بٷگٸن ٷكٸمەت ٷيٸندە قر پرەمەر-مينيسترٸ باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ تٶراعالىعىمەن تەحنيكالىق جەنە كەسٸپتٸك بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸن دامىتۋ مەسەلەلەرٸ جٶنٸندە كەڭەس ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى primeminister.kz.
كەڭەس بارىسىندا قازاقستاندا تەحنيكالىق جەنە كەسٸپتٸك بٸلٸم بەرۋدٸ دامىتۋدىڭ نەگٸزگٸ اسپەكتٸلەرٸ مەن كەلەشەگٸ قارالدى. اتاپ ايتقاندا, كادرلاردى دايارلاۋ ساپاسىن ارتتىرۋ, قوسارلى بٸلٸم بەرۋدٸ كەڭەيتۋ, دۇرىس باعدار تاڭداۋ, وقىتۋ-ماتەريالدىق بازانى دامىتۋ, يندۋسترييالاندىرۋ جوبالارىن ەڭبەك رەسۋرستارىمەن قامتاماسىز ەتۋ, تجكبب جەنە قۇزىرەتتٸلٸك ورتالىقتارىن دامىتۋدى قولداۋ قورىن قۇرۋ, سونداي-اق مامانداردى دايارلاۋعا شەتەلدٸك ينۆەستورلاردى تارتۋ مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى.
قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸنٸڭ دەرەكتەرٸنە سەيكەس, تجكبب جٷيەسٸنٸڭ الدىندا شۇعىل ەرەكەت ەتۋدٸ تالاپ ەتەتٸن بٸرقاتار مەسەلەلەر تۇر. يندۋسترييا 4.0 قاجەتتٸلٸكتەرٸنە سەيكەس جەنە تجكبب ەلەۋمەتتٸك باعدارلىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ كادرلاردى دايارلاۋدىڭ بارلىق جٷيەسٸ ٶزگەرتٸلۋدە. بٷگٸنگٸ تاڭدا تجكبب-نىڭ تٷبەگەيلٸ جاڭا مودەلٸ قالىپتاستىرىلىپ جاتىر, ونىڭ نەگٸزگٸ مٸندەتتەرٸ بٸلٸم بەرۋدٸ دامىتۋدىڭ 2020 جىلعا دەيٸنگٸ مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىمەن جەنە ٶنٸمدٸ جۇمىسپەن قامتۋ جەنە جاپپاي كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ باعدارلاماسىمەن انىقتالعان.
«سوڭعى ەكٸ جىلدا بٸز Tجكبب جٷيەسٸنە قاجەتتٸ 500 نەگٸزگٸ شەتەلدٸك وقۋلىقتى اۋداردىق. ولار ارنايى پەندەردٸ وقىتۋعا نەگٸز بولادى. 10 مىڭعا جۋىق وقىتۋشى مەن ماستەرلەردٸ جاڭا مازمۇنعا سەيكەس وقىتتىق, 5 200 – وسى جىلعا, 5 200 سوڭعى توپ — كەلەسٸ 2019 ج. ياعني, كوللەدجدەردٸ جاڭا باعدارلامالارمەن جەنە ولاردى تٷسٸنەتٸن وقىتۋشىلارمەن, سونداي-اق نەگٸزگٸ وقۋلىقتارمەن قامتاماسىز ەتەمٸز. WorldSkills تالاپتارىنىڭ نەگٸزٸندە مازمۇندى جاڭارتۋ ٷشٸن بارلىق 246 ماماندىق بويىنشا مودۋلدٸك باعدارلامالار ەزٸرلەندٸ, باعدارلامالاردىڭ مازمۇنىن جەنە كٷتٸلەتٸن بٸلٸكتٸلٸكتەردٸ جۇمىس بەرۋشٸلەر ماقۇلدادى. ەندٸ سولاردى بەلسەندٸ تٷردە ەنگٸزۋ كەرەك», — دەپ مەلٸمدەدٸ بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترٸ ە. ساعاديەۆ.
بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترٸنٸڭ ايتۋىنشا, يندۋسترييالاندىرۋ جوبالارىن ەڭبەك رەسۋرستارىمەن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن كادرلاردى دايارلاۋ كارتاسى ەزٸرلەندٸ. مەسەلەن, تاۋ-كەن مەتاللۋرگييا سالاسىنىڭ 8 ٸرٸ جوباسىندا شامامەن 3 411 ادام كٷتٸلەتٸن سۇرانىسى 15 كوللەدجدە دايارلاناتىن كادرلار ەسەبٸنەن قامتىلادى دەپ كٷتٸلۋدە, بولجامدى تٷلەك سانى — 4 535 ادام.
ە. ساعاديەۆتٸڭ ايتۋىنشا, قوسارلى بٸلٸم بەرۋدٸ كەڭەيتۋ بويىنشا «اتامەكەن» ۇكپ كوللەدجدٸڭ ستۋدەنتتەرٸن ٶندٸرٸس ورنىنان جەتەكشٸنٸ انىقتاۋ ارقىلى كەسٸبي پراكتيكاعا تارتۋدى جالعاستىرادى. بۇدان ٶزگە, تجكبب دامىتۋدى قولداۋ قورىن قۇرۋ ارقىلى كادرلاردى دايارلاۋعا قازاقستاندىق جەنە شەتەلدٸك ينۆەستورلاردى تارتۋ ۇسىنىلادى. وسىنداي قورلار بٸرقاتار ەلدەردە جۇمىس ٸستەيدٸ. قور قازاقستاندىق جەنە شەتەلدٸك كومپانييالاردىڭ قاراجاتى ەسەبٸنەن ەرەكەت ەتەدٸ.
ماماندارعا قاجەتتٸلٸكتٸ بولجاۋدىڭ ۇلتتىق جٷيەسٸن قۇرۋ تۋرالى قر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترٸ م. ەبٸلقاسىموۆا باياندادى.
بٷگٸندە بولجاۋدىڭ ٷش نەگٸزگٸ مودەلٸ بار: دەموگرافييالىق (2050 ج. دەيٸن), ورتاشا مەرزٸمدٸ — 5 جىلعا, سونداي-اق, الداعى جىلعا ارنالعان ەڭبەك رەسۋرستارىنا دەگەن قىسقا مەرزٸمدٸ بولجامدى سۇرانىس.
دەموگرافييالىق بولجام اعىمداعى جەنە رەتروسپەكتيۆتٸ كٶرسەتكٸشتەر تۋرالى اقپارات نەگٸزٸندە ەسەپتەلەدٸ.
ورتا مەرزٸمدٸ بولجام جۇمىسپەن قامتۋدىڭ اعىمداعى كەسٸپتٸك قۇرىلىمى تۋرالى دەرەكتەرگە, سونداي-اق ٶڭٸرلەر مەن سالالاردىڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامىنا نەگٸزدەلەدٸ.
قىسقا مەرزٸمدٸ بولجام جۇمىس بەرۋشٸلەردٸڭ جىل سايىنعى ساۋالنامالارىنا نەگٸزدەلەدٸ. ٶتكەن جىلى جەرگiلiكتi اتقارۋشى ورگانداردىڭ كٶمەگiمەن ساۋالناماعا 10 مىڭنان استام كەسiپورىن مەن ۇيىمدار تارتىلدى.
«بازالىق ستسەناريي بويىنشا بولجامنىڭ ۇزاق مەرزٸمدٸ كەزەڭٸندە 2030 جىلعا قاراي قازاقستان حالقىنىڭ سانى 20,8 ملن ادامعا دەيٸن, ال 2050 جىلعا قاراي 25,8 ملن ادامعا ارتادى دەپ بولجانعان. سونىمەن قاتار, 2017 جىلعى 10,9 ملن اداممەن سالىستىرعاندا 2050 جىلى ەڭبەككە جارامدى جاستاعى ادام سانى 15,1 ملن بولادى دەپ بولجانعان. جۇمىسقا دايىن ادام سانى, ياعني جۇمىس كٷشٸ بولجام بويىنشا 2050 جىلعا قاراي 11,3 ملن ادام بولماق, بۇل 2017 جىلدىڭ كٶرسەتكٸشٸنەن 26%-عا جوعارى», — دەدٸ مينيستر م. ەبٸلقاسىموۆا.
يندۋسترييا 4.0 ٷشٸن كادرلارمەن قامتاماسىز ەتۋ تۋرالى ينۆەستيتسييالار جەنە دامۋ مينيسترٸ ج. قاسىمبەك باياندادى.
ونىڭ ايتۋىنشا, يندۋسترييا 4.0 ەلەمەنتتەرٸن ەنگٸزۋ ٷشٸن ماڭىزدى فاكتور — ادامي رەسۋرستاردىڭ بولۋى. بۇل بٸلٸكتٸ جۇمىس كٷشٸنە, اتاپ ايتقاندا, ينجەنەرييا, ينفورماتيكا سالاسىنا, سونداي-اق بٸلٸكتٸلٸكتٸڭ بارلىق دەڭگەيلەرٸندە ٶندٸرٸستٸك تەحنولوگييالارعا قاتىستى. يندۋسترييا 4.0 ٶنەركەسٸپتٸك سەكتورداعى ەڭبەك سيپاتىنا پەرمەندٸ ىقپالىن تيگٸزەدٸ. يندۋسترييا 4.0 جۇمىسكەردەن نەگٸزگٸ داعدىلاردى تالاپ ەتەتٸندٸكتەن, جۇمىس ورىندارىنىڭ بٸر بٶلٸگٸ ۋاقىت ٶتە كەلە جويىلادى (ٶندٸرٸس پەن قىزمەت كٶرسەتۋدە), جاڭا كەسٸپتەر پايدا بولادى (اكت ماماندىقتار: دەرەكتەردٸ باسقارۋ, دەرەكتەر قاۋٸپسٸزدٸگٸ, باعدارلامالىق قامتۋدى ەزٸرلەۋ, دەرەكتەر ساراپتاماسى ت.س.س.). ادام ٷشٸن بٸرسارىندى, كەرتارتپا, ەرٸ قاۋٸپتٸ ەڭبەكتٸ ٶنەركەسٸپتٸك روبوتتار الماستىراتىن بولادى, ولاردىڭ جۇمىسىن روبوتوتەحنيكتەر مەن ٶنەركەسٸپتٸك روبوتتاردىڭ جۇمىسىن ٷيلەستٸرۋشٸلەر رەتتەپ وتىرادى.
تەحنيكالىق جەنە كەسٸبي بٸلٸم بەرۋدٸ دامىتۋدىڭ تيٸمدٸ قۇرالدارى تۋرالى «اتامەكەن» قر ۇكپ باسقارما تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى ە. جۇماعازيەۆا ايتىپ بەردٸ.
ال ٶڭٸرلەردەگٸ احۋال تۋرالى سەلەكتورلىق رەجيمدە قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ق. كٶشەرباەۆ پەن پاۆلودار وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ب. باقاۋوۆ باياندادى.
سونىمەن قاتار ٶز ۇسىنىستارىن جەنە پٸكٸرلەرٸن «شەتەل ينۆەستورلارىنىڭ قازاقستاندىق كەڭەسٸ» اسسوتسياتسيياسىنىڭ ٶكٸلدەرٸ بٶلٸستٸ. ولاردىڭ ٸشٸندە شيقك باسقارما تٶراعاسى, قر-داعى ەۋروپا قايتا قۇرۋ جەنە دامۋ بانكٸنٸڭ ديرەكتورى ا. پرەيمانيس, شيك جۇمىس توبىنىڭ شەتەلدٸك تاراپتان ينۆەستيتسييالىق ساياساتتى ٸسكە اسىرۋ مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ تەڭ تٶراعاسى, «EY» كومپانيياسىنىڭ قازاقستان جەنە ورتالىق ازييا بويىنشا باسقارۋشى سەرٸكتەسٸ ە. دوسىمبەكوۆ, ورتالىق ازييا ايماعى بويىنشا ENI اتقارۋشى ۆيتسە-پرەزيدەنتٸ ۆ. لۋكي, «رۋسال» بك قازاقستان ٶكٸلدٸگٸنٸڭ ديرەكتورى ۆ. سميرنوۆ جەنە باسقالارى بار.
كەڭەستٸ قورىتىندىلاعان پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆ مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ جولداۋىندا قازاقستاننىڭ ٷشٸنشٸ جاڭعىرۋىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا مٸندەتتٸ قويعانىن اتاپ ٶتتٸ. ەكونوميكالىق ٶسٸمنٸڭ جاڭا مودەلٸنە ۋاقىتىلى ەرٸ كەزەڭ-كەزەڭمەن كٶشۋ ٷشٸن بارلىق قاجەتتٸ شارالاردى قابىلداۋ قاجەت.
«بۇل ٶتە ٷلكەن مٸندەت, ەگەر بٸز بۇعان ەزٸرلەنبەسەك, ەرينە, بٸز العا جىلجىمايمىز, تەك بٸر دەڭگەيدە قالامىز. جاڭعىرۋ ٶتە جىلدام جٷرگٸزٸلەدٸ, سوندىقتان كادرلاردى الدىن-الا دايىنداۋ قاجەت. بٷگٸن بٸر تەحنولوگييالار پايدالانىلسا, ەكٸ جىلدان سوڭ مٷلدەم باسقا تەحنولوگييالار كەلەدٸ. كوللەدجدەردٸ بٸرلەسٸپ جابدىقتاۋ كەرەك, ەر ٶڭٸردە باسقالارى داعدىلارى مەن تەجٸريبەسٸن الۋى ٷشٸن ٷلگٸ بولاتىن كوللەدج بولۋى كەرەك. شاقىرىلعان وقىتۋشىلار جەرگٸلٸكتٸ وقىتۋشىلارمەن ٶز تەجٸريبەلەرٸمەن جەنە كەرەكتٸ دەڭگەيدەگٸ بٸلٸكتٸلٸكتەرٸمەن بٶلٸسۋٸ ٶتە ماڭىزدى. جۇمىستى بارلىق باعىتتار بويىنشا دامىتۋ كەرەك», — دەدٸ پرەمەر-مينيستر.
ب. ساعىنتاەۆ مينيسترلٸكتەرگە ەكٸمدٸكتەرمەن جەنە ينۆەستورلارمەن بٸرلەسٸپ تيٸستٸ جول كارتاسىنا جاساۋدى تاپسىردى.
