QR Ekologiia, geologiia jáne tabiǵi resýrstar vtsie-ministri Serik Qojaniiazov Maqtaral men Jetisai aýdandaryndaǵy sý tapshylyǵy týraly pikir bildirdi, habarlaidy QazAqparat.
Ortalyq kommýnikatsiialar qyzmetinde vitse-ministrge Maqtaral men Jetisai aýdandaryndaǵy sharýalardyń sýdan qaǵylyp otyrǵany týraly suraq qoiyldy.
«Birinshiden, bul jerde másele eki jaqtan da bar. Vegetatsiianyń kezinde josparly túrde ár sharýashylyq ákimdikpen birlese otyryp, «Qazsýshar» mekemesine aldyn ala suranystaryn beredi. Maqtaral men Jetisai aýdanyn surap otyrsyz ǵoi, bul aýdandar negizinen Ózbekstan aýmaǵyndaǵy «Dostyq» kanalynan sý alady. «Syrdariia» sý sharýashylyǵy birlestigi» degen mekeme bar. Biz solarǵa sharýalardan alǵan suranys boiynsha keste jasap ótkizemiz. Sý sol jospar boiynsha bólinedi», - dep túsindirdi ministrlik ókili.
Ministrdiń orynbasarynyń aitýynsha, atalǵan aýdannyń turǵyndary aradaǵy kelisimdi únemi saqtai bermeidi.
«Kerek kezinde Ózbekstan sý bermeidi dep otyrsyz. Qarasha, jeltoqsan ailarynda osy eki aýdannyń sharýashylyqtary sýarma aryqtardy shaiyp shyǵýy kerek. Ózbekstanda sharýalar bárin jasady. Ókinishke qarai, bizdiń sharýalar qarasha aiyna aldyna bergen tapsyrystaryn oryndaǵan joq. Ondai másele bolyp turady. Qysylǵan kezde bir-birimizdi kinálap jatamyz. Biraq, keste ózderiniń suranysy boiynsha aldyn ala jasaqtalǵandyqtan, sony oryndaý qajet. Áitpese júielilik bolmaidy», - deidi Serik Qojaniiazov.
Onyń málimeti boiynsha, Maqtaral men Jetisai aýdany «Dostyqtyń» boiynan 136 myń gektardai alqapqa sý alady.
«Dostyq» kanalynyń boiynda kúrish egýge múlde bolmaidy. Byltyr qýańshylyq bolǵanyna qaramastan, bizdiń sharýalar 3800-dei gektarǵa kúrish egip qoiǵan. Biyl jaǵdai byltyrǵydan da qiyn bolýy múmkin. Qazir byltyrǵy qatelikti qaitalamaý boiynsha jumys istep jatyrmyz. Sý sharýashylyq mekemeler, ákimdikter sharýalarǵa osyny túsindirýi kerek. Byltyr shamamen 48 sharýashylyq nysany kúrish ekken. Solarǵa aitýymyz kerek. Biyl taǵy qaitalasa, qasyndaǵy kórshilerine ziian keltiredi. Sol sebepti osyny arnaiy aityp otyrmyn», - dedi vitse-ministr.
Ministrlik ókili munyń bárin qazaqstandyq sharýalardy kinálaý úshin aityp otyrmaǵanyn túsindirdi.
«Birinshiden, byltyrǵy qýańshylyq kezinde Toqtaǵul sý qoimasynda kóktem kezinde 8,7 mlrd tekshe metr sý bolǵan. Qazir byltyrǵyǵa qaraǵanda 1,7 mlrd tekshe metr sý kem bolyp otyr. Iaǵni, jaǵdai byltyrǵydan da kúrdelýi bolýy múmkin», - dedi maman.
Vitse-ministr aldaǵy aqpan, naýryz, sáýir ailarynda jaýyn-shashyn kóbeimese jaǵdai byltyrǵydan da kúrdeli bolatynyn aityp otyr.
«Syrdariiadan shyqqan sýdyń 40 paiyzy shraýalarǵa jetkenshe ysyrap bolady. 200 myń gektardai alqapta sý jolyn rettep jatyrmyz. Ol da sýdyń tartylýy kezinde qiyndyq týǵyzady. Óitkeni sý qajet ýaqytta negizgi kanaldar jóndelip jatqandyqtan, ýaqytsha kanaldarmen jiberemiz. Sol problemamen qosa bizdiń sharýalar da jaǵdaidy birshama qiyndatady. Ózderiniń kelisim boiynsha jasalǵan keste boiynsha ekpeidi, sýdy da kelisim boiynsha almaidy. Arada úilesimdik bolmaǵandyqtan, osyndai jaǵdailar týyndaidy», - dedi maman dedi vedomstvo ókili.
Aitýynsha, kórshi elderdi qoiyp, Túrkistan men Qyzylorda oblystarynyń arasynda sýdy ádil bólý boiynsha problemalar bar kórinedi.
«Aqpan aiynyń basynda boljam shyqqannan keiin sharýalarmen kezdesemiz. Túrkistan oblysy men Qyzylorda oblystarynyń óz arasynda qiyndyqtar bar. Áýeli eki óńirdiń sharýalarymen jeke-jeke, keiin birlesken kezdesýler ótkizemiz. Sol kezde de osy másele pysyqtalady», - dedi Serik Qojaniiazov.
