فوتو: اقوردا
قاسىم-جومارت توقاەۆ تٷركٸ مەملەكەتتەرٸ ۇيىمىنىڭ بەيرەسمي سامميتٸن كٶنە بۋداپەشت شاھارىندا ٶتە جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرعانى ٷشٸن ماجارستاننىڭ پرەمەر-مينيسترٸ ۆيكتور وربانعا ريزاشىلىعىن بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
"بٷگٸنگٸ القالى جيىننىڭ ەۋروپا تٶرٸندە ٶتۋٸنٸڭ ايرىقشا مەنٸ بار. بٸز ماجار جۇرتىنىڭ قارت قۇرلىقتا تۇعىرلى مەملەكەت بولىپ وتىرعانىنا دەن ريزامىز. بٷگٸن بەرٸمٸزدٸ تٷبٸ بٸر تٷركٸ باۋىرلارىم دەپ قۇشاق جايا قارسى الىپ جاتسىزدار. مۇنى, شىن مەنٸندە, مىزعىماس دوستىعىمىزدىڭ ايقىن كٶرٸنٸسٸ دەپ سانايمىن. بٸز ىنتىماعى جاراسقان ەلدەرٸمٸزدٸڭ بٸرلٸگٸن بەكەمدەپ, تامىرى بٸر تاريحىمىز بەن سالت-دەستٷرلەرٸمٸزدٸ ۇلىقتاپ كەلەمٸز", – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, «شىعىس پەن باتىس توعىسقان تۇس» اتاۋىمەن ۇيىمداستىرىلعان سامميت الىپ قۇرلىقتىڭ ۇلان-عايىر اۋماعىن يەلەنٸپ جاتقان تٷركٸ ەلدەرٸنٸڭ مٷددەسٸنە, ستراتەگييالىق ماقسات-مٸندەتٸنە ساي كەلەدٸ. قازٸرگٸ كٷردەلٸ گەوساياسي جاعدايدا ۇيىم اياسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ مەنٸ تٸپتٸ ارتتى.
بۇل رەتتە قاسىم-جومارت توقاەۆ تٷركٸ جۇرتىنىڭ تاتۋلىعى مەن ٶزارا بايلانىسىن نىعايتۋ, تۇتاستىعىن بەكەمدەي تٷسۋ ماقساتىندا قازاقستان قابىلداعان كەشەندٸ شارالارعا توقتالدى.
"اتاپ ايتساق, تٷركٸ مەملەكەتتەرٸ ۇيىمىنىڭ جانىنداعى قازاقستاننىڭ تۇراقتى ٶكٸلٸن تاعايىندادى. كٶپ ۇزاماي تۇراقتى ٶكٸلدٸك اشۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. استانادا 11-12 ماۋسىم كٷندەرٸ تٷركٸ مەملەكەتتەرٸ پارلامەنتتٸك اسسامبلەياسىنىڭ XIV پلەنارلىق وتىرىسى ٶتەدٸ. اقتاۋ قالاسى بيىل تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ مەدەني استاناسى رەتٸندە جارييالاندى. وسى مەرتەبەلٸ مٸندەتتٸ جوعارى دەڭگەيدە اتقارۋ ٷشٸن ناقتى ٸس-شارالار قولعا الىندى. قازاقستاننىڭ باستاماسىمەن ٶتكەن اپتادا ورتالىق سايلاۋ ورگاندارىنىڭ كونسۋلتاتيۆتٸك پلاتفورماسى قۇرىلدى. ونىڭ العاشقى وتىرىسى كيەلٸ تٷركٸستان قالاسىندا تابىستى ٶتتٸ. ورتاق كەلٸسٸم بويىنشا بيىل ماۋسىم ايىنان باستاپ الماتى قالاسى «تٷركٸ مەملەكەتتەرٸ ۇيىمىنىڭ جاستار استاناسى» اتانادى. وسىلايشا, بٸز تٷركٸ بٸرلٸگٸن نىعايتامىز", – دەدٸ پرەزيدەنت.
قاسىم جومارت توقاەۆتىڭ پٸكٸرٸنشە, تٷركٸ مەملەكەتتەرٸ ۇيىمىنا مٷشە ەلدەر ٶزارا قول جەتكٸزگەن كەلٸسٸمدەردٸ ساقتاۋى قاجەت.
"تاعى بٸر اسا ماڭىزدى مەسەلە, بۇل – بٸزدٸڭ ۇيىمنىڭ شەڭبەرٸندە قابىلدانعان قۇجاتتارداعى ەرەجەلەردٸ قاتاڭ ساقتاۋ. پروتسەدۋرا مەسەلەسٸ بولسىن, ساياسي جەنە ەكونوميكا سۇراقتارى بولسىن – كەلٸسٸمدەردٸڭ ەرەجەلەرٸنٸڭ بارلىعىن قۇرمەتتەۋ, ساقتاۋ قاجەت, مٸندەتتٸ تٷردە ٸسكە اسىرۋ كەرەك", – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى سوڭعى كەزدەگٸ تاريفكە قاتىستى وقيعالار جاھاندىق ساۋدا ساياساتىنداعى ٶتە ٷلكەن ٶزگەرٸستەرگە سەبەپ بولعانىنا نازار اۋداردى. پرەزيدەنت مۇنداي داعدارىستار تٷرلٸ سىن-قاتەر تۋدىرۋمەن قاتار جاڭا مٷمكٸندٸكتەرگە جول اشاتىنىن العا تارتىپ, ٶنەركەسٸپ, كٶلٸك-ترانزيت, اۋىل شارۋاشىلىعى, تسيفرلاندىرۋ سيياقتى باعىتتار بويىنشا بٸرلەسە ەرەكەت ەتۋدٸ ۇسىندى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ورتا دەلٸزدٸ شىعىس پەن باتىستىڭ اراسىنداعى نەگٸزگٸ كٶپٸرگە اينالدىرۋدى ستراتەگييالىق مٸندەت رەتٸندە اتادى. بۇل رەتتە پرەزيدەنت ەلٸمٸز قىرعىزستانمەن جەنە ٶزبەكستانمەن شەكاراداعى رەسٸمدەردٸ تسيفرلاندىرۋ, جٷك ترانزيتٸن جەڭٸلدەتۋ ٷشٸن ناقتى شارالار قابىلداپ جاتقانىن, سونداي-اق قازاقستان-قىتاي شەكاراسىندا ٷشٸنشٸ تەمٸر جول بەكەتٸن اشۋدى جوسپارلاپ وتىرعانىن جەتكٸزدٸ.
وسى ورايدا قاسىم-جومارت توقاەۆ باۋىرلاس ەلدەردٸ ٸرٸ ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى بٸرلەسٸپ جٷزەگە اسىرۋعا, سونىڭ ٸشٸندە «سولتٷستٸك – وڭتٷستٸك» باعىتى بويىنشا حالىقارالىق كٶلٸك قاتىناسىن دامىتۋعا شاقىردى. اتالعان جوبا تٷركٸ ەلدەرٸنٸڭ ٶڭٸرلٸك ترانزيت حابى رەتٸندەگٸ رٶلٸن ەدەۋٸر نىعايتادى.
