قر پرەمەر-مينيسترٸ اسقار ماميننٸڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ٷكٸمەت وتىرىسىندا قر پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «جاڭا جاعدايداعى قازاقستان: ٸس-قيمىل كەزەڭٸ» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىن ٸسكە اسىرۋ جٶنٸندەگٸ شارالار قارالدى. ەلدٸڭ قارجى نارىعىنداعى قازٸرگٸ جاعداي تۋرالى قارجى نارىعىن رەتتەۋ جەنە دامىتۋ اگەنتتٸگٸنٸڭ تٶراعاسى مەدينا ەبٸلقاسىموۆا باياندادى, دەپ حابارلايدى primeminister.kz سايتى.
مەملەكەت باسشىسى ەكونوميكانىڭ زارداپ شەككەن سەكتورلارىندا شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸڭ بارلىق قولدانىستاعى كرەديتتەرٸ بويىنشا پايىزدىق مٶلشەرلەمەلەردٸ جىلدىق 6%-عا دەيٸن مەملەكەتتٸك سۋبسيدييالاۋ ارقىلى شاعىن جەنە ورتا بيزنەس سۋبەكتٸلەرٸنە قوسىمشا كٶمەك كٶرسەتۋدٸ تاپسىردى.
مەدينا ەبٸلقاسىموۆا ەكونوميكاداعى داعدارىس جاعدايىندا اگەنتتٸكتٸڭ باسىم مٸندەتٸ اتالعان سۋبەكتٸلەردٸ قارجىلاندىرۋعا قولداۋ كٶرسەتۋ جەنە كرەديتتٸك رەسۋرستارعا قولجەتٸمدٸلٸكتٸڭ تٶمەندەۋٸنە جول بەرمەۋ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. شاعىن جەنە ورتا بيزنەس سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ قارجىلىق ورنىقتىلىعى جەنە تٶلەم قابٸلەتتٸلٸگٸ قارجى ۇيىمدارىنىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن ماڭىزدى.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا تٶتەنشە جاعداي كەزەڭٸندە كرەديتتەر جەنە ميكروكرەديتتەر بويىنشا تٶلەمدەر مەرزٸمٸ كەيٸنگە قالدىرىلدى. وسى جىلعى 16 ناۋرىز 15 ماۋسىم ارالىعىندا 12 455 سۋبەكتٸنٸڭ تٶلەم مەرزٸمٸ كەيٸنگە قالدىرىلدى, بۇل كرەديت الۋشى سۋبەكتٸلەردٸڭ 41,5%-ىن قۇرايدى. كرەديتتەر بويىنشا مەرزٸمٸ كەيٸنگە قالدىرىلعان تٶلەمدەر سوماسى 164,8 ملرد تەڭگە بولدى», — دەدٸ ۆەدومستۆو باسشىسى.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا شاعىن جەنە ورتا بيزنەس سۋبەكتٸلەرٸنە كرەديتتەر بويىنشا تٶلەمدەردٸ جەڭٸلدەتٸلگەن تەرتٸپپەن كەيٸنگە قالدىرۋ نە ولاردى قايتا قۇرىلىمداۋ تٷرٸندە قولداۋ كٶرسەتۋ جالعاسۋدا.
بيىل 16 ماۋسىم مەن 1 قىركٷيەك ارالىعىندا 25 ملرد تەڭگەگە 3,3 مىڭنان اسا كرەديت بويىنشا مەرزٸمٸن كەيٸنگە قالدىرۋ ٶتٸنٸمٸ ماقۇلداندى, 669 كرەديت الۋشىنىڭ كرەديتتەرٸ قايتا قارجىلاندىرىلدى. وسى جىلعى 1 شٸلدەدەگٸ جاعداي بويىنشا ەكٸنشٸ دەڭگەيدەگٸ بانكتەردە شامامەن 30 مىڭ شوب سۋبەكتٸسٸنٸڭ 3,9 ترلن تەڭگە سوماسىنداعى كرەديتتەرٸ بار. ونىڭ ٸشٸندە 11 مىڭعا جۋىق سۋبەكت كەسٸپكەرلٸكتٸ قولداۋ بويىنشا مەملەكەتتٸك باعدارلامالاردىڭ جەڭٸلدٸك تالاپتارىمەن كرەديتتەر الدى.
شاعىن جەنە ورتا بيزنەس سۋبەكتٸلەرٸن جەڭٸلدٸكپەن كرەديتتەۋ باعدارلاماسى اياسىندا اينالىم كاپيتالىن تولىقتىرۋعا 387 ملرد تەڭگە سوماعا 3 308 كرەديت بەرٸلدٸ. قالعان كرەديت الۋشىلار «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» جەنە «بيزنەستٸڭ جول كارتاسى-2025» باعدارلامالارى اياسىندا قامتىلعان.
اگەنتتٸكتٸڭ باعالاۋىنشا, 12,5 مىڭعا جۋىق كرەديت الۋشى ەكونوميكانىڭ تٶتەنشە جاعدايدى جەنە كارانتين شارالارىن ەنگٸزۋدەن زارداپ شەككەن سالالارىندا قىزمەتٸن جٷزەگە اسىرۋدا.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ٸسكە اسىرۋ ماقساتىندا اگەنتتٸك ٷكٸمەتپەن بٸرلەسٸپ «بيزنەستٸڭ جول كارتاسى-2025» باعدارلاماسىنىڭ تالاپتارى بويىنشا ەكونوميكانىڭ زارداپ شەككەن سەكتورلارىندا شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸڭ بارلىق قولدانىستاعى كرەديتتەرٸ بويىنشا پايىزدىق مٶلشەرلەمەلەردٸ جىلدىق 6%-عا دەيٸن مەملەكەتتٸك سۋبسيدييالاۋدى قامتاماسىز ەتەدٸ. سۋبسيدييالاۋ تٶتەنشە جاعداي رەجيمٸ جارييالانعان سەتتەن باستاپ, ياعني وسى جىلعى 16 ناۋرىزدان باستاپ 12 اي مەرزٸمگە بەرٸلەدٸ», — دەدٸ قارجى نارىعىن رەتتەۋ جەنە دامىتۋ اگەنتتٸگٸنٸڭ تٶراعاسى.
بٷگٸنگٸ تاڭدا شاعىن جەنە ورتا بيزنەس سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ كرەديتتەرٸ بويىنشا ورتاشا مٶلشەرلەمە شامامەن 15%-دى قۇرايدى, كرەديت الۋشىلاردى كٶبٸرەك قامتۋ ٷشٸن سۋبسيدييالاناتىن كرەديتتەر بويىنشا ەڭ جوعارى مٶلشەرلەمەنٸ 20%-دان تٶمەن ەمەس مٶلشەردە بەلگٸلەۋ ۇسىنىلادى. بۇل رەتتە ورتاشا العاندا سۋبسيدييالاۋ مٶلشەرلەمەسٸ 9%-عا دەيٸن بولادى.
مەملەكەت باسشىسى ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەردٸڭ ٶتٸمدٸلٸگٸن بيزنەستٸ كرەديتتەۋگە باعىتتاۋ جٶنٸندە شارالار قابىلداۋدى تاپسىردى.
ەبٸلقاسىموۆانىڭ ايتۋىنشا, كەسٸپكەرلەردٸ نەسيەلەندٸرۋدٸ ىنتالاندىرۋ ٷشٸن اگەنتتٸك وسىعان دەيٸن بانكتەردٸڭ كاپيتالى مەن ٶتٸمدٸلٸگٸن بوساتۋ ماقساتىندا رەتتەۋدٸ ۋاقىتشا ەلسٸرەتتٸ. اتاپ ايتقاندا, بيىلعى 30 قىركٷيەككە دەيٸن شاعىن جەنە ورتا بيزنەس كرەديتتەرٸ مەن سينديكاتتالعان كرەديتتەر بويىنشا سارالانعان تەۋەكەلدٸ ازايتۋ ەسەبٸنەن بانكتەردٸڭ مەنشٸكتٸ كاپيتالىن ەسەپتەۋگە قويىلاتىن تالاپتار جەڭٸلدەتٸلدٸ. 2021 جىلعى 1 شٸلدەگە دەيٸن ەكٸنشٸ دەڭگەيدەگٸ بانكتەر كاپيتالىنىڭ كونسەرۆاتسييالىق بۋفەرٸنە قويىلاتىن تالاپ 1 پايىزدىق تارماققا تٶمەندەتٸلدٸ, بانكتەر ٶتٸمدٸلٸگٸنٸڭ كوەففيتسيەنتتەرٸ بويىنشا تالاپتار جەڭٸلدەتٸلدٸ.
«بۇل بانكتەردٸڭ 468 ملرد تەڭگە مٶلشەرٸندەگٸ كاپيتالىن جەنە 1,8 ترلن تەڭگە مٶلشەرٸندەگٸ ٶتٸمدٸلٸگٸن بوساتۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ. ەكونوميكانى كرەديتتەۋدٸ ىنتالاندىرۋ ٷشٸن اگەنتتٸك ۇلتتىق بانكپەن بٸرلەسٸپ قوسىمشا شارالاردى, ونىڭ ٸشٸندە پرۋدەنتسييالىق رەتتەۋدٸڭ ۋاقىتشا شارالارىن ۇزارتۋ بويىنشا شارالاردى ەزٸرلەيدٸ», — دەدٸ ۆەدومستۆو باسشىسى.
مەملەكەت باسشىسى كرەديتتٸك ۇيىمداردىڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸن ارتتىرۋ تۇرعىسىنان, سونداي-اق كرەديتتەر بويىنشا شەكتٸ مٶلشەرلەمەلەردٸ سارالاۋ جەنە تٶمەندەتۋ بويىنشا قوسىمشا رەتتەۋ شارالارىن قابىلداۋدى تاپسىردى.
ميكروقارجىلىق قىزمەتتٸ رەتتەۋ تۇتىنۋشىلاردىڭ, ەسٸرەسە تابىسى تٶمەن ەرٸ بانكتٸك كرەديتتەردٸ الا المايتىن ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ ٷشٸن ماڭىزدى.
وسى جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ كرەديتتٸك سەرٸكتەستٸكتەر, لومباردتار جەنە ونلاين-كرەديتتەۋ كومپانييالارىنىڭ قىزمەتٸن اگەنتتٸك رەتتەيدٸ.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا بيىل لومباردتاردىڭ مەنشٸكتٸ كاپيتالىنا قويىلاتىن تالاپتار كٷشەيتٸلدٸ, باسشىلارىنا قويىلاتىن بٸلٸكتٸلٸك تالاپتارى جەنە لومباردتاردىڭ ٷي-جايلارىنا تەحنيكالىق تالاپتار بەلگٸلەندٸ.
«بارلىق بانكتٸك ەمەس ۇيىمدار ەسەپتٸك تٸركەۋدەن ٶتكٸزٸلدٸ. 1 قىركٷيەكتەگٸ جاعداي بويىنشا 3,1 مىڭ ميكروكرەديتتەۋ سۋبەكتٸسٸنٸڭ ٸشٸنەن 227 ميكروقارجى ۇيىمى, 202 كرەديتتٸك سەرٸكتەستٸك جەنە 650 لومبارد ەسەپتٸك تٸركەۋدەن ٶتتٸ. ميكروكرەديتتەۋدٸڭ قالعان سۋبەكتٸلەرٸ جۇمىس ٸستەمەيدٸ نەمەسە ولاردىڭ كاپيتالى جوق جەنە ولار قىزمەتٸن توقتاتۋدى جوسپارلاپ وتىر», — دەدٸ ەبٸلقاسىموۆا.
جالپى العاندا, حالىقتىڭ بورىش جٷكتەمەسٸنٸڭ تەۋەكەلدەرٸن ودان ەرٸ تٶمەندەتۋ ٷشٸن اگەنتتٸك كرەديتتٸك ۇيىمداردىڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸن ارتتىرۋ جەنە نەسيەلەر بويىنشا سىياقىنىڭ شەكتٸ مٶلشەرلەمەلەرٸن سارالاۋ بويىنشا شارالار قابىلدايدى.
