Búgin Májilistiń jalpy otyrysynda depýtat, «Aq jol» partiiasy fraktsiiasy múshesi Qazybek Isa shyǵarmashylyq odaqtardy qarjylandyrý máselesine qatysty Premer-Ministrdiń orynbasary Eraly Toǵjanovtyń atyna saýal joldady. Ult portaly mátinniń tolyq nusqasyn usynady.
***
Ótkende, 3 maýsymda QR Parlamenti Májilisiniń Áleýmettik-mádeni komiteti «Ulttyń jańa bolmysyn qalyptastyrýdaǵy shyǵarmashylyq odaqtar men qoǵamdyq uiymdardyń róli» atty Parlament tarihyndaǵy tuńǵysh ret tek qana memlekettik tilde ótken úlken jiyn ótkizdi.
Keleli keńeste keńinen talqylanǵandai, Ulttyń jańa bolmysyn qalyptastyrý úshin eń aldymen óz bolmysymyzdy jat bolmystan qorǵai bilýimiz kerek! Búgingidei jahandaný dáýirinde jat bolmystan qorǵanýda Aqparattyq-rýhani qaýipsizdiktiń róli zor! Al bizdiń telearnalardaǵy qaptaǵan ózge eldiń teleserialdarynyń elge áseri úkimettiń buiryqtary men parlamenttiń zańdarynan da yqpaldy bolyp ketetinin umytpaiyq. Keide teris tárbiege, ultsyzdyqqa sheteldik aqparattyq ekspansiiamen birge ózimizdiń ulttyq uǵymnan jurdai túrli filmderimizdiń de, jeńil kúlkige qurylǵan saiqymazaqtyq shý men shoýlardyń áseri az emes. El telearnalaryna tizesi jaltyraǵan jyrtyq shalbarly ánshiler shyǵyp jatqanda, jalpy osy bizdiń ideologiiamyzdyń ózi bútin be dep oilaýǵa týra keledi keide...
Rýhani jańǵyrýdyń negizi - Ulttyq múddemizdi qorǵaityn Ulttyq bolmysty qalyptastyratyn eń aldymen ulttyń rýhaniiaty men mádenieti. Ádebieti men óneri! Bilim men ǵylymy! Iaǵni, ulttyń ziialy qaýymy birikken shyǵarmashylyq odaqtar.
Kózimiz jetkendei, is júzinde memlekettiń strategiialyq seriktesi jáne qoǵamdaǵy ulttyq ideialardyń qozǵaýshy kúshi bolýǵa tiis shyǵarmashylyq odaqtar qazir qarjylyq qiyndyqtardan shyǵa almai, óz kúnderin zorǵa kórip kele jatyr.
Qandai eldiń damýynda da, eń aldymen mádeniettiń mańyzy zor!
Ekinshi dúniejúzilik soǵys kezinde Angliianyń áigili premeri Cherchillge qarjy ministri el biýdjetin kórsetedi. Sonda ol "Mádeniettiń shyǵyndary qaida?" dep suraidy. "Qaidaǵy mádeniet soǵys kezinde?" depti ministr. Sonda Cherchill: "Al biz onda ne úshin soǵysyp jatyrmyz, eger mádenietti qorǵap qala almasaq?" degen eken.
Iá, “Eger Tiliń men Mádenietińdi saqtai almasań, shekarańdy asha sal, báribir neńdi qorǵaisyń? Bul endi seniń eliń emes!” - dep Nelson Mandela týrasyn aitqandai, eldiń eń basty qorǵany - Tili men Mádenieti.
Sondyqtan da, eń bastysy, Ulttyq bolmysymyz Ulttyq múddemizdi qorǵaýǵa laiyq bolýy úshin, mádenietimizdiń máiekti bolýyna basty nazar aýdarýǵa tiistimiz.
Mádenietimizdi qoldaýǵa basa nazar aýdaryp kele jatqan Qazaqstan Prezidenti Q.Toqaevtyń tapsyrmasymen byltyr Shyǵarmashylyq odaqtardy qoldaý qory qurylǵan edi. Qazir bul qordyń jumysy áli júrmei jatyr. Shyǵarmashylyq odaqtar shyryldaýda, qarjy joq dep, al Mádeniet ministrligindegi shyǵarmashylyq odaqtardy qoldaý úshin biýdjetten bólingen 257 million teńge de igerilmei qaldy. Sebebi, shyǵarmashylyq odaqtar qujattary konkýrstyq talaptarǵa sáikes kelmedi deidi ministrlik. Ózderi kún kóre almai otyrǵan shyǵarmashylyq odaqtar osylai qudaidyń ózi jiberip turǵan ózderine tiesili sybaǵasynan aiyrylyp otyr. Muny qazaq «Kedeidiń aýzy sútke tigende, murny qanaidy» deidi...
Mundai, qarjylyq qiyn jaǵdaida, shyǵarmashylyq odaqtar óz múshelerine qalai qoldaý jasai alady? Negizinen, shyǵarmashylyq odaqtardyń qiyn jaǵdaiy olardy qarjylandyrý tetikteriniń zańnamalyq turǵyda tiimdi jolǵa qoiylmaǵandyǵynan bolyp otyr.
Shyǵarmashylyq odaqtardyń muńyn da, ministrlikterdiń jyryn da túsinýge bolady. Óitkeni, bizdiń zańymyz boiynsha ulttyq múddemizdi qorǵaýǵa rýhani nár beretin, ultshyl rýhty urpaqtar tárbieleitin Jazýshylar, Kompozitorlar, Sýretshiler, teatr, kino odaqtary, iaǵni Ulttyq tárbiege úiretetin odaqtar men ...it úiretetin odaqtardyń róli birdei. Mundai, 22 myń uiymnyń bárine bir kózben qarap otyrǵanda, bul másele eshqashan sheshilmeidi.
Sondyqtan, Ulttyq bolmysymyzdy qalyptastyrýda mańyzy zor shyǵarmashylyq odaqtardyń rólin arttyrý úshin memlekettiń strategiialyq seriktestigi uǵymyn engizý kezek kúttirmes másele dep bilemiz.
Biyl Táýelsizdigine 30 jyl tolyp jatqan elimizde, soǵys kezi emes, qudaiǵa shúkir beibit kezeńde Mádenietimiz ben Tilimizdi saqtap qala almasaq, biz ne úshin otyrmyz bul jerde?
Eger úkimet bul máseleni jaqyn arada sheshpei, súirete beretin bolsa, biz zańǵa ózgerister engizýdi óz qolymyzǵa alamyz.
Bizdiń usynystarymyz:
1.Shyǵarmashylyq odaqtardy qarjylandyrýdy zańnamalyq turǵydan sheshý úshin olarǵa memlekettiń strategiialyq seriktesi statýsyn berý kerek.
2.Shyǵarmashylyq odaqtardyń memleketpen áriptestik qyzmetin jandandyrý úshin mádeniet pen ónerdi damytý granttaryn taǵaiyndaý qajet.
3. Ulttyq bolmysymyzdy jat bolmystan qorǵaý úshin ulttyq ideologiialyq, Aqparattyq-rýhani qaýipsizdik tetikterin jasaýdy shuǵyl qolǵa alý kerek.
Qurmetpen, «Aq jol» fraktsiiasy depýtattary
