Búgin Úkimet basshysy Baqytjan Saǵyntaev Qostanai oblysyna jumys sapary aiasynda «SSTÓB» AQ oqý ortalyǵynda stýdent jastarmen kezdesti. Negizgi talqylanǵan taqyryptar «Prezidenttiń bes áleýmettik bastamasy», óz biznesin ashý múmkindikteri, qazirgi zamanmen úilesim tabý jáne eńbek naryǵynyń ózgerýine beiimdelý boldy.
«Prezidenttiń bes áleýmettik bastamasy» aiasynda stýdentterge teńdessiz qoldaý kórsetiletini atap ótildi. JOO-larǵa túsý úshin qosymsha 20 myń grant, onyń ishinde 11 myńy — tehnikalyq mamandyqtarǵa bólindi.
Sonymen qatar oqý kezinde stýdentterdiń turý jaǵdailaryna erekshe kóńil bólindi. Jappai jataqhanalar salý boiynsha aýqymdy jumystar júrgizilip, 2022 jyldyń sońyna deiin keminde 75 myń qosymsha oryndy paidalanýǵa berý josparlanyp otyr. Ipotekanyń arzandaýy jastarǵa zor múmkindikter ashady.
Úkimet áleýmettik bastamalardy iske asyrý maqsatynda Jol kartasyn qabyldady. Óńirler ony iske asyrýǵa kirisip ketti. Búgingi tańda Qostanai oblysynda bes jataqhana salyp, ekeýin qaita jóndeý josparlanyp otyr, bul 2700 stýdenttiń turý jaǵdailaryn jaqsartady. Budan ózge, jergilikti biýdjet qarajaty esebinen pedagogikalyq jáne tehnikalyq mamandyqtar boiynsha 34 grant usyný úshin 50 mln teńgeden astam soma bólingen. Kelesi oqý jylynda 200 grantty berý kózdelgen, onyń 100-i — meditsinalyq mamandyqtarǵa, 100-i — pedagogikalyq jáne tehnikalyq mamandyqtarǵa. Shaǵyn nesie berýdi kóbeitý boiynsha tórtinshi bastamany iske asyrý úshin biyl 4,2 mlrd teńgege jýyq qarajat qarastyrylǵan, bul ótken jylǵy somadan 31% artyq. 400-den astam nesie beriletin bolady.
Talqylaý kezinde sonymen qatar Qazaqstan Prezidenti ótken aptada Astana ekonomikalyq forýmynda belgilep bergen qazirgi zamanǵy bes megatrendke kóńil bólindi. Onyń negizgisi — jahandyq eńbek naryǵynyń ózgerýi. Kásiporyndar úshin jumys kúshiniń arzandyǵy emes, qyzmetkerlerdiń biliktilik deńgeii mańyzdy bolýda. Kúibeń dene eńbegi jaqynda robottarmen 80% almastyrylýy múmkin. Aldaǵy onjyldyqta qazirgi mamandyqtardyń 10%-dan 50%-yna deiin joiylyp ketý qaýpi bar.
Kásiporyndardyń tapsyrysy boiynsha JOO-lar men kolledjder jergilikti óndirister úshin jańa mamandyqtardy óz betinshe engize alady. Osy maqsattarda qazir zańnamalyq turǵyda JOO-lar men kolledjderdiń akademiialyq erkindigi keńeitilip jatyr. Osylaisha, jergilikti óndiristerdiń injenerlik kadrlarǵa, tehnikalyq baǵyttaǵy mamandyqtarǵa suranysy qanaǵattandyrylatyn bolady.
Qazaqstanda tsifrlyq tehnologiialardyń qalai damyp jatqandyǵy týraly áńgime barysynda Baqytjan Saǵyntaev osy kezdesýge arnaiy alyp kelgen AT salasyndaǵy elordalyq jas sarapshylar aityp berdi. Alǵashqy tájiribelerimen Maǵjan Mádiev («Astana hab» halyqaralyq tehnoparki»), Dagar Davletov («Ádis» baǵdarlamalyq mektebi» JShS), Mirýs Qurmashev («MirýsDesk» JShS), Ashat Attaphanov («Smart Lab» JShS) bólisti.
Óńirdegi stýdent jastar atynan Prezident bastamalaryn qoldaý úshin kezdesýde sóz sóiledi: Qostanai memlekettik pedagogikalyq ýniversitetiniń 3 kýrs stýdenti Aiagóz Darhanova — Prezidenttiń 5 áleýmettik bastamasyn iske asyrý aiasynda jataqhanalar salý, «StartUp Bolashak» baiqaýyndaǵy jeńisi týraly; Rýdnyi indýstriialyq institýtynyń 3 kýrs stýdenti Evgenii Stepanov — AT-tehnologiialardy oqý protsesine engizý, «SSTBÓB» AQ-men ózara árekettestik, tehnikalyq mamandyqtarǵa granttar bólý týraly; Rýdnyi qurylys jáne kólik kolledjiniń 2 kýrs stýdenti Damir Ábdirahmanov — «SSTBÓB» AQ-men áleýmettik áriptestik jáne qosarly bilim berý týraly.
Cheliabi memlekettik ýniversitetiniń 2 kýrs stýdenti Anjelika Pivovarova «jasyl» jáne tsifrlyq tehnologiialar boiynsha ǵylymi ázirlemeler, jastardyń Eýraziialyq ekonomikalyq forýmyna qatysýy týraly sóz sóiledi. Rýdnyi indýstriialyq institýtynyń 3 kýrs stýdenti Elnur Beken «Serpin» baǵdarlamasy boiynsha oqý jáne «SSTBÓB» AQ-na jumysqa ornalasý jospary týraly aitty.
«SSTBÓB» AQ biznesi tarapynan granttar bólý men memlekettik baǵdarlamalar esebinen jastar kásipkerligin qoldaý týraly Rýdnyi indýstriialyq institýtynyń 2 kýrs stýdenti Pavel Pýstotin baiandady, al Qostanai pedagogikalyq ýniversitetiniń 2 kýrsynyń stýdenti Anastasiia Krestova sporttaǵy jetistikterimen bólisti. RII 4 kýrs stýdenti Pavel Lanchev AT salasyndaǵy jas mamandardyń básekege qabilettiligi týraly oilarymen bólisti. Rýdnyi áleýmettik-gýmanitarlyq kolledjiniń stýdenti Viktoriia Doroshko «Diplommen aýylǵa» baǵdarlamasy boiynsha turǵyn úi alý úshin nesie kólemin qaita qarastyrýdy usyndy.
Kezdesýde aitylǵan máseleler boiynsha oblys ákimi Arhimed Muhambetov, eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministri Mádina Ábilqasymova, bilim jáne ǵylym vitse-ministri Bibigúl Asylova túsinik berdi.
Jalpy, bul kezdesý Qostanai oblysynda «Prezidenttiń bes áleýmettik bastamasyn» iske asyrý tolyqqandy júrgizilip jatqanyn, ony iske asyrý mehanizmderi engizilip, óz nátijelerin bere bastaǵanyn kórsetti. Qostanailyq jastar «Tsifrlyq Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasyn belsene qoldaidy jáne ony iske asyrý úshin atsalysýǵa ázir, muny stýdentter óz sózderinde birneshe ret atap aitty.
Aita ketsek, Oblystaǵy joǵary oqý oryndarda: pedagogikalyq mamandyqtar boiynsha — 42%, tehnikalyq — 22%, áleýmettik ǵylymdar — 13%, zań mamandyqtary — 8% jáne t.s.s. stýdent oqidy. Kolledjderde tehnikalyq, tehnologiialyq mamandyqtar boiynsha (baǵdarlamashylar, elektr monterler, dánekerleýshiler t.s.s.) — 6942 adam (30,3%), bilim berý boiynsha (mektepke deiingi bilim tárbieshileri, bastaýysh synyp muǵalimderi, shet tili muǵalimderi t.s.s.) — 4202 (18,3%), servis pen qyzmet kórsetý boiynsha (tamaqtandyrý oryndary mamandary, aspazdar, tiginshiler, modelerler, aýdarmashylar t.s.s.) — 2886 (12,6%), aýyl sharýashylyǵy (traktorshy-mashinister, veterinarlar t.s.s.) — 2884 (12,5%), qurylys pen TKSh boiynsha (tas qalaýshylar, boiaýshylar, sylaqshylar t.s.s.) — 1888 adam (8,2%) bilim alýda.
