Dariǵa Nazarbaevanyń tóraǵalyq etýimen bolǵan Qazaqstan Respýblikasy Parlament Senatynyń otyrysynda depýtattar uiymdastyrý máselelerin qarady jáne úsh zańdy qabyldady. Bul týraly "Ult aqparat" Senattyń baspasóz qyzmetine silteme jasap habarlaidy.
Parlament Senatynyń depýtaty Qairat Qojamjarovtyń ant berý saltanaty boldy. Senator Q.Qojamjarov Halyqaralyq qatynastar, qorǵanys jáne qaýipsizdik komitetiniń quramyna endi.
Parlament Senaty Halyqaralyq qatynastar, qorǵanys jáne qaýipsizdik komitetiniń tóraǵasy bolyp depýtat Muhtar Qul-Muhammed sailandy.
Otyrysta Ózbekstandaǵy tótenshe jáne ókiletti elshi bolyp taǵaiyndalýyna bailanysty Darhan Satybaldynyń Senat depýtaty retindegi ókilettigi toqtatyldy.
Senat otyrysynda «Arnaiy ekonomikalyq jáne indýstriialyq aimaqtar týraly» zańdy qabyldady. Bul qujatpen arnaiy ekonomikalyq jáne indýstriialyq aimaqtardy qurý, olardyń jumys isteýi jáne olardy taratý tártibi retteldi. Úkimettiń, ýákiletti organnyń, ózge de ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdardyń quzyreti belgilendi. Zańnamalyq turǵydan indýstriialyq aimaqtardyń túrleri, sondai-aq arnaiy ekonomikalyq jáne indýstriialyq aimaqtardyń qatysýshylarynyń quqyqtary men mindetteri bekitildi.
Zań arnaiy ekonomikalyq jáne indýstriialyq aimaqtardyń basqarýshy kompaniialarynyń fýnktsiialaryn, mártebesin, olardy qarjylandyrý jáne taratý tártibin aiqyndaidy. Sonymen qatar biryńǵai úilestirý ortalyǵyn qurý kózdelgen, onyń mindetteri arnaiy ekonomikalyq jáne indýstriialyq aimaqtardy damytý, ilgerletý jáne olardyń investitsiialyq tartymdylyǵyn arttyrý bolyp tabylady. Zańmen arnaiy ekonomikalyq aimaqtyń arnaiy quqyqtyq tártibi men salyq salýdy, kedendik retteýdi, memlekettik-jekeshelik áriptestikti jáne qatysýshylardy quqyqtyq qorǵaýdyń kepildigin qosa alǵanda, arnaiy ekonomikalyq jáne indýstriialyq aimaqtardyń jumys isteý sharttary retteledi.
Depýtattar «Qazaqstan Respýblikasynyń keibir zańnamalyq aktilerine arnaiy ekonomikalyq jáne indýstriialyq aimaqtar, investitsiialardy tartý, eksportty damytý jáne ilgeriletý, sondai-aq áleýmettik qamsyzdandyrý máseleleri boiynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zańdy eki oqylymda qarap, qabyldady. Bul zańmen Jer, Biýdjet, Kásipkerlik, Keden jáne Salyq kodeksteri men 23 zańǵa túzetýler engiziledi.
Zań arnaiy ekonomikalyq aimaqtar qyzmetinde jańa tásilderdi iske asyrýǵa jáne indýstriialyq aimaqtardyń jumys isteýin retteýge baǵyttalǵan.
Basqarýshy kompaniialardan arnaiy ekonomikalyq jáne indýstriialyq aimaqtardyń qatysýshylaryna jer ýchaskelerin berýdiń jańa tetigi engiziledi. Arnaiy ekonomikalyq jáne indýstriialyq aimaqtardyń qyzmet kórsetýi úshin basqarýshy kompaniialarǵa jer salyǵynyń, múlik salyǵynyń jáne jer ýchaskelerin paidalanǵany úshin tólemaqynyń somalaryn aiqyndaý kezinde eseptelgen salyq pen tólemaqy somalary 100 paiyzǵa azaitylatyn bolady.
«Innovatsiialyq tehnologiialar parki», «Astana - jańa qala», «Qorǵas» halyqaralyq shekara mańy yntymaqtastyǵy ortalyǵy» arnaiy ekonomikalyq aimaqtarynyń jumys isteýin retteitin erejeler de ózgeretin bolady. Osy zańnyń aiasynda az qamtamasyz etilgen jáne kóp balaly otbasylardy áleýmettik qoldaý sharalary da qarastyrylyp otyr. Ataýly kómek kórsetý shamasyn eń tómen kúnkóris deńgeiiniń 70 paiyzyna deiin ulǵaiady. Az qamtylǵan otbasylardaǵy árbir balaǵa arnalǵan eń tómen tólem 20 789 teńge somasynda belgilenedi. Sondai-aq múgedek balany tárbielep otyrǵan ata-analarǵa arnalǵan ai saiynǵy memlekettik járdemaqynyń jáne bala kezinen birinshi toptaǵy múgedekti kútip baǵýshy adamdarǵa ai saiynǵy memlekettik járdemaqynyń mólsherin 30 paiyzǵa ulǵaitý arqyly az qamtylǵan azamattar men kóp balaly otbasylardy áleýmettik qoldaý sharalary kózdeledi. Zań ataýly áleýmettik kómekti taǵaiyndaý men tóleminiń durystyǵyn baqylaý sharalaryn kúsheitýdi kózdeidi.
Sonymen qatar zań aiasynda bilikti pedagogtar, dárigerler, politseiler jáne basqa da mamandar úshin «7-20-25» baǵdarlamasy sheńberinde jeńildikti ipoteka boiynsha bastapqy jarnalardy jergilikti biýdjetten ishinara sýbsidiialaý tetigi engiziledi.
Palata Qazaqstan men Vetnam arasyndaǵy qylmystyq ister boiynsha ózara quqyqtyq kómek týraly shartty ratifikatsiialady. 2017 jylǵy 15 maýsymda Hanoi qalasynda qol qoiylǵan sharttyń negizgi maqsaty qylmyspen tiimdi kúresý úshin ózara yntymaqtastyqty nyǵaitý bolyp tabylady. Shartta kómek kórsetý tártibi jáne kómek kórsetýden bas tartý nemese ony keiinge qaldyrýdyń tártibi men sharttary belgilengen. Atap aitqanda, quqyqtyq kómek kórsetýdiń mynandai túrleri: qujattardy tabys etý; kýáni, sarapshyny shaqyrý; dáleldemeler men aiǵaqtar alý jáne berý, onyń ishinde beinekonferentsiia nemese televiziia bailanysy arqyly dáleldemeler alý jáne aiǵaqtar berý; tergep-tekserýge nemese aiǵaqtar berýge kómek kórsetý úshin adamdardy suraý salýshy tarapqa ýaqytsha berý; qylmystyń kiristerin jáne/nemese quraldaryn anyqtaý, buǵattaý, tyiym salý nemese tárkileý jóninde sharalar qabyldaý; aqparat almasý, osy Sharttyń maqsattaryna sáikes keletin kómektiń kez kelgen ózge de nysandary kózdeledi.
Otyrys barysynda birqatar depýtattyq saýaldar jariia etildi. 26 naýryzda 2 adam qaza taýyp, 23 jolaýshy aýrýhanaǵa túsken jáne 17 adam túrli jaraqat alǵan astanadaǵy iri jol-kólik oqiǵasy senator Georgii Kimniń saýalyna sebep boldy. Parlamentshi osy qaiǵyly oqiǵada qaza bolǵandardyń otbasylaryna kóńil aitty. Jolaýshylar tasymaly kóptegen adamdarǵa qatysty bolatynyn jáne qaýipsizdikti talap etetinin eskere otyryp, G. Kim Úkimetti tehnikalyq jáne meditsinalyq tekserýdi júzege asyratyn zańdy tulǵalar men jeke kásipkerlerdiń qyzmetine baqylaýdy jáne jaýapkershilikti kúsheitýge shaqyrdy.
Sondai-aq senatorlar Tóleýbek Muqashevtyń «Qalamqas» kenishindegi órtti sóndirý; Rysqali Ábdikerovtiń jumysshylarǵa eńbekaqysyn tólemegeni úshin jaýaptylyq týraly, Sáýle Aitpaevanyń qorshaǵan ortany jáne balalardyń densaýlyǵyn qorǵaý, Álimjan Qurtaevtyń kiikterdi saqtaý týraly depýtattyq saýaldary jariia etildi.
Otyrysty qorytyndylai kelip, Senat Tóraǵasy Dariǵa Nazarbaeva depýtattar kótergen ekologiialyq máselelerdiń erekshe mańyzyna Úkimettiń nazaryn aýdardy. D. Nazarbaeva taiaýda Jaiyq ózeninde balyqtyń jappai qyrylǵanyn eske saldy. Senat Tóraǵasy atap ótkendei, balyqtyń qyrylý sebebi men osy tótenshe jaǵdaidyń zardaptaryn joiý jónindegi júrgizilgen jumystar týraly jurtshylyq habardar bolýy kerek.
D. Nazarbaeva sondai-aq Mańǵystaý oblysyndaǵy «Qalamqas» kenishinde bolǵan oqiǵaǵa da toqtaldy. Onyń aitýynsha, uńǵydaǵy órttiń qorshaǵan orta men halyqqa eleýli ziiany bolmaǵany týraly resmi organdardyń málimdemelerine qaramastan bolǵan jaǵdai jan-jaqty baǵa berýdi talap etedi. Tóraǵanyń aitýynsha, bul másele Memleket basshysynyń jeke baqylaýyna alyndy. Odan basqa, D.Nazarbaeva kiikterdiń saqtaý máseleleri erekshe sipatqa ie bolyp otyr.
Senat Tóraǵasy qorshaǵan ortany qorǵaý máselelerin depýtattar tarapynan birneshe márte, onyń ishinde Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyq etýimen ótken parlamenttik tyńdaýda da kóterilgenin eske saldy. D. Nazarbaevanyń pikirinshe, osynaý ózekti máseleni senatorlar qaitadan qaraýy kerek.
