QR Energetika ministrligi burynǵy Semei iadrolyq poligonynda 2008 jyly bastalǵan keshendi ekologiialyq tekserýdi aiaqtady. Bul týraly QR Energetika ministri Maǵzum Myrzaǵaliev aityp berdi, dep habarlaidy QazAqparat.
«Ózderińiz biletindei, 1949 jyly 29 tamyzda Semei synaq poligonynda alǵashqy iadrolyq bomba synaldy. 50 jyl ishinde Semei poligonynda 456 iadrolyq synaq ótkizildi. Poligonda júrgizilgen jarylystardyń jalpy qýaty Japoniianyń Hirosima qalasyna tastalǵan iadrolyq zariadtyń qýatynan 250 ese kóp.1991 jyly elimizdiń Tuńǵysh Prezidenti Nursultan Nazarbaevtyń Jarlyǵymen Semei iadrolyq synaq poligony jabyldy. Táýelsizdik jyldary burynǵy Semei synaq poligonynda jappai qyryp-joiý qarýyn taratpaý rejimin qoldaý maqsatynda aýqymdy jumystar júrgizildi», - dedi M. Myrzaǵaliev Parlament Májilisinde ótken dóńgelek ústelde.
Iadrolyq qarýdy synaý infraqurylymyn joiý boiynsha jumystar júrgizildi – Degeleń taý alabynyń 181 shtolniasy, «Balapan» alańynda paidalanylmaǵan 13 uńǵyma jáne 12 shahtalyq ushyrý qondyrǵysy jabylǵan.
2008 jyldan bastap poligon aýmaǵynda ministrlikke vedomstvolyq baǵynysty uiym Ulttyq iadrolyq ortalyqtyń kúshimen keshendi ekologiialyq tekserý júrgizilip, biyl aiaqtaldy.
«Osy jyldary burynǵy poligonnyń radioekologiialyq jai-kúiin anyqtaý maqsatynda birneshe million ólsheý júrgizilip, ondaǵan myń topyraq úlgisine taldaý jasaldy. Búgingi tańda aýmaqtyń 100 paiyzy tekserilip, 2008-2021 jyldarǵa arnalǵan qorytyndy esep daiyndaldy.
Qazirgi zańnamaǵa sáikes, atalǵan zertteý materialdary daiyndalyp, memlekettik ekologiialyq saraptamaǵa jiberiletin bolady, onyń nátijeleri boiynsha shartty túrde taza jáne normativten tys lastanǵan jerler aiqyndalady. Aldyn ala baǵalaý boiynsha shartty túrde taza jáne normativten tys lastanǵan jerlerdiń aýdany tiisinshe 8900 jáne 9 400 sharshy kilometrdi quraidy», - dedi Energetika ministri.
Aita keteiik, Parlament Májilisinde «Semei iadrolyq qaýipsizdik aimaǵy týraly» jáne «Qazaqstan Respýblikasynyń keibir zańnamalyq aktilerine Semei iadrolyq qaýipsizdik aimaǵy máseleleri boiynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» QR Zań jobalary talqylandy. Qaralyp otyrǵan zań jobasy burynǵy Semei poligony jerlerin paidalaný, onyń aýmaǵyn ońaltý, eldiń ǵylymi áleýetin damytý máselelerinde baqylaýdy kúsheitýge baǵyttalǵan.
