Foto: Aqorda
Qasym-Jomart Toqaev Túrki memleketteri uiymynyń beiresmi sammitin kóne Býdapesht shaharynda óte joǵary deńgeide uiymdastyrǵany úshin Majarstannyń Premer-ministri Viktor Orbanǵa rizashylyǵyn bildirdi, dep habarlaidy Ult.kz.
"Búgingi alqaly jiynnyń Eýropa tórinde ótýiniń airyqsha máni bar. Biz majar jurtynyń qart qurlyqta tuǵyrly memleket bolyp otyrǵanyna dán rizamyz. Búgin bárimizdi túbi bir túrki baýyrlarym dep qushaq jaia qarsy alyp jatsyzdar. Muny, shyn máninde, myzǵymas dostyǵymyzdyń aiqyn kórinisi dep sanaimyn. Biz yntymaǵy jarasqan elderimizdiń birligin bekemdep, tamyry bir tarihymyz ben salt-dástúrlerimizdi ulyqtap kelemiz", – dedi Prezident.
Memleket basshysynyń aitýynsha, «Shyǵys pen Batys toǵysqan tus» ataýymen uiymdastyrylǵan sammit alyp qurlyqtyń ulan-ǵaiyr aýmaǵyn ielenip jatqan túrki elderiniń múddesine, strategiialyq maqsat-mindetine sai keledi. Qazirgi kúrdeli geosaiasi jaǵdaida Uiym aiasyndaǵy yntymaqtastyqtyń máni tipti artty.
Bul rette Qasym-Jomart Toqaev túrki jurtynyń tatýlyǵy men ózara bailanysyn nyǵaitý, tutastyǵyn bekemdei túsý maqsatynda Qazaqstan qabyldaǵan keshendi sharalarǵa toqtaldy.
"Atap aitsaq, Túrki memleketteri uiymynyń janyndaǵy Qazaqstannyń Turaqty ókilin taǵaiyndady. Kóp uzamai Turaqty ókildik ashýdy josparlap otyrmyz. Astanada 11-12 maýsym kúnderi Túrki memleketteri Parlamenttik Assambleiasynyń XIV plenarlyq otyrysy ótedi. Aqtaý qalasy biyl Túrki áleminiń mádeni astanasy retinde jariialandy. Osy mártebeli mindetti joǵary deńgeide atqarý úshin naqty is-sharalar qolǵa alyndy. Qazaqstannyń bastamasymen ótken aptada Ortalyq sailaý organdarynyń konsýltativtik platformasy quryldy. Onyń alǵashqy otyrysy kieli Túrkistan qalasynda tabysty ótti. Ortaq kelisim boiynsha biyl maýsym aiynan bastap Almaty qalasy «Túrki memleketteri uiymynyń jastar astanasy» atanady. Osylaisha, biz túrki birligin nyǵaitamyz", – dedi Prezident.
Qasym Jomart Toqaevtyń pikirinshe, Túrki memleketteri uiymyna múshe elder ózara qol jetkizgen kelisimderdi saqtaýy qajet.
"Taǵy bir asa mańyzdy másele, bul – bizdiń Uiymnyń sheńberinde qabyldanǵan qujattardaǵy erejelerdi qatań saqtaý. Protsedýra máselesi bolsyn, saiasi jáne ekonomika suraqtary bolsyn – kelisimderdiń erejeleriniń barlyǵyn qurmetteý, saqtaý qajet, mindetti túrde iske asyrý kerek", – dedi Prezident.
Memleket basshysy sońǵy kezdegi tarifke qatysty oqiǵalar jahandyq saýda saiasatyndaǵy óte úlken ózgeristerge sebep bolǵanyna nazar aýdardy. Prezident mundai daǵdarystar túrli syn-qater týdyrýmen qatar jańa múmkindikterge jol ashatynyn alǵa tartyp, ónerkásip, kólik-tranzit, aýyl sharýashylyǵy, tsifrlandyrý siiaqty baǵyttar boiynsha birlese áreket etýdi usyndy.
Qasym-Jomart Toqaev Orta dálizdi Shyǵys pen Batystyń arasyndaǵy negizgi kópirge ainaldyrýdy strategiialyq mindet retinde atady. Bul rette Prezident elimiz Qyrǵyzstanmen jáne Ózbekstanmen shekaradaǵy rásimderdi tsifrlandyrý, júk tranzitin jeńildetý úshin naqty sharalar qabyldap jatqanyn, sondai-aq Qazaqstan-Qytai shekarasynda úshinshi temir jol beketin ashýdy josparlap otyrǵanyn jetkizdi.
Osy oraida Qasym-Jomart Toqaev baýyrlas elderdi iri infraqurylymdyq jobalardy birlesip júzege asyrýǵa, sonyń ishinde «Soltústik – Ońtústik» baǵyty boiynsha halyqaralyq kólik qatynasyn damytýǵa shaqyrdy. Atalǵan joba túrki elderiniń óńirlik tranzit haby retindegi rólin edáýir nyǵaitady.
