Elordanyń qylmystyq ister boiynsha aýdanaralyq soty "Jýsan" operatsiiasy aiasynda Siriiadan qaitarylǵan 14 qazaqstandyqqa qatysty úkim shyǵardy, dep habarlaidy Sputnik Qazaqstan.
Buǵan deiin prokýratýra barlyq sottalýshyny 10 jyldan 17 jylǵa deiin bas bostandyǵynan aiyrýdy suraǵan bolatyn. Prokýror Edil Murattyń aitýynsha, sottalýshylardyń birinshi ret qylmysqa barýy, jas balalarynyń bolý jáne ókinýi siiaqty jazany jeńildetetin jaǵdailar eskerildi. Al dini alaýyzdyq boiynsha basqa azamattardyń áreketteri úshin kek alý maqsatynda qarý men oq-dárini qoldaný qylmystyq jazany aýyrlatatyn jaǵdailar retinde qarastyryldy.
Qazaqstan azamattary Qylmystyq kodekstiń 174-baby (áleýmettik, ulttyq, rýlyq, násildik, tektik-toptyq nemese dini alaýyzdyqty qozdyrý), 256-baby (terrorizmdi nasihattaý nemese terrorizm aktisin jasaýǵa jariia túrde shaqyrý), 257-baby (terroristik top qurý, oǵan basshylyq etý jáne onyń áreketine qatysý) jáne 313-baby (qatygezdik pen kúsh qoldanýǵa bas urýdy nasihattaityn týyndylardy zańsyz taratý) boiynsha kináli dep tanylyp otyr.
Sýdia Ádilhan Shaihislamov prokýratýranyń talaptaryn qanaǵattandyrdy. Sottyń sheshimimen Nurlan Qamalov - 14 jylǵa, Gazinur Baqytjanov - 13 jylǵa, Rýslan Qýanov - 11 jylǵa, Amanjol Janseńgirov - 12 jylǵa , Turlan Ábilqaiyrov - 11 jylǵa, Dýman Sádýaqasov - 11 jylǵa, Baqtiiar Ibraev pen Danabek Tórehanov - 9 jylǵa, Daniiar Áltaev - 10 jylǵa, Dáýren Sábituly - 11 jylǵa, al Abzal Amangeldi, Almaz Narbýtin jáne Ermuhan Aiypqaliev pen Jandos Ájmámbetov 8 jylǵa bas bostandyǵynan aiyryldy. Árbireýi jábirlenýshilerdiń ótemaqy qoryna 50 000-75 000 teńge aýdarýy shart. Sottalǵandardyń múlki tárkilenbeidi.

Qazaqstan azamattary Siriiada nemen ainalysty?
Tergeý materialdaryna sáikes, sottalǵandardyń bireýi – 1992 jyly týǵan Daniiar Áltaev. 2013 jyly Bishkek arqyly Siriiaǵa barǵan. Laqap aty – "Ábý Iýsýf". Ekinshisi – 1992 jylǵy Abzal Amangeldi. Osydan tórt jyl buryn ata-anasymen birge Siriiaǵa kóship ketken. Sol jaqta DAISh-tyń* quramyna kiretin "qazaq jamaǵatyna" qosylǵan. Byltyr Abzal Amangeldi DAISh-tyń* quramynan shyǵyp, qashyp ketken. Onyń bes balasy bar.
Al Turlan Ábilqaiyrov 25 jasynda áieli men jas balasyn alyp, aldymen Reseige, odan keiin Túrkiiaǵa barǵan. Sol jaqtan Siriiaǵa zańsyz ótip ketken. Sóitip terroristik toptyń quramyna qosyldy. Onyń laqap aty – "Ábý Seifýllah". Taǵy bir sottalýshy Jandos Ájmámbetov Siriiada "Hasan" degen atpen tanylǵan. Jasy – 29-da. 1985 jyly týǵan Ermuhan Aiypqalievtyń laqap aty – "Ismail". Ol jaraqat alyp, múgedek bolyp qalǵan. Aiypqaliev búgingi sot otyrysyna beinebailanys arqyly qatysty. Sebebi ózi júre almaidy.
56 jastaǵy Gazinur Baqytjanov Siriiada eki birdei laqap atpen tanylǵan. Bireýi – "Ábý Súleiman", ekinshisi – "Babai". Ol DAISh-tyń* ishki qaýipsizdik qyzmetine kirgen jáne ásker qatarynan qashqan Qazaqstan azamattaryn quryqtaýǵa kómektesken. Onymen birge 1986 jylǵy Amanjol Janseńgirov júrgen. Ol 8 jyl buryn aldymen Aýǵanstanǵa barǵan. Al eki jyldan keiin Siriiaǵa zańsyz ótip, "qazaq jamaǵatyna" qosylady. Laqap aty – "Abdýlfaiyz".
35 jastaǵy Baqtiiar Ibraev ta aldymen aýǵan jerine barǵan. Bertin kele, Siriiaǵa aýysyp, sol jerde áskeri taktika men snaiperlik ónerden instrýktor bolǵan. Sodyrlar ony "Ábý áli" dep ataǵan. Al 1978 jylǵy Nurlan Qamalovtyń birneshe laqap aty bolǵan. Olar – "Abdýlla", "Qojeke" jáne "Ábý Abdýlla". Ol "qazaq jamaǵaty" quramynda "ámir" qyzmetin atqarǵan. 28 jastaǵy Rýslan Qýanovty "Abbas" dep ataǵan. Ol Mysyrda dini bilim alyp júrgende DAISh-tyń yqpalyna túsken. Sóitip, Siriiaǵa ketip qalǵan. Sol jaqta qazaq jigitterine dáris oqypty.
Budan bólek, sottalýshylardyń arasynda 1986 jyly týǵan Almaz Narbýtin (laqap aty – "Solih medik"), 1988 jylǵy Dáýren Sábituly, 1990 jylǵy Dýman Sádýaqasov jáne 1987 jyly týǵan Danabek Tórehanov bar. Sotta barlyǵy ózderiniń otbasylary jaiynda aityp berdi. Máselen, Almaz Narbýtinniń eki balasy bar. Azamattyq nekege eki ret turǵan. Onyń bir áieli Siriiada júrgende qaitys bolypty.

Sot otyrysy qashan bastaldy?
Aita keteiik, 22 qazan kúni Nur-Sultanda Siriiadan oralǵan 14 qazaqstandyqqa qatysty ashyq sot tyńdaýy bastalǵan bolatyn. Tergeý málimetinshe, aiyptalýshylar buryn DAISh* sodyry bolǵan. Olar "Jýsan" arnaiy operatsiiasy aiasynda Qazaqstanǵa oraldy.
On tórt qazaqstandyqqa terrorlyq áreketke qatysty, terrorizmge tartty jáne nasihattady, sondai-aq basqa da aýyr qylmystar jasady degen aiyptar taǵyldy. Olardyń bireýi múgedek bolyp qalǵan. Sol sebepti protseske videokonferentsiia arqyly qosylyp otyrady.
Jalpy UQK memlekettik organdarmen jáne sheteldik seriktesterimen birge Siriiadan 595 qazaqstandyqty qaitardy, olardyń 400-den astamy - bala. Buǵan deiin Qazaqstanǵa oralǵan on er adam men bes áiel túrli merzimge sottalǵan bolatyn. Olar terroristik uiymnyń qyzmetine qatysqany úshin kináli dep tanyldy.
Qazaqstan Ulttyq qaýipsizdik komiteti Azattyqtyń saýalyna bergen jaýabynda Siriia men Iraktan Qazaqstanǵa 824 adam – 277 eresek azamat (57 er jáne 220 áiel) men 547 bala jetkizilgeni týraly habarlaǵan. UQK dereginshe, Qazaqstanǵa oralǵannan keiin 44 adam (arasynda 10 áiel bar) terrorizmge bailanysty aiyptar boiynsha sottalyp, bir jyldan 11 jylǵa deiingi merzimge túrmege qamalǵan.
*DAISh - Qazaqstanda tyiym salynǵan terroristik uiym