Memleket basshysy Pavlodar oblysynyń jurtshylyǵymen kezdesti, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordanyń resmi saityna silteme jasap.
Prezidenttiń Pavlodar oblysyna jumys sapary óńir jurtshylyǵymen kezdesýden bastaldy. Memleket basshysy óz sózinde Pavlodar oblysy Qazaqstannyń damýynda mańyzdy ról atqaratynyn atap ótti. Sondai-aq elimizdiń eń kórikti mekenderiniń biri Ertis boiyna óziniń yqylasy erekshe ekenin aitty.
– Pavlodar oblysynda «Qýatty óńirler – qýatty el» qaǵidaty aiqyn kórinis tapqan. Bul aimaqty ekonomikamyzdyń energetikalyq júregi deýge bolady. Jalpy, oblystyń damýy turaqty. Sońǵy 3 jylda Pavlodardyń jalpy óńirlik ónimi 28 paiyzǵa ósip, 3,9 milliard teńgege jetti. Aýyl sharýashylyǵy, qurylys, saýda jáne basqa da salalar qarqyndy damyp keledi. Munyń bári jergilikti jurttyń turmysy jaqsaryp, ál-aýqatynyń artýyna tikelei yqpal etedi. Elimiz qazir jan-jaqty áleýmettik-ekonomikalyq reformalar kezeńine qadam basty. Biz alǵa qoiyp otyrǵan strategiialyq mindetterdi júzege asyrýǵa Pavlodar oblysy zor úles qosady dep senemin, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Osy oraida Prezident óńirdiń basty basymdyqtaryna nazar aýdardy.
Birinshi, aimaqtyń indýstriialyq-innovatsiialyq áleýetin nyǵaitý. Qasym-Jomart Toqaev memleketterdiń qarqyndy damýy jáne turaqty indýstriialyq ósim elektr energiiasy jetkilikti kólemde bolǵan jaǵdaida ǵana múmkin ekenin aitty. Sondyqtan Ertis boiyndaǵy Pavlodar Qazaqstannyń ekonomikalyq damýynda erekshe ról atqarady. Onyń aitýynsha, elektr energiiasy munda jańa joǵary tehnologiialyq baǵyttardy damytýǵa múmkindik beredi.
– Búginde halyqaralyq kompaniialar ózderiniń filialdaryn Qazaqstanǵa kóptep kóshire bastady. Bul kásiporyndar aýqymdy aqparat kózderimen jumys isteidi jáne olardy saqtaý jáne óńdeý úshin aitarlyqtai kúsh kerek. Osyǵan bailanysty Tsifrlyq damý ministrligine jyl sońyna deiin Ekibastuzda derekterdi óńdeýdiń jańa ortalyǵyn salý jóninde usynys engizýdi tapsyramyn, – dedi Memleket basshysy.
Prezident oblystyń ónerkásiptik áleýetin nyǵaitýmen qatar shaǵyn jáne orta bizneske keshendi qoldaý kórsetý qajet dep sanaidy. Onyń pikirinshe, óńir kásipkerleri respýblikalyq jáne tipti álemdik deńgeide suranysqa ie jobalardy júzege asyra alady.
Memleket basshysy ekologiia máselelerin sheshýdi Pavlodar oblysyndaǵy ekinshi basym mindet retinde atady. Sondai-aq ónerkásiptiń damýy ekologiiaǵa úlken salmaq túsiretinin aitty. Búginde elde shyǵarylatyn qaldyqtardyń úshten biri osy oblysqa tiesili. Bul jyl saiyn shamamen 700 myń tonnany quraidy.
– Kúndelikti jumysy búkil elimizdiń indýstriialyq ósimine arnalǵan aimaq turǵyndaryn týǵan ólkesindegi qorshaǵan ortanyń jai-kúii qatty alańdatady. Ekologiialyq jaǵdai – azamattardyń turmys sapasynyń mańyzdy kórsetkishi. Sondyqtan óndiristik áleýetti kúsheitý men ekologiiany qorǵaý arasyndaǵy tepe-teńdikti saqtaý asa mańyzdy. Esterińizge sala keteiin, Qazaqstan 2060 jylǵa qarai kómirtegi beitaraptyǵyna qol jetkizý jónindegi ustanymyn jariialady. Qazir osy mańyzdy mindetti sheshýge múmkindik beretin uzaq merzimdi strategiia ázirlenip jatyr. Qorshaǵan ortaǵa keltiriletin zalaldy edáýir tómendetetin jańa tásilder men modelderdi óndiriske dáiekti túrde engizý mańyzdy. Óńirdiń tórt kásiporny ozyq tehnologiialardy paidalaný úshin keshendi ekologiialyq ruqsat aldy. Bul shyǵarylatyn qaldyqtardy 2030 jylǵa qarai 47 myń tonnaǵa tómendetedi dep boljanyp otyr. Úkimet pen oblys ákimdigi qalǵan kásiporyndardyń osyndai ruqsat alýyn jedeldetýi kerek, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezident ónerkásipterdiń shyǵaratyn qaldyqtaryn qaita óńdeý isin damytýdy tapsyrdy. Osy rette kúl úiindileri áli de jergilikti turǵyndar úshin zańsyz paida tabýdyń kózi bolyp otyrǵanyn atap ótti. Budan bólek, Úkimetke óńirdi gazben qamtý joldaryn ázirleý tapsyryldy.
Memleket basshysy jergilikti turǵyndardy alańdatyn taǵy bir máselege nazar aýdardy.
– Jyl saiyn Ertis boiynda ornalasqan eldi mekenderdiń turǵyndary shybyn-shirkeilerdiń qaptap ketýinen zardap shegedi. Jándikterdi ýlaý úshin mol qarjy bólinedi. Biraq bul jumystyń nátijeleri, ásirese aýdandarda baiqalmaidy. Eger burynǵy ádister tiimsiz bolsa, onda onyń jańa joldaryn izdeý kerek. Máseleni kóktemge qaldyryp, sodan keiin bárin tabiǵat jaǵdaiyna bailanysty dep jaba salýǵa bolmaidy. Mamandardy qazir tarta otyryp, mańyzdy halyqaralyq tájiribeni zerttegen jón. Shybyn-shirkeilerge qarsy kúreste ǵylymi ádis kerek jáne eń bastysy, jergilikti atqarýshy organdar tarapynan tiisti baqylaý qajet, – dedi Prezident.
Memleket basshysy Pavlodardaǵy ekologiialyq qozǵalys músheleriniń jaǵdaiǵa nemquraily qaramaitynyn jáne erekshe belsendi ekenin atap ótti. Sondai-aq Pavlodar men Ekibastuz jastarynyń jaqynda «EcoStudentKZ» respýblikalyq ekologiialyq chellendjin qoldap, stýdentterdiń saiabaqtar men gúlzarlardy tazalaǵanynan habardar ekenin aitty.
- Bul turǵyda men Qazaqstandaǵy kóptegen volonterlardyń eńbegin atap ótkim keledi. Ózderińizge málim, men 2020 jyldy Volonter jyly dep jariialadym. Bul sheshim ózin aqtady. Halyqaralyq uiymnyń qyzmetkeri retinde men volonterlyq qozǵalyspen jahandyq aýqymda ainalystym. Al Qazaqstanda volonterlyq jastardyń ynta-jigerine ǵana negizdelgen mańyzdy kúsh dep esepteimin. Bizdiń jastarymyzdyń bul jasampaz kúshin, árine, elimizdiń igiligi úshin, halqymyzdyń igiligi úshin, atap aitqanda, tabiǵatymyzdy taza ustap, qorǵaý úshin paidalaný kerek, - dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezident oblystaǵy sýarmaly jerdiń kólemin eki ese ulǵaityp, 300 myń gektarǵa deiin jetkizý kerek dep sanaidy. Sondai-aq Ertistiń sýyn tiimdi, únemdi paidalanǵan jón ekenin jetkizdi.
Taǵy bir mańyzdy másele – óńirdiń infraqurylymyn damytý. Prezident Úkimetke oblys ortalyǵyn ainalyp ótýge jol ashatyn jańa kópir salýdy tapsyrdy. Sonymen qatar joldy kútip ustaýǵa jáne qys mezgilinde joldardy tazalaý jumystaryna basa nazar aýdarý qajet ekenin aitty. Osy rette Memleket basshysy Astana – Ereimentaý – Shiderti» baǵytynda qar tazalaityn tehnikalardy kóbeitý mańyzdy ekenin atap ótti. Úkimetke jyl sońyna deiin «Pavlodar – Astana» baǵytyndaǵy turaqty áýe qatynasyn qalpyna keltirý jáne jergilikti áýejaidyń ushý-qoný jolaǵyn jóndeý máselesin pysyqtaý tapsyryldy.
– Jalpy, óńirdiń infraqurylymy edáýir investitsiia salýdy qajet etedi. Mysaly, oblys ortalyǵyndaǵy jylý jelisiniń 80 paiyzy tozǵan. Sonyń kesirinen turǵyndar qystyń kózi qyraýda qaita-qaita jylýsyz qalady. Ekibastuzdaǵy Jylý elektr ortalyǵynyń jaǵdaiy syn kótermeidi. Qalanyń jylý jelisi ábden eskirgen. Elimizdegi barlyq elektr qýatynyń tórtten birin Ekibastuz óndiredi. Soǵan qaramastan qys kelgen saiyn qalaǵa jylýsyz qalý qateri tónedi. Bul – esh qisynǵa kelmeitin jaǵdai. Pavlodardaǵy birinshi Jylý elektr ortalyǵy men Ekibastuzdaǵy Jylý elektr ortalyǵyn kezeń-kezeńimen jańǵyrtý kerek. Úkimetke aktsionerlermen birlesip, bul máselege qatysty naqty usynystar engizýdi tapsyramyn. Ákimdik injenerlik infraqurylymdy jańǵyrtý josparyn usynyp otyr. Úkimet ony qarjylandyrý múmkindikterin qarastyrýy qajet, – dedi Memleket basshysy.
Sonymen qatar Úkimetke Ekibastuz qalasyn damytýdyń keshendi josparyna engizilgen jobalarǵa basymdyq bere otyryp, qarjylandyrý tapsyryldy. Prezident Pavlodardyń tramvai júiesin damytýdy jalǵastyrý, poiyzdardy jańartý jumystaryn jedeldetý jáne oblys ortalyǵynda kópfýnktsionaldy muz saraiyn salý máselesin pysyqtaý mańyzdy dep esepteidi.
Kelesi bir basymdyq – kreativti indýstriia men týrizmdi damytý. Memleket basshysynyń pikirinshe, elimizdiń qýaty adamdardyń qairatyna, bilimine jáne patriottyǵyna bailanysty. Sondyqtan adamǵa baǵdarlanǵan qyzmet memlekettik saiasatymyzdyń negizgi ólshemine ainaldy.
– Ulttyq mádenietti shetelde nasihattaýǵa jáne jańǵyrtýǵa Pavlodar oblysynan shyqqan qazaqstandyq jańa «mádeni tolqyn» ókilderi eleýli úles qosyp keledi. Klassikalyq ónerdi baǵalai biletinder Eýropanyń úzdik opera sahnalarynda ariialar oryndaityn Mariia Mýdriaktyń daýysyn berile tyńdap júr. «Gremmi» syilyǵynyń iegeri Imanbek Zeikenovtiń tanymal mýzykasyna dúniejúzi jastary tańdai qaqty. Osyndai daryndy jastarymyz mádenietimizdiń sheteldegi elshisine ainaldy. Naým Grigorevich Shafer sekildi týǵan ólkesiniń, eliniń naǵyz patriottary da ulttyń rýhani baiýyna úles qosyp otyr. Ol – álemniń ár buryshynan (27 myń dana) mýzykalyq kúitabaqtardyń qundy jazbalaryn jinaǵan oblystyń qurmetti azamaty, qadirli aqsaqaly. Onyń jinaqtarynda qazaqtyń halyq áýenderiniń alǵashqy jazbalarymen qatar jalǵyz dana úlgileri de bar. Mundai adamdar qoǵamymyzǵa, ásirese, jastarǵa úlgi bolýy kerek. Qazirgi álemde shyǵarmashylyq indýstriia, mádeni-tanymdyq týrizm kóptegen eldiń ekonomikalyq damýynyń mańyzdy quramdas bóligine ainalǵan. Bul baǵytta oblystyń áleýeti zor, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Sonymen qatar Memleket basshysy óńir turǵyndaryn jańa tehnologiialyq damýǵa daiyn bolýǵa shaqyrdy. Prezidenttiń aitýynsha, bul úderistegi eń tiimdi jol jumysshylardy jańa daǵdylarǵa úiretý bolmaq. Osy óńirdiń Musa Shormanov pen Máshhúr Júsip Kópeev sekildi birtýar perzentterin atap ótken Qasym-Jomart Toqaev bilim berý júiesin damytý týraly oiyn aitty.
– Biz Jańa Ádiletti Qazaqstandy quramyz. Al bul maqsatqa elimizde bilim kýlti birjola ornyqqan kezde ǵana jetemiz. Sol sebepti men el-jurtpen kezdesýdiń bárinde bul týraly únemi aityp júrmin. Jalpy, ǵylym jáne bilim salasy árdaiym memlekettiń nazarynda. Biz barlyq balanyń sapaly bilim alýyna jaǵdai jasaýymyz kerek. Osyǵan bailanysty Men Joldaýda «Jaily mektep» ulttyq jobasyn júzege asyrýdy usyndym. Bul bastamanyń aiasynda Pavlodar oblysynda aldaǵy 3 jylda 10 mektep salynady. Qurylysty sapaly salyp, ýaqtyly tapsyrý – basty mindet. Bilim alyp, ǵylym igergen jurttyń mereii ústem bolady, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev túrli mamandyqty meńgerip, ýaqyt talabyna beiimdelýdiń airyqsha mańyzdy ekenin atap ótti. Bul eldiń básekege qabilettiligin kórsetedi. Sonymen qatar jastardyń únemi bilimin jetildirip, óz elinde ǵana emes, álemniń ár buryshynda suranysqa ie bolýǵa umtylýy qajet ekenin aitty.
Budan keiin Prezident elimizdegi sailaýaldy naýqanǵa toqtaldy.
– Ózderińizge málim, men elimizdegi eń iri AMANAT partiiasynyń Tóraǵasy qyzmetinen bas tarttym. Konstitýtsiialyq reforma nátijesinde Prezidentke óziniń ókilettigin atqarý kezinde partiia qatarynda bolýǵa tyiym salyndy. Aldaǵy sailaýǵa qandai uiymnyń atynan qatysatynyma qoǵam qyzyǵýshylyq bildirip otyrǵanyn bilemin. Ashyǵyn aitaiyn, maǵan ártúrli respýblikalyq birlestikter men partiialardan ózderiniń atynan úmitker bolý týraly usynystar túsip jatyr. Ásirese, jastar jáne basqa da qoǵamdyq uiymdardyń bastama kóterip jatqanyna qýandym. Osynyń barlyǵy azamattardyń keiingi úsh jarym jylda júzege asyrylyp kelgen reformalar men ózgeristerge qoldaýdyń aitarlyqtai artqanyn kórsetedi. Biraq jasaǵan usynysy men senimi úshin, strategiialyq baǵytyma belsendi qoldaý kórsetkeni úshin barlyǵyna alǵys aitamyn. Men belgili bir uiymnan emes, elimizde júrgizilip jatqan reformalardyń áleýmettik negizin qalyptastyratyn qoǵamdyq-saiasi kúshterdiń iri koalitsiiasynyń atynan sailaýǵa qatysqanym durys bolady dep oilaimyn. Sondai-aq bul Memleket basshysynyń túrli partiialarmen, birlestiktermen teń araqashyqtyq saqtaý qaǵidatyn nyǵaitýǵa múmkindik beredi, – dedi Prezident.
Qasym-Jomart Toqaevtyń aitýynsha, sailaý naýqanyn zańnamalardy qatań saqtai otyryp júrgizýdi qamtamasyz etý mańyzdy. Sondai-aq Memleket basshysy retinde prezident sailaýynyń ádil ári ashyq ótetinine kepildik berdi.
Kezdesý sońynda Prezident Pavlodar oblysynyń turǵyndaryna memlekettik nagradalar tabys etti.
«Qanysh Sátpaev atyndaǵy Kanal» RMK direktorynyń keńesshisi Leonid Batalov «Parasat» ordenimen, Joǵary sport sheberligi mektebiniń jattyqtyrýshy – oqytýshy Azamat Maqajanov, Ǵ.Sultanov atyndaǵy Pavlodar oblystyq aýrýhanasynyń perinataldyq ortalyǵynyń bas dárigeri Aiman Ospanova «Qurmet» ordenimen jáne «Qazaqstan aliýminiii» AQ ýchaskesiniń bastyǵy Erkebulan Husaiynov III dárejeli «Eńbek Dańqy» ordenimen marapattaldy. Sondai-aq «Qazaqstan» RTRK menshikti tilshisi Bolat Amanbaevqa «Eren eńbegi úshin» medali tabys etildi.
