Skrining aýrýdyń belgisi bolmaǵan kezde erte satydaǵy isikti diagnostikalaýǵa múmkindik beredi. Bul týraly Almaty onkologiia ortalyǵynyń onkolog dárigeri Sulý Sadyqova aitty, dep habarlaidy QazAqparat tilshisi.
«Skriningtiń maqsaty – belsendi túrde erteden simptomsyz qaterli isikti anyqtaý jáne ony emdeý. Erte satyda anyqtalǵan qaterli isik tolyǵymen emdeledi. Aýrýdyń simptomy anyqtalǵan satyda qaterli isiktiń taralý qaýpi týyndap, aýrýdy emdeý qiyndai túsedi», - deidi Almaty onkologiialyq ortalyǵynyń dárigeri Sulý Sadyqova.
Jyl saiyn Almaty qalasynda sút beziniń jáne jatyr moinynyń qaterli isigin anyqtaý skrininginen 30-70 jas aralyǵyndaǵy 100 myńǵa jýyq áiel ótedi, toq ishek pen tik ishektiń qaterli isigi aýryn anyqtaý skrininginen 40-70 jas aralyǵyndaǵy 100 myń áiel men er adam ótedi.
«Skriningten ótýdiń arqasynda sońǵy 3 jylda 200-den asa sút beziniń qaterli isigi, 40 jatyr moinynyń qaterli isigi jáne 50 toq ishek pen tik ishektiń qaterli isigi anyqtaldy. Anyqtalǵan qaterli isiktiń 90% mólsheri aýrýshańdyqtyń 1-2 satyda belgilenip, tiimdi túrde emdelýge múmkindik beredi, keibiri tipti tolyq emdeledi. Degenmen, skriningten ótý degenimiz qaterli isikke bar dep kúdiktený degen maǵynada emes ekenin aita ketken jón. 40-70 jas aralyǵyndaǵy áielderdegi sút beziniń qaterli isigine 2 jylda 1 ret mammograf skriningi, 30-70 jastaǵy áielderdegi jatyr moinynyń qaterli isigi jáne qaterli isik aldyndaǵy tsitologiialyq skrining 4 jylda 1 ret; 50-70 jastaǵylarǵa kolonoskopiia, jasyryn qanǵa test jasaý arqyly toq ishek pen tik ishektik qaterli isik aldyndaǵy jáne qaterli isigine skrining 2 jylda 1 ret jasalady. Mammografiia – arnaiy mammograf apparatymen eki proektsiiadaǵy sút bezine rentgen arqyly jasalatyn zertteý ádisi», - deidi onkolog.
Onyń aitýynsha, mammografiia 0,5sm jáne odan da kishirek sút beziniń isikterin anyqtaý múmkindigin beredi.
«Sút bezinde kúdikti ózgerister anyqtalǵan kezde, tereńdetilgen tekseris júrgiziledi. Sonymen qatar patsienttiń ózi baryp tekseristen ótýdi umytpaǵany jón. Ol aiyna bir ret belgilengen bir kúnde júrgiziledi. Jynys músheleri jetilgen áiel úshin ondai tekseris etekkirden bastalǵan kúnnen bastap jetinshi kúnde tekserilýi tiis. sút bezderin baqylaýdy sút beziniń qalypty jai-kúiin baǵalaý jáne ýaqytynda ózgeristerdi belgileý úshin 20 jastan baryp tekserilýi tiis», - tiis deidi dáriger.
Keýdeniń qaterli isigin keýdeni basqan kezde diametri 1 sm isik bolsa belgilenedi.
«Tsitologiia nemese pap-testige juǵyndy alý – jatyr moiny jáne qynaptyń ústińgi jaǵynan jasýsha jinaý úderisi bolyp tabylady. Juǵyndyda jasýshanyń mólsheri, qalpy, sany jáne sipattamasy baqylanady, budan jatyr moinynyń qaterli isik aýrýy men qaterli isik aldyndaǵy, fondy aýrýyn diagnostikalaýǵa bolady. Sondai-aq, APV-ǵa testiden ótý kerek, ol DNK men RNK-nyń virýstyń onkogendi túrleriniń bolýyna tekserý úshin qoldanylady. Tsitologiiaǵa juǵyndy alý jáne APV test jasaý jatyr moinynyń qaterli isigi aýrýynyń týyndaýy men onyń saldarynan ólimniń az bolýyna septigin tigizedi», - dedi spiker.
