QR Premer-Ministri Asqar Maminniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda QR Prezidenti Qasym-Jomart Toqaevtyń «Jańa jaǵdaidaǵy Qazaqstan: is-qimyl kezeńi» atty Qazaqstan halqyna Joldaýyn iske asyrý jónindegi sharalar qaraldy. Eldiń qarjy naryǵyndaǵy qazirgi jaǵdai týraly Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń tóraǵasy Mádina Ábilqasymova baiandady, dep habarlaidy primeminister.kz saity.
Memleket basshysy ekonomikanyń zardap shekken sektorlarynda shaǵyn jáne orta biznestiń barlyq qoldanystaǵy kreditteri boiynsha paiyzdyq mólsherlemelerdi jyldyq 6%-ǵa deiin memlekettik sýbsidiialaý arqyly shaǵyn jáne orta biznes sýbektilerine qosymsha kómek kórsetýdi tapsyrdy.
Mádina Ábilqasymova ekonomikadaǵy daǵdarys jaǵdaiynda Agenttiktiń basym mindeti atalǵan sýbektilerdi qarjylandyrýǵa qoldaý kórsetý jáne kredittik resýrstarǵa qoljetimdiliktiń tómendeýine jol bermeý ekenin atap ótti. Shaǵyn jáne orta biznes sýbektileriniń qarjylyq ornyqtylyǵy jáne tólem qabilettiligi qarjy uiymdarynyń turaqtylyǵyn qamtamasyz etý úshin mańyzdy.
«Memleket basshysynyń tapsyrmasy boiynsha tótenshe jaǵdai kezeńinde kreditter jáne mikrokreditter boiynsha tólemder merzimi keiinge qaldyryldy. Osy jylǵy 16 naýryz 15 maýsym aralyǵynda 12 455 sýbektiniń tólem merzimi keiinge qaldyryldy, bul kredit alýshy sýbektilerdiń 41,5%-yn quraidy. Kreditter boiynsha merzimi keiinge qaldyrylǵan tólemder somasy 164,8 mlrd teńge boldy», — dedi vedomstvo basshysy.
Qazirgi ýaqytta shaǵyn jáne orta biznes sýbektilerine kreditter boiynsha tólemderdi jeńildetilgen tártippen keiinge qaldyrý ne olardy qaita qurylymdaý túrinde qoldaý kórsetý jalǵasýda.
Biyl 16 maýsym men 1 qyrkúiek aralyǵynda 25 mlrd teńgege 3,3 myńnan asa kredit boiynsha merzimin keiinge qaldyrý ótinimi maquldandy, 669 kredit alýshynyń kreditteri qaita qarjylandyryldy. Osy jylǵy 1 shildedegi jaǵdai boiynsha ekinshi deńgeidegi bankterde shamamen 30 myń ShOB sýbektisiniń 3,9 trln teńge somasyndaǵy kreditteri bar. Onyń ishinde 11 myńǵa jýyq sýbekt kásipkerlikti qoldaý boiynsha memlekettik baǵdarlamalardyń jeńildik talaptarymen kreditter aldy.
Shaǵyn jáne orta biznes sýbektilerin jeńildikpen kreditteý baǵdarlamasy aiasynda ainalym kapitalyn tolyqtyrýǵa 387 mlrd teńge somaǵa 3 308 kredit berildi. Qalǵan kredit alýshylar «Qarapaiym zattar ekonomikasy» jáne «Biznestiń jol kartasy-2025» baǵdarlamalary aiasynda qamtylǵan.
Agenttiktiń baǵalaýynsha, 12,5 myńǵa jýyq kredit alýshy ekonomikanyń tótenshe jaǵdaidy jáne karantin sharalaryn engizýden zardap shekken salalarynda qyzmetin júzege asyrýda.
«Memleket basshysynyń tapsyrmasyn iske asyrý maqsatynda Agenttik Úkimetpen birlesip «Biznestiń jol kartasy-2025» baǵdarlamasynyń talaptary boiynsha ekonomikanyń zardap shekken sektorlarynda shaǵyn jáne orta biznestiń barlyq qoldanystaǵy kreditteri boiynsha paiyzdyq mólsherlemelerdi jyldyq 6%-ǵa deiin memlekettik sýbsidiialaýdy qamtamasyz etedi. Sýbsidiialaý tótenshe jaǵdai rejimi jariialanǵan sátten bastap, iaǵni osy jylǵy 16 naýryzdan bastap 12 ai merzimge beriledi», — dedi Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń tóraǵasy.
Búgingi tańda shaǵyn jáne orta biznes sýbektileriniń kreditteri boiynsha ortasha mólsherleme shamamen 15%-dy quraidy, kredit alýshylardy kóbirek qamtý úshin sýbsidiialanatyn kreditter boiynsha eń joǵary mólsherlemeni 20%-dan tómen emes mólsherde belgileý usynylady. Bul rette ortasha alǵanda sýbsidiialaý mólsherlemesi 9%-ǵa deiin bolady.
Memleket basshysy ekinshi deńgeili bankterdiń ótimdiligin biznesti kreditteýge baǵyttaý jóninde sharalar qabyldaýdy tapsyrdy.
Ábilqasymovanyń aitýynsha, kásipkerlerdi nesielendirýdi yntalandyrý úshin Agenttik osyǵan deiin bankterdiń kapitaly men ótimdiligin bosatý maqsatynda retteýdi ýaqytsha álsiretti. Atap aitqanda, biylǵy 30 qyrkúiekke deiin shaǵyn jáne orta biznes kreditteri men sindikattalǵan kreditter boiynsha saralanǵan táýekeldi azaitý esebinen bankterdiń menshikti kapitalyn esepteýge qoiylatyn talaptar jeńildetildi. 2021 jylǵy 1 shildege deiin ekinshi deńgeidegi bankter kapitalynyń konservatsiialyq býferine qoiylatyn talap 1 paiyzdyq tarmaqqa tómendetildi, bankter ótimdiliginiń koeffitsientteri boiynsha talaptar jeńildetildi.
«Bul bankterdiń 468 mlrd teńge mólsherindegi kapitalyn jáne 1,8 trln teńge mólsherindegi ótimdiligin bosatýǵa múmkindik berdi. Ekonomikany kreditteýdi yntalandyrý úshin Agenttik Ulttyq bankpen birlesip qosymsha sharalardy, onyń ishinde prýdentsiialyq retteýdiń ýaqytsha sharalaryn uzartý boiynsha sharalardy ázirleidi», — dedi vedomstvo basshysy.
Memleket basshysy kredittik uiymdardyń jaýapkershiligin arttyrý turǵysynan, sondai-aq kreditter boiynsha shekti mólsherlemelerdi saralaý jáne tómendetý boiynsha qosymsha retteý sharalaryn qabyldaýdy tapsyrdy.
Mikroqarjylyq qyzmetti retteý tutynýshylardyń, ásirese tabysy tómen ári banktik kreditterdi ala almaityn azamattardyń quqyqtaryn qorǵaý úshin mańyzdy.
Osy jyldyń 1 qańtarynan bastap kredittik seriktestikter, lombardtar jáne onlain-kreditteý kompaniialarynyń qyzmetin Agenttik retteidi.
Memleket basshysynyń tapsyrmasy boiynsha biyl lombardtardyń menshikti kapitalyna qoiylatyn talaptar kúsheitildi, basshylaryna qoiylatyn biliktilik talaptary jáne lombardtardyń úi-jailaryna tehnikalyq talaptar belgilendi.
«Barlyq banktik emes uiymdar eseptik tirkeýden ótkizildi. 1 qyrkúiektegi jaǵdai boiynsha 3,1 myń mikrokreditteý sýbektisiniń ishinen 227 mikroqarjy uiymy, 202 kredittik seriktestik jáne 650 lombard eseptik tirkeýden ótti. Mikrokreditteýdiń qalǵan sýbektileri jumys istemeidi nemese olardyń kapitaly joq jáne olar qyzmetin toqtatýdy josparlap otyr», — dedi Ábilqasymova.
Jalpy alǵanda, halyqtyń borysh júktemesiniń táýekelderin odan ári tómendetý úshin Agenttik kredittik uiymdardyń jaýapkershiligin arttyrý jáne nesieler boiynsha syiaqynyń shekti mólsherlemelerin saralaý boiynsha sharalar qabyldaidy.
