Búgin Úkimet úiinde QR Premer-Ministri Baqytjan Saǵyntaevtyń tóraǵalyǵymen tehnikalyq jáne kásiptik bilim berý júiesin damytý máseleleri jóninde keńes ótti, dep habarlaidy primeminister.kz.
Keńes barysynda Qazaqstanda tehnikalyq jáne kásiptik bilim berýdi damytýdyń negizgi aspektileri men keleshegi qaraldy. Atap aitqanda, kadrlardy daiarlaý sapasyn arttyrý, qosarly bilim berýdi keńeitý, durys baǵdar tańdaý, oqytý-materialdyq bazany damytý, indýstriialandyrý jobalaryn eńbek resýrstarymen qamtamasyz etý, TjKBB jáne quzyrettilik ortalyqtaryn damytýdy qoldaý qoryn qurý, sondai-aq mamandardy daiarlaýǵa sheteldik investorlardy tartý máseleleri talqylandy.
QR Bilim jáne ǵylym ministrliginiń derekterine sáikes, TjKBB júiesiniń aldynda shuǵyl áreket etýdi talap etetin birqatar máseleler tur. Indýstriia 4.0 qajettilikterine sáikes jáne TjKBB áleýmettik baǵdarlylyǵyn eskere otyryp kadrlardy daiarlaýdyń barlyq júiesi ózgertilýde. Búgingi tańda TjKBB-nyń túbegeili jańa modeli qalyptastyrylyp jatyr, onyń negizgi mindetteri Bilim berýdi damytýdyń 2020 jylǵa deiingi memlekettik baǵdarlamasymen jáne Ónimdi jumyspen qamtý jáne jappai kásipkerlikti damytý baǵdarlamasymen anyqtalǵan.
«Sońǵy eki jylda biz TjKBB júiesine qajetti 500 negizgi sheteldik oqýlyqty aýdardyq. Olar arnaiy pánderdi oqytýǵa negiz bolady. 10 myńǵa jýyq oqytýshy men masterlerdi jańa mazmunǵa sáikes oqyttyq, 5 200 – osy jylǵa, 5 200 sońǵy top — kelesi 2019 j. Iaǵni, kolledjderdi jańa baǵdarlamalarmen jáne olardy túsinetin oqytýshylarmen, sondai-aq negizgi oqýlyqtarmen qamtamasyz etemiz. WorldSkills talaptarynyń negizinde mazmundy jańartý úshin barlyq 246 mamandyq boiynsha modýldik baǵdarlamalar ázirlendi, baǵdarlamalardyń mazmunyn jáne kútiletin biliktilikterdi jumys berýshiler maquldady. Endi solardy belsendi túrde engizý kerek», — dep málimdedi bilim jáne ǵylym ministri E. Saǵadiev.
Bilim jáne ǵylym ministriniń aitýynsha, indýstriialandyrý jobalaryn eńbek resýrstarymen qamtamasyz etý úshin kadrlardy daiarlaý kartasy ázirlendi. Máselen, taý-ken metallýrgiia salasynyń 8 iri jobasynda shamamen 3 411 adam kútiletin suranysy 15 kolledjde daiarlanatyn kadrlar esebinen qamtylady dep kútilýde, boljamdy túlek sany — 4 535 adam.
E. Saǵadievtiń aitýynsha, qosarly bilim berýdi keńeitý boiynsha «Atameken» UKP kolledjdiń stýdentterin óndiris ornynan jetekshini anyqtaý arqyly kásibi praktikaǵa tartýdy jalǵastyrady. Budan ózge, TjKBB damytýdy qoldaý qoryn qurý arqyly kadrlardy daiarlaýǵa qazaqstandyq jáne sheteldik investorlardy tartý usynylady. Osyndai qorlar birqatar elderde jumys isteidi. Qor qazaqstandyq jáne sheteldik kompaniialardyń qarajaty esebinen áreket etedi.
Mamandarǵa qajettilikti boljaýdyń ulttyq júiesin qurý týraly QR eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministri M. Ábilqasymova baiandady.
Búginde boljaýdyń úsh negizgi modeli bar: demografiialyq (2050 j. deiin), ortasha merzimdi — 5 jylǵa, sondai-aq, aldaǵy jylǵa arnalǵan eńbek resýrstaryna degen qysqa merzimdi boljamdy suranys.
Demografiialyq boljam aǵymdaǵy jáne retrospektivti kórsetkishter týraly aqparat negizinde esepteledi.
Orta merzimdi boljam jumyspen qamtýdyń aǵymdaǵy kásiptik qurylymy týraly derekterge, sondai-aq óńirler men salalardyń áleýmettik-ekonomikalyq damý boljamyna negizdeledi.
Qysqa merzimdi boljam jumys berýshilerdiń jyl saiynǵy saýalnamalaryna negizdeledi. Ótken jyly jergilikti atqarýshy organdardyń kómegimen saýalnamaǵa 10 myńnan astam kásiporyn men uiymdar tartyldy.
«Bazalyq stsenarii boiynsha boljamnyń uzaq merzimdi kezeńinde 2030 jylǵa qarai Qazaqstan halqynyń sany 20,8 mln adamǵa deiin, al 2050 jylǵa qarai 25,8 mln adamǵa artady dep boljanǵan. Sonymen qatar, 2017 jylǵy 10,9 mln adammen salystyrǵanda 2050 jyly eńbekke jaramdy jastaǵy adam sany 15,1 mln bolady dep boljanǵan. Jumysqa daiyn adam sany, iaǵni jumys kúshi boljam boiynsha 2050 jylǵa qarai 11,3 mln adam bolmaq, bul 2017 jyldyń kórsetkishinen 26%-ǵa joǵary», — dedi ministr M. Ábilqasymova.
Indýstriia 4.0 úshin kadrlarmen qamtamasyz etý týraly investitsiialar jáne damý ministri J. Qasymbek baiandady.
Onyń aitýynsha, Indýstriia 4.0 elementterin engizý úshin mańyzdy faktor — adami resýrstardyń bolýy. Bul bilikti jumys kúshine, atap aitqanda, injeneriia, informatika salasyna, sondai-aq biliktiliktiń barlyq deńgeilerinde óndiristik tehnologiialarǵa qatysty. Indýstriia 4.0 ónerkásiptik sektordaǵy eńbek sipatyna pármendi yqpalyn tigizedi. Indýstriia 4.0 jumyskerden negizgi daǵdylardy talap etetindikten, jumys oryndarynyń bir bóligi ýaqyt óte kele joiylady (óndiris pen qyzmet kórsetýde), jańa kásipter paida bolady (AKT mamandyqtar: derekterdi basqarý, derekter qaýipsizdigi, baǵdarlamalyq qamtýdy ázirleý, derekter saraptamasy t.s.s.). Adam úshin birsaryndy, kertartpa, ári qaýipti eńbekti ónerkásiptik robottar almastyratyn bolady, olardyń jumysyn robototehnikter men ónerkásiptik robottardyń jumysyn úilestirýshiler rettep otyrady.
Tehnikalyq jáne kásibi bilim berýdi damytýdyń tiimdi quraldary týraly «Atameken» QR UKP basqarma tóraǵasynyń orynbasary E. Jumaǵazieva aityp berdi.
Al óńirlerdegi ahýal týraly selektorlyq rejimde Qyzylorda oblysynyń ákimi Q. Kósherbaev pen Pavlodar oblysynyń ákimi B. Baqaýov baiandady.
Sonymen qatar óz usynystaryn jáne pikirlerin «Shetel investorlarynyń qazaqstandyq keńesi» assotsiatsiiasynyń ókilderi bólisti. Olardyń ishinde ShIQK basqarma tóraǵasy, QR-daǵy Eýropa qaita qurý jáne damý bankiniń direktory A. Preimanis, ShIK jumys tobynyń sheteldik taraptan investitsiialyq saiasatty iske asyrý máseleleri jónindegi teń tóraǵasy, «EY» kompaniiasynyń Qazaqstan jáne Ortalyq Aziia boiynsha basqarýshy seriktesi E. Dosymbekov, Ortalyq Aziia aimaǵy boiynsha ENI atqarýshy vitse-prezidenti V. Lýki, «RÝSAL» BK Qazaqstan ókildiginiń direktory V. Smirnov jáne basqalary bar.
Keńesti qorytyndylaǵan Premer-Ministr Baqytjan Saǵyntaev Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev joldaýynda Qazaqstannyń úshinshi jańǵyrýyn qamtamasyz etý boiynsha mindetti qoiǵanyn atap ótti. Ekonomikalyq ósimniń jańa modeline ýaqytyly ári kezeń-kezeńmen kóshý úshin barlyq qajetti sharalardy qabyldaý qajet.
«Bul óte úlken mindet, eger biz buǵan ázirlenbesek, árine, biz alǵa jyljymaimyz, tek bir deńgeide qalamyz. Jańǵyrý óte jyldam júrgiziledi, sondyqtan kadrlardy aldyn-ala daiyndaý qajet. Búgin bir tehnologiialar paidalanylsa, eki jyldan soń múldem basqa tehnologiialar keledi. Kolledjderdi birlesip jabdyqtaý kerek, ár óńirde basqalary daǵdylary men tájiribesin alýy úshin úlgi bolatyn kolledj bolýy kerek. Shaqyrylǵan oqytýshylar jergilikti oqytýshylarmen óz tájiribelerimen jáne kerekti deńgeidegi biliktilikterimen bólisýi óte mańyzdy. Jumysty barlyq baǵyttar boiynsha damytý kerek», — dedi Premer-Ministr.
B. Saǵyntaev ministrlikterge ákimdiktermen jáne investorlarmen birlesip tiisti Jol kartasyna jasaýdy tapsyrdy.
