قر ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸ بۇرىنعى سەمەي يادرولىق پوليگونىندا 2008 جىلى باستالعان كەشەندٸ ەكولوگييالىق تەكسەرۋدٸ اياقتادى. بۇل تۋرالى قر ەنەرگەتيكا مينيسترٸ ماعزۇم مىرزاعاليەۆ ايتىپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«ٶزدەرٸڭٸز بٸلەتٸندەي, 1949 جىلى 29 تامىزدا سەمەي سىناق پوليگونىندا العاشقى يادرولىق بومبا سىنالدى. 50 جىل ٸشٸندە سەمەي پوليگونىندا 456 يادرولىق سىناق ٶتكٸزٸلدٸ. پوليگوندا جٷرگٸزٸلگەن جارىلىستاردىڭ جالپى قۋاتى جاپونييانىڭ حيروسيما قالاسىنا تاستالعان يادرولىق زاريادتىڭ قۋاتىنان 250 ەسە كٶپ.1991 جىلى ەلٸمٸزدٸڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جارلىعىمەن سەمەي يادرولىق سىناق پوليگونى جابىلدى. تەۋەلسٸزدٸك جىلدارى بۇرىنعى سەمەي سىناق پوليگونىندا جاپپاي قىرىپ-جويۋ قارۋىن تاراتپاۋ رەجيمٸن قولداۋ ماقساتىندا اۋقىمدى جۇمىستار جٷرگٸزٸلدٸ», - دەدٸ م. مىرزاعاليەۆ پارلامەنت مەجٸلٸسٸندە ٶتكەن دٶڭگەلەك ٷستەلدە.
يادرولىق قارۋدى سىناۋ ينفراقۇرىلىمىن جويۋ بويىنشا جۇمىستار جٷرگٸزٸلدٸ – دەگەلەڭ تاۋ الابىنىڭ 181 شتولنياسى, «بالاپان» الاڭىندا پايدالانىلماعان 13 ۇڭعىما جەنە 12 شاحتالىق ۇشىرۋ قوندىرعىسى جابىلعان.
2008 جىلدان باستاپ پوليگون اۋماعىندا مينيسترلٸككە ۆەدومستۆولىق باعىنىستى ۇيىم ۇلتتىق يادرولىق ورتالىقتىڭ كٷشٸمەن كەشەندٸ ەكولوگييالىق تەكسەرۋ جٷرگٸزٸلٸپ, بيىل اياقتالدى.
«وسى جىلدارى بۇرىنعى پوليگوننىڭ راديوەكولوگييالىق جاي-كٷيٸن انىقتاۋ ماقساتىندا بٸرنەشە ميلليون ٶلشەۋ جٷرگٸزٸلٸپ, ونداعان مىڭ توپىراق ٷلگٸسٸنە تالداۋ جاسالدى. بٷگٸنگٸ تاڭدا اۋماقتىڭ 100 پايىزى تەكسەرٸلٸپ, 2008-2021 جىلدارعا ارنالعان قورىتىندى ەسەپ دايىندالدى.
قازٸرگٸ زاڭناماعا سەيكەس, اتالعان زەرتتەۋ ماتەريالدارى دايىندالىپ, مەملەكەتتٸك ەكولوگييالىق ساراپتاماعا جٸبەرٸلەتٸن بولادى, ونىڭ نەتيجەلەرٸ بويىنشا شارتتى تٷردە تازا جەنە نورماتيۆتەن تىس لاستانعان جەرلەر ايقىندالادى. الدىن الا باعالاۋ بويىنشا شارتتى تٷردە تازا جەنە نورماتيۆتەن تىس لاستانعان جەرلەردٸڭ اۋدانى تيٸسٸنشە 8900 جەنە 9 400 شارشى كيلومەتردٸ قۇرايدى», - دەدٸ ەنەرگەتيكا مينيسترٸ.
ايتا كەتەيٸك, پارلامەنت مەجٸلٸسٸندە «سەمەي يادرولىق قاۋٸپسٸزدٸك ايماعى تۋرالى» جەنە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە سەمەي يادرولىق قاۋٸپسٸزدٸك ايماعى مەسەلەلەرٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى» قر زاڭ جوبالارى تالقىلاندى. قارالىپ وتىرعان زاڭ جوباسى بۇرىنعى سەمەي پوليگونى جەرلەرٸن پايدالانۋ, ونىڭ اۋماعىن وڭالتۋ, ەلدٸڭ عىلىمي ەلەۋەتٸن دامىتۋ مەسەلەلەرٸندە باقىلاۋدى كٷشەيتۋگە باعىتتالعان.
