Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan Ulttyq bankiniń esebin qabyldady, dep habarlaidy Aqorda.
Qasym-Jomart Toqaev Ulttyq bank tóraǵasy men basqarma músheleriniń 2020 jyly júzege asqan aqsha-nesie saiasatynyń qorytyndysy, Memleket basshysynyń daǵdarysqa qarsy bastamalarynyń oryndalýy, qarjylyq turaqtylyqty qamtamasyz etý jónindegi sharalar, Ulttyq banktiń altyn-valiýta rezervteriniń jai-kúii men Ulttyq qordyń aktivteri týraly esebin tyńdady.
Erbolat Dosaev Prezidentke buǵan deiin berilgen tapsyrmalardyń tolyq oryndalǵanyn baiandady. Ulttyq bank syrtqy faktorlardyń áseri jaǵdaiynda makroekonomikalyq turaqtylyqty qamtamasyz etý, ekonomikany qoldaý jáne proinfliatsiialyq qaterdi tómendetý úshin yntalandyratyn aqsha-nesie saiasatyn júrgizdi. Qabyldanǵan sharalardyń nátijesinde infliatsiia 8-8,5 paiyz deńgeiinde saqtalyp, jyl qorytyndysy boiynsha 7,5 paiyzdy qurady.
Prezidenttiń tapsyrmasy boiynsha júrgizilip jatqan saiasattyń tiimdiligin arttyrý jáne infliatsiianyń shekti mejesin belgileýdiń tolyqqandy rejimine kóshý úshin Ulttyq bank Aqsha-nesie saiasatynyń 2030 jylǵa deiingi strategiiasyn ázirledi. Bazalyq mólsherleme jóninde sheshimder qabyldaý maqsatynda Aqsha-nesie saiasaty komitetin qurdy.
Memleket basshysyna zeinetaqy jinaqtaryn turǵyn úi jaǵdaiyn jaqsartý jáne basqa da maqsattarǵa paidalaný jónindegi bastamanyń oryndalý barysy týraly málimet berildi. Biylǵy 1 aqpannan bastap 1,3 trillion teńgege jýyq tólem jasaldy.
Ulttyq bank tóraǵasy Memleket basshysyna qolma-qol aqshasyz jasalatyn tólem úlesiniń artqany týraly málimet berdi. Bul qashyqtan sáikestendirý qyzmetin engizýdiń, bankaralyq jáne ekvairingtik komissiialar mólsherin azaitýdyń arqasynda júzege asqan.
Ulttyq bank tóraǵasynyń esebin tyńdaǵan Qasym-Jomart Toqaev byltyrǵy koronavirýs pandemiiasy men munai baǵasynyń tómendeýi el ekonomikasyna keri áser etkenin aitty. Prezidenttiń bastamasy boiynsha daǵdarysqa qarsy qabyldanǵan teńdessiz sharalar toptamasy ulttyq ekonomikanyń qatty quldyraýyna múmkindik bermedi jáne iskerlik belsendilikti saqtap qalýǵa jol ashty.
– Ekonomikalyq belsendilik tómendep ketti. Biraq der kezinde sharalar qabyldap, ahýaldy odan beter ýshyqtyrýǵa jol bergen joqpyz. Ulttyq bank ekonomikany qoldaý jáne halyqty jumyspen qamtý sharalaryna 2,3 trillion teńge bóldi. Sonyń arqasynda jappai jumyssyzdyqty boldyrmai, biznestegi iskerlik belsendilikti saqtaýǵa jaǵdai jasap kelemiz. Qazirgi ýaqytta Ulttyq banktiń Úkimetpen áleýmettik-ekonomikalyq salada tiimdi jumys isteýi airyqsha mańyzdy, – dedi Memleket basshysy.
Prezident infliatsiiany turaqtandyrý aqsha-nesie saiasatynyń negizgi mindeti ekenin atap ótti. Vaktsinalaý jáne daǵdarystan keiingi qalypqa keltirý jumystaryndaǵy ilgerileýdiń arqasynda qarjylandyrýdyń qoljetimdiligi óte ózekti másele bolyp otyr.
Bul turǵyda iskerlik belsendiliktiń artýyna orai Ulttyq banktiń ekonomikany tikelei qarjylandyrýy tómendei berýi kerek.
– Pandemiia kezinde Úkimet meniń tapsyrmam boiynsha jalpy ekonomikany, onyń ishinde, shaǵyn jáne orta biznesti qoldaý úshin teńdessiz sharalar qabyldady. Quny 15 milliard dollar bolatyn daǵdarysqa qarsy sharalardyń 3 toptamasy júzege asyryldy. Árine, memlekettiń biznesti únemi qarjylandyra almaitynyn túsingen jón. Ulttyq banktiń belsendi atsalysýy ekonomikalyq belsendilik pen ekinshi deńgeidegi bankterdiń belsendiligin qaita qalpyna keltirýge yqpal etýi tiis. Sondyqtan nesieleýdiń jeńildetilgen baǵdarlamasynyń aiaqtalýyna orai memlekettik qoldaý sharalary naryqtyq mehanizmderge jol berýi kerek. Muny áleýmettik-ekonomikalyq ahýaldy eskere otyryp, birtindep atqarý qajet, – dedi Prezident.
Memleket basshysynyń pikirinshe, pandemiia jaǵdaiynda jáne ekonomikalyq ahýal nasharlaǵan kezde Ulttyq bank ózine júktelgen mindetti durys atqardy. 2020 jyly Ulttyq qordan jasalǵan transfert 55 paiyzǵa artyp, 4,8 trillion teńgege jetti. Ulttyq qordyń negizgi mindeti jáne álemdik daǵdarys jaǵdaiynda bul áreketter ózin aqtady.
– Úkimet osy jyly da Ulttyq qordan 4,6 trillion teńge surady. Bul – óte mol qarjy. Atalǵan qarajat daǵdarystan keiingi damýǵa baǵyttalyp, tiimdi jumsalýy kerek. Sonymen qatar ekonomika qaita qalpyna kelgennen keiin respýblikalyq biýdjet transfertke arqa súiemeýi qajet. Bul – Úkimetke júktelgen mindet. Keleshekte Ulttyq qordyń qarjysyn paidalanýdy eń tómengi shekke deiin qysqartý kerek, – dedi Memleket basshysy.
Ulttyq banktiń Ulttyq qordy basqarýǵa bailanysty qyzmeti oń baǵalandy. 2020 jyldyń qorytyndysy boiynsha investitsiialyq tabys 7,6 paiyzdy qurady nemese 4,2 milliard dollarǵa jetti, al, biylǵy 4 aidyń ishinde 940 million dollar boldy. Prezident Reformalar jónindegi joǵary keńestiń otyrysyna Ulttyq qordy basqarýdy odan ári jetildirýge qatysty usynystar ázirlep, engizýdi tapsyrdy.
Sonymen qatar Úkimetke Ulttyq bankpen birlesip, fiskaldyq tártipti kúsheitý úshin 2021 jyldyń sońyna deiin kontrtsikldik biýdjet erejesin zań júzinde bekitýdi tapsyrdy.
– Úkimet Ulttyq bankpen birlesip memlekettik qaryz alý saiasatyn júieli túrde júrgizip keledi. Aldymyzda qor naryǵyn jańa deńgeige shyǵarý úshin vedomstvoaralyq úilestirý jumystaryn arttyrý mindeti tur. Memlekettik qundy qaǵazdardy halyqaralyq indeksterge engizý jónindegi is-qimyl josparyn júzege asyrý úshin Qarjy ministrliginiń, Ulttyq banktiń, Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń ózara is-qimylyn kúsheitý kerek, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Kiber qaýipterden qorǵaný máselesiniń ózektiligin eskere otyryp, qarjy sektorynyń kiber qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin Ulttyq bankke 2022 jyldyń 1 shildesine deiin jinaqtaýdyń, monitoringteýdiń jáne qarjy salasyndaǵy kiber daýlarǵa qarsy áreket etýdiń biryńǵai tehnologiialyq platformasyn engizý tapsyryldy.
Memleket basshysy jiyndy qorytyndylai kele Ulttyq banktiń jyldyq esebine oń baǵa berdi.
– Búgingi talqylaýlardy eskere otyryp, Ulttyq banktiń 2020 jyldyń qorytyndysy boiynsha bergen esebin oń baǵalaimyn. Qazirgi jaǵdaida qarjylyq turaqtylyqty qamtamasyz etý óte mańyzdy dep sanaimyn. Ulttyq bank Agenttikpen birlesip, aqsha-nesie saiasatynyń tiimdiligin jáne qarjy sektorynyń áleýetin arttyrý jumystaryn jalǵastyrýy qajet, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Jiynǵa Premer-Ministrdiń birinshi orynbasary Álihan Smaiylov, Ulttyq ekonomika ministri Áset Erǵaliev, Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń tóraiymy Mádina Ábilqasymova qatysty.
