Qazaqstan Prezidentiniń tóraǵalyǵymen Reformalar jónindegi joǵary keńestiń kezekti otyrysy ótti, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordanyń resmi saityna silteme jasap.
Jiynda ulttyq jobalardyń ázirlenýi negizgi másele retinde qarastyryldy.
Strategiialyq josparlaý jáne reformalar agenttiginiń tóraǵasy Qairat Kelimbetov Qasym-Jomart Toqaevqa Agenttik pen Úkimet birlesip ázirlegen on ulttyq jobany tanystyrdy. Bul jobalar Jalpyulttyq basymdyqtar men 2025 jylǵa deiingi ulttyq damý josparyn júzege asyrýǵa baǵyttalǵan.
Agenttik tóraǵasynyń baiandamasyn jáne Keńes músheleriniń pikirin tyńdaǵan Qasym-Jomart Toqaev birqatar usynys aitty. Ol Úkimetti naqty, shynaiy, halyqqa túsinikti jáne olardyń turmysyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan mindetterdi sheshýge shaqyrdy.
– Negizinde, ulttyq jobalardyń ázirlenýine qatysty jumystaryńyzdyń maqsat-mindetterine biryńǵai túsinik kerek. Shyn máninde, maqsat bórikti aspanǵa atatyndai jáne artyq teoriialandyratyndai emes, pragmatikalyq turǵyda bolýy tiis. Reformalar jónindegi joǵary keńes «qiialilardyń klýbyna» ainalmaýy qajet. Kabinetimizdiń syrtyndaǵy ómir kúrdeli baǵytta damýda. Qazir biz eń qajetti degen azyq-túlik baǵasynyń sharyqtaýyna, jalpy infliatsiianyń ósýine qatysty sheshim qabyldaýǵa májbúrmiz. Budan bólek halyqtyń kúndelikti turmys-tirshiligine bailanysty qyrýar másele bar. Mysaly, qýańshylyq mal sharýashylyǵyna keri áser etip otyr. Biz qalyptasqan jaǵdaiǵa shynaiy qaraiyq. Bul jerde aldymyzda turǵan mindetti tereń túsinip, úilesimdi jumys isteý kerek, – dedi Prezident.
Memleket basshysy ulttyq jobalardy júzege asyrýǵa óte kóp qarjy bólinetinin aitty.
– Osyǵan bailanysty meni jemqorlyq máselesi qatty alańdatady. Iri jobalardy júzege asyrýǵa bailanysty, ásirese, infraqurylymdyq qurylys salasynda, mol qarjy týraly aqparat shyǵa salysymen-aq, mundai jobalar jiti baqylap otyrǵan «ákki ańshylardyń» nazaryna birden iligedi. Olar bólingen qarjynyń bir bóligin qaltalaryna basyp qalýǵa tyrysady. Áńgimeniń ashyǵyn aitaiyq. Muny bárimiz bilemiz. Sondyqtan Úkimet pen tiisti agenttikke atalǵan máseleni muqiiat qaraýdy eskertemin. Ulttyq jobalardy júzege asyrýdyń paidasy halyqtyń ál-aýqatyn arttyrýǵa baǵyttalýy tiis, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezident ulttyq jobalardy júzege asyrýǵa bólinetin qarjynyń tiimdi jumsalýyn baqylaýdy qamtamasyz etýge tapsyrma berdi.
Memleket basshysy sózin qorytyndylai kele, usynylǵan ulttyq jobalardyń tizimin qoldady jáne Úkimet pen Agenttikke 15 tamyzǵa deiin ulttyq jobalardyń naqty, kelisilgen ári qarjylai qamtamasyz etilgen mátinin engizýdi tapsyrdy.
Talqylaýǵa engizilgen ekinshi qujat – Ser Sýma Chakrabartidiń esebinde (Gap analysis) berilgen usynystardy júzege asyrýdyń Jol kartasy.
Prezidenttiń aitýynsha, atalǵan esepte mańyzdy problemalar kóterilip, paidaly bastamalar usynylǵan.
Kún tártibindegi úshinshi másele – Jergilikti ózin-ózi basqarýdy damytýdyń tujyrymdamasy. Atalǵan másele boiynsha Ulttyq ekonomika ministri Áset Erǵaliev baiandama jasady.
Qasym-Jomart Toqaev jergilikti ózin-ózi basqarýdyń tiimdi institýtyn qurýdy mańyzdy mindet retinde atady.
– Jaqyn arada aýdandyq mańyzy bar qalalardyń, aýyldar men kentterdiń jáne aýyldyq okrýgterdiń ákimderin sailaý naýqany ótedi. Bul saiasi júieniń kemeline kelgeniniń belgisi ǵana emes, sondai-aq, qoǵamymyzdyń demokratiialyq damý jolyna nyq qadam basqanyn bildiredi. Atalǵan transformatsiialyq ózgeris aiasynda basqarý deńgeileri: oblys, aýdan, okrýg arasyndaǵy ókilettilik pen jaýapkershiliktiń ara-jigin naqty aiqyndaý – memlekettik apparattyń basty mindetteriniń biri. Jergilikti ózin-ózi basqarýdy tiimdi júzege asyrýǵa kedergi keltiretin barlyq qaishylyqtar men olqylyqtar rettelýi qajet, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezidenttiń aitýynsha, aýyl ákimderine zor ókilettilik bere otyryp, olardy qajetti resýrstarmen jetkilikti dárejede qamtamasyz etýdiń strategiialyq mańyzy bar. Osyǵan bailanysty Úkimet qarjyny biýdjetaralyq bólý máselesin qaita qaraýy kerek.
Memleket basshysy jergilikti ózin-ózi basqarýdyń jańa organyna – keńeske júkteletin mindetterge arnaiy toqtaldy.
– Keńes – bul túbegeili jańa institýt. Ol sheshim qabyldaý jáne baqylaý siiaqty naqty yqpal etý tetikterine ie bolýy tiis. Jergilikti ózin-ózi basqarý organyna keibir jergilikti salyqtar boiynsha bekitilgen mólsherleme aiasynyń sheginde túzetý engizý quqyǵyn berý mańyzdy jańalyq bolmaq. Bul rette dál osy keńes aýyldaǵy naqty áleýmettik-ekonomikalyq jaǵdaiǵa bailanysty sheshim qabyldaidy. Iaǵni, biznes ókilderin tartý úshin fiskaldi kiristiń barynsha kóp bolǵany qajet pe álde salyqtyń meilinshe tómen bolǵany kerek pe ony keńes ózi aiqyndaidy. Atalǵan qujatty daiyndaý jáne keń aýqymda talqylaý úshin júrgizilgen jumystardy eskere otyryp, jalpy ony qoldaý kerek dep oilaimyn, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Talqylaý qorytyndysy boiynsha Úkimetke Jergilikti ózin-ózi basqarýdy damytýdyń 2030 jylǵa deiingi tujyrymdamasyn bekitýge engizý tapsyryldy.
