Qazaqstan Respýblikasynyń Ulttyq iadrolyq ortalyǵy 2021 jyly Semei synaq poligony jerleriniń radioaktivti lastanýyn tekserýdi aiaqtaýdy josparlap otyr, dep habarlaidy "Ult aqparat" Energetika ministrliginiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
QR Ulttyq iadrolyq ortalyǵy 2008 jyly iadrolyq synaqtardyń poligon aýmaǵyna jáne oǵan jaqyn jerlerge áserin zertteý jumystaryn júrgize bastady.
Mamandar sýdyń, aýanyń, ósimdikter men janýarlar áleminiń jaǵdaiyn zertteidi. Zertteýdiń keibir ádisterin QR Ulttyq iadrolyq ortalyǵy ázirlegen. Búgingi tańda poligon aýmaǵynyń 90%-ǵa jýyǵy tekserildi.
Qorshaǵan orta jaǵdaiynyń monitoringi qorshaǵan orta men halyqtyń qaýipsizdigine áser etetin radiatsiialyq jaǵdaidyń teris ózgeristerin ýaqytynda anyqtaýǵa múmkindik beredi.
Poligon aýmaǵyndaǵy jáne odan tys jerlerdegi aýa jáne sý ortasyn zertteý úshin arnaiy zerthanalarda odan ári taldaýǵa synama alý júrgiziletin monitoring pýnktteri quryldy. Qazirgi ýaqytta 4 aýa ortasyn baqylaý pýnkti jáne 8 sý ortasyn baqylaý pýnkti bar. Barlyǵy 22 monitoring pýnktin qurý josparlanýda.
Júrgizilgen monitoring nátijeleri aýadaǵy radioaktivti elementterdiń eń kóp mólsheri tikelei iadrolyq synaqtar júrgiziletin jerden tabylǵanyn kórsetti. Bul rette poligonnyń lastanǵan ýchaskelerinen tys «uzaq ómir súretin» radioaktivti elementter (amerii, tsezii nemese strontsii) tabylǵan joq.
Nátijesinde, monitoring jalpy poligonda jáne odan tys jerlerde aýa jáne sý ortasynyń aǵymdaǵy radiatsiialyq jai-kúii turaqty jáne halyq úshin qaýip tóndirmeitinin kórsetti. Iadrolyq synaqtar júrgizilgen synaq alańdarynyń radioaktivti lastanǵan ýchaskeleri buǵan jatpaidy.
Aita ketken jón, 2021 jyly Semei synaq poligonynyń jabylǵanyna 30 jyl tolady.
