QR Densaýlyq saqtaý ministri Eljan Birtanov óziniń Facebook paraqshasynda elektrondy temeki shegetinderde koronavirýs pnevmoniiasy aýyr jaǵdaida ótetini jáne ólim qaýpi joǵary bolatynyn bedeldi ǵylymi basylymdarǵa silteme jasap jariialady, dep habarlaidy QazAqparat.
SARS-CoV-2 virýsy týdyrǵan COVID-19 koronavirýs infektsiiasynyń álemde keń tarap jatqanyna bailanysty temeki shegýdiń ziiany men tipti keibir dáleldenbegen paidasy týraly da pikirtalastar órship tur.
Ǵylymi derek pen sarapshylardyń pikirine nazar salyp kóreiik.
Britan Meditsinalyq jýrnalynyń (BMJ) sarapshylary qarapaiym jáne elektrondy shylym shegetinderge qanshalyqty qaýip tónip turǵany týraly pikirmen bólisti.
COVID-19 naýqastyń tynys alý joldaryn qiyndatatyn aýrý. Ǵylymi derekterdiń kópshiligi virýstyń aǵzaǵa enip, bólinýi dál osy tynys alý joldarynda bolatynyn aitady. Indetti juqtyryp alý, onyń kúrdeli bolýy jáne ólimge ákep soǵýyna shylym shegýdiń qandai áseri bar ekeni áli tolyq zerttelmegen, sebebi mundai zertteý júrgizý uzaq ýaqytty alady. Degenmen, 2009 jyly osyǵan uqsas respiratorlyq-sintsitialdi (jasýshaly) virýsty zertteý kezinde temeki tútini infektsiianyń berilý jyldamdyǵyn arttyratynyn jáne tynys joldary virýstyq infektsiiasynyń qiyndyq týdyratynyn dáleldedi.
Keibir ǵylymi zertteýler COVID-19 juqtyrǵandar arasynda shylym shegý ólim qaýpin joǵarylatyp, qarqyndy terapiia nemese ókpeni jasandy jeldetýdi qajet etetinin aitady. Indetpen alǵash bop kúresken qytailyq meditsina qyzmetkerleri zertteýlerinde COVID-19 indetine shaldyqqan temeki shegetin adamdardyń 12,4%-y qaitys bolǵanyn nemese qarqyndy terapiia nemese ókpege jasandy jeldetýdi qajet etkenin, al múldem shylym shekpegen adamdardyń 4,7%-y ǵana ómirden ótkenin kórsetti.
Odan bólek, adam qolymen ustap turǵan temekini ernine jii tigizýi virýs juqtyrý qaýpin joǵarylatady.
CBC News amerikalyq sarapshylardyń pikirin usynyp, shylym shegý barlyq jaǵdaida ókpeniń qyzmetin nasharlatatynyn aitty. Al ókpe jumysyna qaýip tóndiretin árekettiń barlyǵy koronavirýs nemese basqa da virýstardy juqtyryp alý qaýpin arttyrady. Shylym shegý aǵzanyń infektsiiamen kúresýge qabiletin tómendetetini fakt.
