Búgin Senattyń jalpy otyrysynda «Qazaqstan Respýblikasynyń biologiialyq qaýipsizdigi týraly» Qazaqstan Zańy qabyldandy, dep habarlaidy QazAqparat.
«Zań jobasynda negizgi biologiialyq qaýipter eskerilgen. Birinshiden, asa qaýipti infektsiialardyń tabiǵi oshaqtaryna mán berilip otyr. Asa qaýipti infektsiialardyń oshaqtary el aýmaǵynyń jartysyna taralǵan. Mysaly, oba 10 oblystyń aýmaǵynda, týliaremiia 12 oblystyń aýmaǵynda, gemorragiialyq qyzbalar 4 oblystyń jáne Shymkent qalasynyń aýmaǵyna taraǵan. Sondai-aq eki myńdai kúidirgi boiynsha qolaisyz eldi mekender bar. Ekinshiden qaýipti infektsiialardyń syrttan ákelinýi máselesine toqtalsaq, Qazaqstannyń halyqaralyq týristik iskerlik bailanystardy keńeitýi nátijesinde jyl saiyn tyrysqaqtyń ákelinýi jaǵdailary tirkeledi», - dedi QR Densaýlyq saqtaý ministri Ajar Ǵiniiat.
Zań jobasy boiynsha biologiialyq qaterge qarsy is-qimyldyń tiimdi júiesin mynadai baǵyttardyń aiasynda qurý josparlanýda:
Birinshi baǵyt - strategiialyq josparlaý, biologiialyq qaýipsizdikti boldyrmaý, biologiialyq qaýipsizdik salasyndaǵy basym ǵylymi-zertteý baǵyttaryn aiqyndaý jónindegi normativtik quqyqtyq aktilerdi ázirleý.
Ekinshi baǵyt - memlekettik basqarýdyń úilestirilgen vedomstvoaralyq júiesin qurý jáne onyń profilaktikalyq fýnktsiiasyn kúsheitý.
Ýákiletti organ engiziledi, onyń negizgi mindeti - vedomstvoaralyq ózara is-qimyldy jáne memlekettik organdardyń is-qimyldarynyń kelisilýin qamtamasyz etý, biologiialyq qaterlerdiń aldyn alý jónindegi ýaqtyly ári tiimdi sharalardy ázirleý úshin ártúrli salalardan aqparat jinaý jáne taldaý júrgizý. Sonymen qatar, 13 múddeli ýákiletti organ, jergilikti atqarýshy organ ókilettikteriniń quzyretteri aiqyndalady.
Profilaktikalyq fýnktsiiany kúsheitý aiasynda aldyn ala eskertýsiz asa qaýipti patogendermen jumys isteýge qatysty memlekettik baqylaýdy júzege asyrý, sondai-aq biologiialyq qaýipsizdik salasynda jedel nazar aýdarý jáne profilaktika sharalary kózdeledi.
Úshinshi baǵyt - beiindi qyzmetter men halyqtyń yqtimal tótenshe jaǵdailarǵa daiyndyǵyn qamtamasyz etý.
«Árbir yqtimal qaýip úshin biologiialyq qaýipsizdik salasynda nazar aýdarý hattamalary (stsenariileri) ázirlenetin bolady, onda memlekettik organdar men ózge de uiymdar is-qimyldarynyń, olardyń tótenshe jaǵdailar kezinde vedomstvoaralyq ózara is-qimylynyń algoritmderi jasalatyn bolady. Asa qaýipti patogendermen jumys isteý úshin daiarlyqtan ótken bilikti mamandardan kadr rezervi qalyptastyrylady, qajet bolǵan jaǵdaida olar asa qaýipti patogendermen jumys isteýge (tótenshe jaǵdailar, pandemiia, basqa elderge kómek kórsetý) jumyldyrylady.
Patogendi bioagenttermen jumys isteitin obektilerdi materialdyq-tehnikalyq jaraqtandyrý halyqaralyq standarttarǵa sáikes keltiriledi. Ǵylymi-tehnikalyq áleýet pen resýrstardy memlekettik qoldaý sharalaryn kúsheitý josparlanyp otyr. Pandemiia sabaqtaryn eskere otyryp, zań jobasynda halyqtyń habardar bolý deńgeiin arttyrý jáne onyń qaýipti biofaktorlardyń áserine nazar aýdarýǵa daiyndyǵy jónindegi sharalar qarastyrylǵan. Sondai-aq, kadrlyq áleýetti saqtaý jáne nyǵaitý úshin yntalandyrý sharalary kózdelgen. Memlekettik uiymdardyń táýekelge neǵurlym beiim mamandary men qosalqy personalyna eńbekaqy tóleý arttyrylady, saýyqtyrý jónindegi járdemaqylar belgilenedi», - dedi ministr.
Onyń sózine qaraǵanda, mikroorganizmderdiń ulttyq jáne jumys kollektsiialarynyń qyzmetin retteý eskerilgen. Mikroorganizmder kollektsiialaryn júrgizýdiń jalpy talaptary engiziledi, ulttyq jáne jumys kollektsiialarynyń maqsaty naqty anyqtalady. Mundai kollektsiialar mikroorganizmderdiń sipattaryn zertteý, olardy júieleý jáne olardyń teris áserin azaitý joldaryn jasaý úshin mańyzdy.
«Negizgi zań jobasy joǵaryda kórsetilgen baǵyttardy iske asyrýǵa baǵyttalǵan 8 taraýdan jáne 32 baptan turady, sondai-aq qoldanysqa engizý úshin alty ailyq ótpeli kezeńdi jáne patogendi bioagenttermen jumys isteýge ruqsattardy resimdeý men qaita resimdeý úshin qosymsha 6 aidy kózdeidi», - dedi vedomstvo basshysy.
Munymen qosa palatanyń jalpy otyrysynda «Qazaqstan Respýblikasynyń keibir zańnamalyq aktilerine biologiialyq qaýipsizdik máseleleri boiynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» ilespe qujat eki oqylymda qaralyp, qabyldandy. Ilespe zań jobasy 3 kodeks pen 11 zańdy qosa alǵanda, 14 zańnamalyq aktige ózgerister engizýdi kózdeidi.
