Elimizde halqymyzdyń dini saýatty bolýy, qoǵamda dini alaýyzdyq bolmaýy óte mańyzdy bolyp turǵan jaǵdaida «Qazaqstan Respýblikasynyń dini ekstremizm men terrorizmge qarsy is-qimyl jónindegi 2018-2022 jylǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlamasy» qabyldandy. Osy baǵdarlama aiasynda Respýblikamyzda aqparattyq-túsindirý toby memlekette dini ekstremizmdi boldyrmaýǵa jáne halyqtyń dini saýattylyǵyn arttyrý maqsatynda halyqpen jumys jasap jatyr.
Men Almaty qalalyq Qoǵamdyq damý basqarmasynyń «Monitoring jáne taldaý» ortalyǵynyń aqparattyq-túsindirý tobynyń múshesi retinde, halyqpen jumys jasaý barysynda baiqaǵanym sońǵy 2-3 jylda destrýktivti dini aǵymdardyń jetegine ketken azamattarymyzdyń sany azaiǵan.
Alaida, qaqtyǵys aimaǵynan oralǵan jerlesterimizben ońaltý jumysyn mindetti túrde júrgizý qajet. Olar ol jaqta sumdyq kórinisterdiń kýási boldy. Bul kez kelgen adamnyń psihologiiasyna áser etetini anyq. Ásirese, qyz-kelinshekter mamandardyń kómegine zárý. Siriiadan qaityp kelgen áielderdiń taǵdyry ártúrli.
Almatylyq 24 jastaǵy dúngen qyzy 2-3 jasynda ata-anasy ajyrasyp, ol anasynyń tárbiesinde ósken, óte bilimdi. Anasy eýropalyq musylman azamatyna turmysqa shyǵyp, ol joǵary synypty Eýropanyń damyǵan elderindegi kolledjderde jalǵastyrýyna týra kelgen. Birneshe til meńgerip te úlgeredi. Alaida eýropalyq ómir saltynan ol qoǵamǵa etene aralasa almai, ǵalamtorǵa jii telmirgen. Jastar jii otyratyn áleýmettik jelilerden bir dini topqa kirip, aiat-hadister oqyp, sol topta daǵystandyq sheshen jigitimen tanysyp, jaqyn sóilese bastaidy. Jergilikti meshitke baryp, namaz úirenip, hidjap kiip, bas-aiaǵy 2 aida «virtýaldy ǵashyǵy» oǵan turmysqa shyǵýǵa usynys jasaǵan. Jyly sózdi úiip-tókken sheshen jigitine es-tússiz ǵashyq bolǵan taldyrmash kelgen dúngen qyz eshkimge aitpastan ushaqqa bilet alyp, Siriiadan biraq shyǵady. Nekelesip, «baqytty» otbasylyq ǵumyr súre bastaǵan ol Sham ólkesindegi joiqyn soǵysqa, esh nársege asa mán de bermegen. Ol kúieýiniń janynda bolǵanyn qalaǵany sonsha, «ǵashyǵynyń» kezekti jarylysta aiaǵynan airylǵanyna qýanǵanyn jasyrmady. «Qansha ret «elge oralaiyq» desem de, ol jai fantastikalyq áńgime bolyp qala berdi. Sebebi kúieýim Resei azamaty bolǵandyqtan, onyń aldynda ne kútip turǵanyn oilaýdyń ózi qorqynyshty edi. Sondyqtan halifat bergen azyn-aýlaq aqshamen kún kóre berdik» degen ol, osy jyl basynda kezekti jarylys kezinde kóz jumǵan kúieýin esine alyp egile berdi. «Qazaqstan azamattaryn alyp ketedi» degendi estigende úsh balamdy jetektep, oilanbastan alǵa umtyldym» deidi ol kóz jasyn súrtip.
Eger sol 5 jyl burynǵy ǵumyryńyzdy qaita súrýge múmkindik bolsa, siz Siriiaǵa barar ma edińiz? - degen saýalyma dúngen qyzy tosylyp, jaýap bere almai qaldy. Sebebi ol 5 jyl otasqan reseilik sheshen azamatynyń adamgershiligin jii aýyzǵa alyp, biraq onyń dini saýatsyzdyqtan arandap qalǵanyn aita berdi.
Jalpy, búginde elimizdegi dini ahýal turaqty ekenin jáne azamattardyń dini saladaǵy quqyqtaryn iske asyrýy úshin memleket tarapynan qajetti jaǵdailardyń jasalyp jatqanyn aitýymyz kerek. Búgin bizge ata dinimizdi, ulttyq qasietimizdi, ádet-ǵurypymyz ben salt-dástúrimizdi qaita túletip, bárin tolyq qalpyna keltirýge tamasha múmkindik berilip otyr. Qazaqstannyń ómirinde dinniń alatyn orny men róli mańyzdy ári erekshe.
Aisha Keńesbai, dintanýshy-jýrnalist
