Almaty qalasynyń qylmystyq ister jónindegi mamandandyrylǵan aýdanaralyq sotynda BTA banktiń aqshasyn urlaý isi boiynsha taraptardyń sóz saiysy odan ári jalǵasýda. Sottaǵy sózinde memlekettik aiyptaýshylar Erkin Baimaǵambetov pen Timýr Shamai sottalýshylarǵa qylmystyq isti qaraý barysynda taǵylǵan aiyptardyń tolyqtai dáleldengenin málimdedi.
«Muhtar Ábliazovti kináli dep tanyp, múlkin kámpeskeleýmen, 300 ailyq eseptik kórsetkish kólemindegi aiyppuldy tóleýmen qatar 20 jylǵa bas bostandyǵynan aiyrý jazasyna kesýdi suraimyn, jazasyn barynsha qaýipsiz jaǵdaida ótesin. Onyń bank uiymdarynda kásibi qyzmetpen ainalysýyna úsh jylǵa deiin tyiym salynsyn. Jaqsylyq Jarymbetovti kináli dep tanyp, banki uiymdarynda kásibi qyzmet etýine úsh jylǵa deiin tyiym salýmen qatar 5 jylǵa bas bostandyǵynan aiyrýdy suraimyn. QR Qylmystyq kodeksiniń 63 babynyń negizinde jazasyn úsh jylǵa deiin synaq merzimimen shartty túrde óteý usynylady. Qairat Sadyqovty kináli dep tanyp, 18 jylǵa bas bostandyǵynan aiyrý jazasy belgilensin. Sondai-aq, múlki kámpeskelenip, 300 ailyq eseptik kórsetkish kólemindegi aiyppuldy tóleýmen qosa bankilik uiymdarda kásibi qyzmetpen ainalysýyna úsh jylǵa deiin tyiym salynsyn. Jazasyn eńbekpen túzetý júiesiniń organdarynda ótesin»,- dedi sottaǵy sózinde Erkin Baimaǵambetov.
Memlekettik aiyptaýshy sottan Sádýaqas Mámeshti 5 jylǵa abaqtyǵa qamaýdy surady. Jazasyn úsh jylǵa deiin synaq merzimimen shartty túrde óteý usynyldy. Aita keterligi, sot otyrysynyń basynda BTA bank basqarma tóraǵasynyń birinshi orynbasary-nesie komitetiniń tóraǵasy Jaqsylyq Jarymbetov óz kinásin tolyq moiyndaǵan bolatyn. Taraptardyń sóz saiysynyń aldynda BTA banktiń burynǵy basqarma tóraǵasy Sádýaqas Mámásh te istegen qylmysyna ókinetinin jáne óz kinásin tolyqtai moiyndaitynyn málimdedi. Prokýrorlardyń Jarymbetov pen Mámeshke shartty túrde jazany suraýyna olardyń óz kinásin tolyqtai moiyndaýy sebep bolǵanǵa uqsaidy.
«Jábirlenýshi taraptiń ókiliniń azamattyq shaǵymy tolyqtai qanaǵattandyrylsyn jáne Bankke keltirilgen shyǵyn sottalýshylardan birdei kólemde óndirilip alynsyn»,-dep sózin túiindedi prokýror.
Taraptardyń sóz saiysynda memlekettik aiyptaýshylar úsh kún boiy sóz sóiledi. Óitkeni, olar sot otyrysynda qylmystyq istiń barlyq epizodtaryna egjei-tegjeili toqtalyp, sottalýshylardyń jasalǵan qylmystarǵa tikelei qatysy baryna dáiekter keltirdi.
Eń aldymen, Erkin Baimaǵambetov BTA banktegi alaiaqtyqpen «aqsha toltyrý» týraly áńgimeledi. Onyń aitýyna qaraǵanda, M. Ábliazov aqsha urlamai turyp, BTA bankke halyqaralyq qarjy institýttarynyń qaryzy jáne halyqtyń salymdary esebinen mol qarajat tartýy tiis bolǵan. Sheteldik investorlar men nesie berýshilerden aqsha alý úshin ol BTA bankte aktsionerleri salǵan birshama qarjy baryn kórsetýdi kózdeidi. Basqasha sózben aitqanda, asa iri somadaǵy investitsiialarǵa qol jetkizý banktiń jarǵylyq kapitalynyń kólemine táýeldi bolǵan. Banktiń qarajaty qanshalyq kóp bolsa, soǵurlym ol sheteldik qarjy uiymdarynan molyraq aqsha alatynyn bilgen.
Muhtar Ábliazovtiń qylmystyq kestesin prokýrorlar qarjy piramidasymen salystyrdy. Ádette mundai qarjy piramidalarynyń basty maqsaty - aqsha tabý múmkindigi az bolǵan jaǵdaidyń ózinde iri kólemde tabys tabý úshin basqa tulǵalarǵa jalǵan tartymdylyq jasaý bolyp tabylady.
«Ábliazov investitsiia tartý úshin banktiń emissiialaryn satý týraly sheshim qabyldaidy. Shyǵarylǵan aktsiialar birjada ornalastyrylady. Bul kommertsiialyq jáne qarjylyq qurylymdarǵa nesie berýshilerdiń aqshasyn tartý tásili. Alaida QR-daǵy baqylaýshy jáne qadaǵalaýshy organdardan qupiia jaǵdaida banktiń aktsiialarynyń basym bóligin Ábliazovtiń óziniń kompaniialary satyp alady»,- dedi prokýror. Erkin Baimaǵambetovtiń aitynsha, joǵarydaǵy is-qimyldardyń nátijesinde aktsiialarǵa jasandy suranys paida bolǵan jáne olardyń birjadaǵy ótimdiligi qamtamasyz etilgen.
Buǵan qosa, memlekettik aiyptaýshy Muhtar Ábliazovtiń BTA bankte qurǵan qylmystyq qaýymdastyǵy týraly egjei-tegjeili áńgimelep berdi. «Ábliazov ózi jasaǵan jáne jetekshilik etken qylmystyq kesteni jalǵyz júzege asyra almaitynyn bilgen. Sondyqtan ashkózdik maqsatyn iske asyrý úshin ol uiymdasqan qylmystyq qaýymdastyq (UQQ-avtor) qurǵan. Bul qaýymdastyqqa 100-den astam adam kirgen. Qaýymdastyqtyń qurylymy erikti uiymdasqan qylmystyq toptardan quralǵan. Qylmystyq qaýymdastyq músheleri uiymdastyrý jáne oryndaý belgileri boiynsha UQQ-tyń bólimsheleri, toptary jáne býyndarynyń arasynda bólinip qoiylǵan»,-dep túsindirdi prokýror.
