Májilistiń sońǵy plenarlyq otyrysynda QHKP fraktsiiasy atynan Úkimet basshysy B.Saǵyntaev pen Ulttyq bank tóraǵasy D.Aqyshevtiń atyna depýtattyq saýal joldaǵan Aiqyn Qońyrov teńgeniń qunsyzdaný problemasyn jeńildetý boiynsha erekshe usynys jasady.
Onda bylai delingen: «Ulttyq valiýtamyz - teńgeniń qunsyzdanýyna Úkimet pen Ulttyq banktyń aitatyn jaýaptary belgili. Olardyń aitatyny, jurttyń bári biletin, AQSh-taǵy dollardyń nyǵaiýy, damýshy rynoktardan kapitaldyń syrtqa aǵylýy jáne antireseilik sanktsiialar. Osyndai syrtqy faktorlarǵa silteme jasap, al ózimiz bolyp jatqan jaǵdailarǵa qol qýsyryp qarap otyra bersek - Ulttyq bank boljap otyrǵan úlken infliatsiia kelgende eki qolymyzdy tóbemizge qoiyp shyǵa kelýden basqa jol qalmaityn siiaqty.
Biraq bulai isteýge bolmaidy, infliatsiianyń soqqysyn azaitý úshin belsendi jumys isteýimiz kerek. Eń aldymen zeinetaqy jinaqtaý qoryndaǵy salymdarymyz ben ulttyq valiýtada jinalyp jatqan depozitterdi qorǵaýdyń jolyn qarastyrǵanymyz jón. Ol úshin teńgeniń qunsyzdaný kýrsyna sáikes atalmysh salymdardy indeksatsiialaý (qosymshalar esepteý) kerek. Qazaqstan kommýnisteriniń oiynsha bul - halyqtyń salymdarynyń saqtalýyna múmkindik beredi jáne memlekettiń valiýta rynogyndaǵy alypsatarlyq oiyndarǵa qarsy áreketterin kúsheitedi. Al jalpy aitatyn bolsaq, bul biznes pen turǵyndar arasynda qolaily da senimdi ahýal týdyryp, turǵyndardyń óz qarajatyn elde saqtaýyna jáne bolashaǵy úshin jumsaýyna yntalandyrady.
Árine, Úkimet mundai indeksatsiia jasaý úshin qarajatty qaidan tabamyz dep shalqasynan túseri daýsyz. Biz onyń jolyn da kórsetip bergimiz keledi.
Bizdiń eldiń valiýtalyq túsimi negizinen munai satýdan quralatyny belgili. Endeshe onyń ósiminen túsken qarajatty osy indeksatsiialaý isin qarjylandyrýǵa jumsaý kerek dep sanaimyz. Osydan eki jyl buryn bir barrel munaidyń satý baǵasy 45 dollar edi. Sol kezdegi 1 dollar 340 teńge bolatyn. Sóitip biz bir barrel munai satqannan 15300 teńge kiris alatynbyz. Qazir bir barrel munai 80 dollarǵa jetti. Demek biz onyń bir barrelin satqannan 30400 teńge túsirýdemiz. Munai salasy eshqandai qosymsha shyǵyn shyǵarmai-aq qazir teńge kýrsynyń ózgerýimen burynǵydan eki ese artyq tabys taýyp otyr. Bizdiń esep boiynsha osy «tabyspen» ǵana olar jylyna 3 trln. teńge artyq aqsha túsirýde. Mine, osy qarajattyń ózi ulttyq valiýtamyzdyń qunsyzdanýyn indeksatsiialaýǵa artyǵymen jeter edi».
Osylai, kommýnister qunsyzdanýdyń qorlyǵynan qutylýdyń joly men ony toqtatatyn qarajattyń kózin de atap berdi. Árine, bul máseleni sheshetin Prezident qoi, sol buiryq berse boldy – Úkeń búkeńdei jóneleri haq. Endi tek Prezident sony qoldasyn deńiz...
S.ELEÝ, sarapshy
