بٷگٸن سەناتتىڭ جالپى وتىرىسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸگٸ تۋرالى» قازاقستان زاڭى قابىلداندى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«زاڭ جوباسىندا نەگٸزگٸ بيولوگييالىق قاۋٸپتەر ەسكەرٸلگەن. بٸرٸنشٸدەن, اسا قاۋٸپتٸ ينفەكتسييالاردىڭ تابيعي وشاقتارىنا مەن بەرٸلٸپ وتىر. اسا قاۋٸپتٸ ينفەكتسييالاردىڭ وشاقتارى ەل اۋماعىنىڭ جارتىسىنا تارالعان. مىسالى, وبا 10 وبلىستىڭ اۋماعىندا, تۋليارەمييا 12 وبلىستىڭ اۋماعىندا, گەمورراگييالىق قىزبالار 4 وبلىستىڭ جەنە شىمكەنت قالاسىنىڭ اۋماعىنا تاراعان. سونداي-اق ەكٸ مىڭداي كٷيدٸرگٸ بويىنشا قولايسىز ەلدٸ مەكەندەر بار. ەكٸنشٸدەن قاۋٸپتٸ ينفەكتسييالاردىڭ سىرتتان ەكەلٸنۋٸ مەسەلەسٸنە توقتالساق, قازاقستاننىڭ حالىقارالىق تۋريستٸك ٸسكەرلٸك بايلانىستاردى كەڭەيتۋٸ نەتيجەسٸندە جىل سايىن تىرىسقاقتىڭ ەكەلٸنۋٸ جاعدايلارى تٸركەلەدٸ», - دەدٸ قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ اجار عينييات.
زاڭ جوباسى بويىنشا بيولوگييالىق قاتەرگە قارسى ٸس-قيمىلدىڭ تيٸمدٸ جٷيەسٸن مىناداي باعىتتاردىڭ اياسىندا قۇرۋ جوسپارلانۋدا:
بٸرٸنشٸ باعىت - ستراتەگييالىق جوسپارلاۋ, بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸ بولدىرماۋ, بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك سالاسىنداعى باسىم عىلىمي-زەرتتەۋ باعىتتارىن ايقىنداۋ جٶنٸندەگٸ نورماتيۆتٸك قۇقىقتىق اكتٸلەردٸ ەزٸرلەۋ.
ەكٸنشٸ باعىت - مەملەكەتتٸك باسقارۋدىڭ ٷيلەستٸرٸلگەن ۆەدومستۆوارالىق جٷيەسٸن قۇرۋ جەنە ونىڭ پروفيلاكتيكالىق فۋنكتسيياسىن كٷشەيتۋ.
ۋەكٸلەتتٸ ورگان ەنگٸزٸلەدٸ, ونىڭ نەگٸزگٸ مٸندەتٸ - ۆەدومستۆوارالىق ٶزارا ٸس-قيمىلدى جەنە مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ ٸس-قيمىلدارىنىڭ كەلٸسٸلۋٸن قامتاماسىز ەتۋ, بيولوگييالىق قاتەرلەردٸڭ الدىن الۋ جٶنٸندەگٸ ۋاقتىلى ەرٸ تيٸمدٸ شارالاردى ەزٸرلەۋ ٷشٸن ەرتٷرلٸ سالالاردان اقپارات جيناۋ جەنە تالداۋ جٷرگٸزۋ. سونىمەن قاتار, 13 مٷددەلٸ ۋەكٸلەتتٸ ورگان, جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگان ٶكٸلەتتٸكتەرٸنٸڭ قۇزىرەتتەرٸ ايقىندالادى.
پروفيلاكتيكالىق فۋنكتسييانى كٷشەيتۋ اياسىندا الدىن الا ەسكەرتۋسٸز اسا قاۋٸپتٸ پاتوگەندەرمەن جۇمىس ٸستەۋگە قاتىستى مەملەكەتتٸك باقىلاۋدى جٷزەگە اسىرۋ, سونداي-اق بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك سالاسىندا جەدەل نازار اۋدارۋ جەنە پروفيلاكتيكا شارالارى كٶزدەلەدٸ.
ٷشٸنشٸ باعىت - بەيٸندٸ قىزمەتتەر مەن حالىقتىڭ ىقتيمال تٶتەنشە جاعدايلارعا دايىندىعىن قامتاماسىز ەتۋ.
«ەربٸر ىقتيمال قاۋٸپ ٷشٸن بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك سالاسىندا نازار اۋدارۋ حاتتامالارى (ستسەنارييلەرٸ) ەزٸرلەنەتٸن بولادى, وندا مەملەكەتتٸك ورگاندار مەن ٶزگە دە ۇيىمدار ٸس-قيمىلدارىنىڭ, ولاردىڭ تٶتەنشە جاعدايلار كەزٸندە ۆەدومستۆوارالىق ٶزارا ٸس-قيمىلىنىڭ الگوريتمدەرٸ جاسالاتىن بولادى. اسا قاۋٸپتٸ پاتوگەندەرمەن جۇمىس ٸستەۋ ٷشٸن دايارلىقتان ٶتكەن بٸلٸكتٸ مامانداردان كادر رەزەرۆٸ قالىپتاستىرىلادى, قاجەت بولعان جاعدايدا ولار اسا قاۋٸپتٸ پاتوگەندەرمەن جۇمىس ٸستەۋگە (تٶتەنشە جاعدايلار, پاندەمييا, باسقا ەلدەرگە كٶمەك كٶرسەتۋ) جۇمىلدىرىلادى.
پاتوگەندٸ بيواگەنتتەرمەن جۇمىس ٸستەيتٸن وبەكتٸلەردٸ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جاراقتاندىرۋ حالىقارالىق ستاندارتتارعا سەيكەس كەلتٸرٸلەدٸ. عىلىمي-تەحنيكالىق ەلەۋەت پەن رەسۋرستاردى مەملەكەتتٸك قولداۋ شارالارىن كٷشەيتۋ جوسپارلانىپ وتىر. پاندەمييا ساباقتارىن ەسكەرە وتىرىپ, زاڭ جوباسىندا حالىقتىڭ حاباردار بولۋ دەڭگەيٸن ارتتىرۋ جەنە ونىڭ قاۋٸپتٸ بيوفاكتورلاردىڭ ەسەرٸنە نازار اۋدارۋعا دايىندىعى جٶنٸندەگٸ شارالار قاراستىرىلعان. سونداي-اق, كادرلىق ەلەۋەتتٸ ساقتاۋ جەنە نىعايتۋ ٷشٸن ىنتالاندىرۋ شارالارى كٶزدەلگەن. مەملەكەتتٸك ۇيىمداردىڭ تەۋەكەلگە نەعۇرلىم بەيٸم ماماندارى مەن قوسالقى پەرسونالىنا ەڭبەكاقى تٶلەۋ ارتتىرىلادى, ساۋىقتىرۋ جٶنٸندەگٸ جەردەماقىلار بەلگٸلەنەدٸ», - دەدٸ مينيستر.
ونىڭ سٶزٸنە قاراعاندا, ميكروورگانيزمدەردٸڭ ۇلتتىق جەنە جۇمىس كوللەكتسييالارىنىڭ قىزمەتٸن رەتتەۋ ەسكەرٸلگەن. ميكروورگانيزمدەر كوللەكتسييالارىن جٷرگٸزۋدٸڭ جالپى تالاپتارى ەنگٸزٸلەدٸ, ۇلتتىق جەنە جۇمىس كوللەكتسييالارىنىڭ ماقساتى ناقتى انىقتالادى. مۇنداي كوللەكتسييالار ميكروورگانيزمدەردٸڭ سيپاتتارىن زەرتتەۋ, ولاردى جٷيەلەۋ جەنە ولاردىڭ تەرٸس ەسەرٸن ازايتۋ جولدارىن جاساۋ ٷشٸن ماڭىزدى.
«نەگٸزگٸ زاڭ جوباسى جوعارىدا كٶرسەتٸلگەن باعىتتاردى ٸسكە اسىرۋعا باعىتتالعان 8 تاراۋدان جەنە 32 باپتان تۇرادى, سونداي-اق قولدانىسقا ەنگٸزۋ ٷشٸن التى ايلىق ٶتپەلٸ كەزەڭدٸ جەنە پاتوگەندٸ بيواگەنتتەرمەن جۇمىس ٸستەۋگە رۇقساتتاردى رەسٸمدەۋ مەن قايتا رەسٸمدەۋ ٷشٸن قوسىمشا 6 ايدى كٶزدەيدٸ», - دەدٸ ۆەدومستۆو باسشىسى.
مۇنىمەن قوسا پالاتانىڭ جالپى وتىرىسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەلەرٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى» ٸلەسپە قۇجات ەكٸ وقىلىمدا قارالىپ, قابىلداندى. ٸلەسپە زاڭ جوباسى 3 كودەكس پەن 11 زاڭدى قوسا العاندا, 14 زاڭنامالىق اكتٸگە ٶزگەرٸستەر ەنگٸزۋدٸ كٶزدەيدٸ.
