Қазақстан Тәуелсіздігіне 25 жыл

"Qyz Jibek" túsirilimindegi jumbaq jaǵdai: Nurǵisa Tilendievtiń tańǵajaiyp oqiǵasy

"Qyz Jibek" túsirilimindegi jumbaq jaǵdai: Nurǵisa Tilendievtiń tańǵajaiyp oqiǵasy
Foto-kollaj: ult.kz

Qazaqtyń áigili kompozitory Nurǵisa Tilendievtiń "Aqqý" kúiine qatysty kópshilik bile bermeitin erekshe oqiǵa bar. "Qyz Jibek" filmin túsirý kezinde kóldegi aqqýlar kameraǵa jaqyndamai, túsirilim toby birneshe kún áýrege túsken. Aqyry bul qiyndyqty sheshýge kompozitordyń kúii kómektesken, dep habarlaidy ult.kz.

Aqqýlar nege kameraǵa jaqyndamaǵan?

Qazaq kinosynyń altyn qoryna engen "Qyz Jibek" filmindegi kól betinde qatar júzgen aqqýlar kórinisi kópshiliktiń esinde. Alaida osy bir ádemi kadrdy túsirý ońaiǵa soqpaǵan.

Filmde Tólegenniń rólin somdaǵan akter Quman Tastanbekovtiń Ádebiet portalynda jariialanǵan suhbatynda aitqan esteligine súiensek, túsirilim Almaty oblysyndaǵy Aqshi aýylynyń mańyndaǵy kólde ótken. Aqqýlar arnaiy Qyrǵyzstandaǵy haiýanattar baǵynan jetkizilgen.

Rejisser Sultan Qojyqovqa qustardyń kól betinde ádemi júzip, kameraǵa jaqyndaǵan sáti qajet bolǵan. Biraq aqqýlar jaǵaǵa jolamai qoiǵan. Tipti olardy qaiyqpen úrkitip, qajetti baǵytqa burý áreketi de nátije bermegen. Osylaisha birneshe kún ótken. Túsirilim toby basqa kórinisterge kóshýdi usynǵanymen, rejisser aqqýlar beinelenetin kadrdan bas tartpaǵan. Óitkeni bul kórinis Tólegen men Jibektiń mahabbatyn beineleýge tiis edi.

Nurǵisa Tilendievtiń kúii túsirilimdi qalai qutqardy?

Bir kúni túsirilim alańyna kompozitor Nurǵisa Tilendiev keledi. Ol rejisserge ózi shyǵarǵan "Aqqý" kúiin tyńdatýdy usynady. Quman Tastanbekovtiń esteliginshe, arnaiy dybys kúsheitkish qurylǵylar qosylyp, Nurǵisa dombyramen kúi tarta bastaǵanda aqqýlar jaǵaǵa qarai jaqyndaǵan. Osy sátti kútip turǵan operatorlar qustardy kameraǵa túsirip úlgergen.

Bul oqiǵany filmde Bekejannyń rólin somdaǵan Asanáli Áshimov te eske alǵan. Akterdiń Turkystan.kz basylymynda jariialanǵan esteliginde aqqýlardyń kúidi estigen soń bir baǵytqa jinalyp, kameraǵa jaqyndai túskeni aitylady.

Degenmen oqiǵanyń taǵy bir nusqasy bar. Kinorejisser Slambek Táýekeldiń Kazinform-ǵa bergen málimetine qaraǵanda, filmniń dybys operatory Qadyr Qusaev magnitofondy adamsyz qaiyqqa ornalastyryp, odan "Aqqý" kúiin oinatqan. Qustar dybys shyqqan jaqqa qarai júzgen. Demek, estelikterde kúidiń aqqýlardy jaqyndatqany aitylǵanymen, onyń qalai oryndalǵanyna qatysty derekter ártúrli.

Bir kúidiń birneshe nusqasyn jazǵan

"Aqqý" kúiiniń jazylý tarihy da qyzyq. "Qazaqstan" telearnasyna suhbat bergen filmniń dybys rejisseri Qadyr Qosai kompozitordyń kúidi ár oryndaǵan saiyn ózgertip tartqanyn eske alǵan. Onyń aitýynsha, birneshe dýbl jazylǵanymen, birde-biri ekinshisine dál uqsamaǵan. Nurǵisa Tilendiev kúidi bar yntasymen oryndap, túsirilim barysynda ábden terlegen.

Kompozitor filmge jai ǵana mýzyka jazyp qoimaǵan. Asanáli Áshimovtiń esteligine qaraǵanda, ol túsirilim alańyna kelip, akterlerdiń qimylyn baqylap otyryp ta áýen shyǵarǵan. Máselen, Jibektiń úzilgen monshaǵy jerge shashylatyn kórinistegi dybystar da kompozitorǵa shabyt bergen.

Nurǵisa Tilendiev 1925 jyly 1 sáýirde dúniege kelgen. Ol "Meniń atym Qoja", "Qyz Jibek" sekildi áigili filmderge mýzyka jazyp, qazaq kino óneriniń damýyna zor úles qosty.

Sondai-aq "Otyrar sazy" orkestriniń negizin qalap, ulttyq aspaptardyń únin jańa deńgeige kóterdi.

Búginde "Aqqý" kúii qazaq mýzykasynyń eń tanymal týyndylarynyń biri sanalady. Al "Qyz Jibek" túsirilimindegi oqiǵa bir áýenniń kino tarihyndaǵy erekshe sátke qalai ainalǵanyn kórsetetin estelik bolyp qaldy.