QR Ulttyq mýzeiiniń direktory Arystanbek Muhamediuly Alasha han kesenesine bailanysty tarihty jańǵyrtý maqsatynda álemdik ǵylymi qaýymdastyqqa úndeý jasady, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Arystanbek Muhamediuly óziniń zertteýin derekti film arqyly kórsetip, onyń Facebook paraqshasynda jariialady.
«Alasha hannyń shyn máninde kim ekenin anyqtaý úshin búgin men halyqaralyq qoǵamdastyqqa úndeý jariialaýǵa bel sheshtim. Árine, meniń paiymym pikirtalas, bálkim halyqaralyq rezonans týdyrýy múmkin. Alaida bul syrttaǵy eldiń bizdiń tarihymyzǵa, ata-tegimizge qyzyǵýshylyq týdyrary sózsiz», - deidi Arystanbek Muhamediuly.
Ulttyq mýzei direktory halyqaralyq zertteýler arqyly túrli ańyzdarǵa arqaý bolǵan, miftik obraz deńgeiinde qalyp qoiǵan Alasha han týraly qisynsyz dáiekterdi joqqa shyǵaryp, shyn máninde onyń kim bolǵanyn anyqtaýdy maqsat tutyp otyr.
«Alasha han men Shyńǵys handy bir adam dep sanaityn pikirdi qoldaityndar kóp. Sol sebepti álem deńgeiindegi tarihshy-ǵalymdardy tarta otyryp, talai ǵasyrdan jumbaq bolyp kele jatqan suraqtyń jaýabyn beretin ýaqyt jetti», - degen Muhamediuly videomaterialda bul pikirdi qýattaityn birneshe derek keltirgen.
«Birinshiden, Joshy hannan mártebesi biik, eńseli kesenede jatqan kim bolýy múmkin? Nemese áigili Joshy hannyń qasyna jai adamǵa arnap úlken kesene salynýy múmkin be? Ras, tarihi ýaqyt turǵysynan alǵanda eń aldymen Joshy hanǵa, keiin «Alasha hanǵa» arnap kesene turǵyzylǵan. Munyń sebebin 1227 jyly Joshy hannyń ákesinen buryn qaza tabýymen bailanystyrýǵa bolady. Shyńǵys han tuńǵysh ulyna arnap úlken kesene salýǵa ámir bergen. Ekinshiden, Joshy han kesenesiniń kólemi 9,55×7,25 metr, biiktigi 7 metr qurasa, al Alasha hannyń kesenesiniń kólemi 9,73×11,9metrdi, kúmbezin qosa alǵandaǵy biiktigi 10 metr! Úshinshiden, Alasha hannyń kesenesine kirgen kezde mańdaishaǵa arnaiy salynǵan bóriniń izderin anyq baiqaimyz. «Alasha» degen sózdiń ózi «bóri» degen maǵynany beredi. Óitkeni ejelgi túrkiler ózderin Kók Bóriniń urpaǵymyz dep sanap, soǵan tabyndy. Tórtinshiden, Alasha hannyń mazarynda Qazaq jerindegi Arystan bab, Qoja Ahmet Iassaýi jáne taǵy da basqa kesenelerde ǵana emes, sonymen qatar tutastai Orta Aziiada kezdespeitin, arnaiy áskeri qorǵanys maqsatyn daerekshe baspaldaqtar salynǵan», - deidi derekti videoda Muhamediuly.
