezilýde. Osyǵan bailanysty turǵyn úidi paidalanýǵa berýdiń josparlanǵan kólemi azaityldy. Basqa óńirlerde osyndai jaǵdailarǵa jol bermeý úshin barlyq ákimdikter eldi-mekenderdiń perspektivalyq damýyna tiisti taldaý júrgizýi qajet», — dep atap ótti Álihan Smaiylov.
Ol kóbinese, josparlaý problemalary turǵyn úidi paidalanýǵa berý kezinde anyqtalatynyn, sondyqtan infraqurylym máselelerin jer ýchaskesin bólý jáne qurylysqa ruqsat berý kezinde sheshý kerek ekenin atap ótti.
Álihan Smaiylov sondai-aq keiingi ýaqytta halyqtyń tarapynan qurylys jumystarynyń sapasyna jáne olardyń retsiz, bei-bereket salynýyna, obektilerdiń ýaqtyly iske qosylmaýyna qatysty óte kóp shaǵym túskenin aitty.
«Máselen, Astanada «Býdapesht» turǵyn úi kesheniniń turǵyndary byltyr qys bastalardyń aldynda jylýsyz qaldy. Shymkentte osydan bes jyl buryn ǵana memlekettik baǵdarlamamen salynǵan kóppáterli turǵyn úidiń qabyrǵalary jarylyp, liftiler jii isten shyǵady. Almatyda taýly jerlerde, sýǵa jaqyn mańdarda jáne erekshe qorǵalatyn aýmaqtarda qurylys salý kezinde zańnamany buzýdyń 150-den astam faktisi anyqtaldy», — dep atap ótti Premer-Ministr.
Onyń aitýynsha, taǵy bir ózekti problemanyń biri – qurylys kezinde ruqsat qujattarynyń bolmaýy. Almatyda salynyp jatqan «Tólebi Rezidens» turǵyn úi kesheninde qurylysqa qajetti qujattar joq.
«Astananyń bir ózinde tiisti qujattary joq osyndai 90-ǵa jýyq turǵyn úi kesheni salynyp jatyr. Ózderińiz biletindei, sot qujatsyz salynǵan «Dýblin» turǵyn úi keshenin buzý týraly sheshim shyǵardy», — dedi Álihan Smaiylov.
Úkimet basshysy atap ótkendei, Túrkiiada bolǵan joiqyn jer silkinisinen de sabaq alýymyz kerek.
«Qurylysty baqylaý sharalaryn, ásirese seismikalyq belsendi aimaqtarda qurylys jumystaryna baqylaýdy kúsheitý máselesi birneshe ret kóterildi. Belgili-bir sharalar qabyldandy, alaida ol jetkiliksiz. Osy máselelerdiń barlyǵy ázirlenip jatqan Qurylys kodeksinde eskerilýi tiis», — dep aityp ótti Álihan Smaiylov.
Qorytyndylai kele, ol turǵyn úi jáne injenerlik infraqurylymdy iske qosý boiynsha osy jylǵa arnalǵan barlyq josparlardyń tolyq jáne ýaqtyly oryndalýyn qamtamasyz etip, joǵaryda aitylǵan kemshilikterdi eskerý qajettigin atap ótti. Sonymen qatar Premer-Ministr bir ai merzimde kezekte turǵandar úshin úi bóle otyryp, keshendi qurylys salýdy qarjylandyrý mehanizmin iske qosý boiynsha sharalar qabyldaýdy, jáne 1 qyrkúiekke deiin kezekte turǵandardyń tizimin belgilengen talaptarǵa sáikestigi turǵysynan ózektendirýdi tapsyrdy.
