مەجٸلٸستٸڭ سوڭعى پلەنارلىق وتىرىسىندا قحكپ فراكتسيياسى اتىنان ٷكٸمەت باسشىسى ب.ساعىنتاەۆ پەن ۇلتتىق بانك تٶراعاسى د.اقىشەۆتٸڭ اتىنا دەپۋتاتتىق ساۋال جولداعان ايقىن قوڭىروۆ تەڭگەنٸڭ قۇنسىزدانۋ پروبلەماسىن جەڭٸلدەتۋ بويىنشا ەرەكشە ۇسىنىس جاسادى.
وندا بىلاي دەلٸنگەن: «ۇلتتىق ۆاليۋتامىز - تەڭگەنٸڭ قۇنسىزدانۋىنا ٷكٸمەت پەن ۇلتتىق بانكتىڭ ايتاتىن جاۋاپتارى بەلگٸلٸ. ولاردىڭ ايتاتىنى, جۇرتتىڭ بەرٸ بٸلەتٸن, اقش-تاعى دوللاردىڭ نىعايۋى, دامۋشى رىنوكتاردان كاپيتالدىڭ سىرتقا اعىلۋى جەنە انتيرەسەيلٸك سانكتسييالار. وسىنداي سىرتقى فاكتورلارعا سٸلتەمە جاساپ, ال ٶزٸمٸز بولىپ جاتقان جاعدايلارعا قول قۋسىرىپ قاراپ وتىرا بەرسەك - ۇلتتىق بانك بولجاپ وتىرعان ٷلكەن ينفلياتسييا كەلگەندە ەكٸ قولىمىزدى تٶبەمٸزگە قويىپ شىعا كەلۋدەن باسقا جول قالمايتىن سيياقتى.
بٸراق بۇلاي ٸستەۋگە بولمايدى, ينفلياتسييانىڭ سوققىسىن ازايتۋ ٷشٸن بەلسەندٸ جۇمىس ٸستەۋٸمٸز كەرەك. ەڭ الدىمەن زەينەتاقى جيناقتاۋ قورىنداعى سالىمدارىمىز بەن ۇلتتىق ۆاليۋتادا جينالىپ جاتقان دەپوزيتتەردٸ قورعاۋدىڭ جولىن قاراستىرعانىمىز جٶن. ول ٷشٸن تەڭگەنٸڭ قۇنسىزدانۋ كۋرسىنا سەيكەس اتالمىش سالىمداردى يندەكساتسييالاۋ (قوسىمشالار ەسەپتەۋ) كەرەك. قازاقستان كوممۋنيستەرٸنٸڭ ويىنشا بۇل - حالىقتىڭ سالىمدارىنىڭ ساقتالۋىنا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ جەنە مەملەكەتتٸڭ ۆاليۋتا رىنوگىنداعى الىپساتارلىق ويىندارعا قارسى ەرەكەتتەرٸن كٷشەيتەدٸ. ال جالپى ايتاتىن بولساق, بۇل بيزنەس پەن تۇرعىندار اراسىندا قولايلى دا سەنٸمدٸ احۋال تۋدىرىپ, تۇرعىنداردىڭ ٶز قاراجاتىن ەلدە ساقتاۋىنا جەنە بولاشاعى ٷشٸن جۇمساۋىنا ىنتالاندىرادى.
ەرينە, ٷكٸمەت مۇنداي يندەكساتسييا جاساۋ ٷشٸن قاراجاتتى قايدان تابامىز دەپ شالقاسىنان تٷسەرٸ داۋسىز. بٸز ونىڭ جولىن دا كٶرسەتٸپ بەرگٸمٸز كەلەدٸ.
بٸزدٸڭ ەلدٸڭ ۆاليۋتالىق تٷسٸمٸ نەگٸزٸنەن مۇناي ساتۋدان قۇرالاتىنى بەلگٸلٸ. ەندەشە ونىڭ ٶسٸمٸنەن تٷسكەن قاراجاتتى وسى يندەكساتسييالاۋ ٸسٸن قارجىلاندىرۋعا جۇمساۋ كەرەك دەپ سانايمىز. وسىدان ەكٸ جىل بۇرىن بٸر باررەل مۇنايدىڭ ساتۋ باعاسى 45 دوللار ەدٸ. سول كەزدەگٸ 1 دوللار 340 تەڭگە بولاتىن. سٶيتٸپ بٸز بٸر باررەل مۇناي ساتقاننان 15300 تەڭگە كٸرٸس الاتىنبىز. قازٸر بٸر باررەل مۇناي 80 دوللارعا جەتتٸ. دەمەك بٸز ونىڭ بٸر باررەلٸن ساتقاننان 30400 تەڭگە تٷسٸرۋدەمٸز. مۇناي سالاسى ەشقانداي قوسىمشا شىعىن شىعارماي-اق قازٸر تەڭگە كۋرسىنىڭ ٶزگەرۋٸمەن بۇرىنعىدان ەكٸ ەسە ارتىق تابىس تاۋىپ وتىر. بٸزدٸڭ ەسەپ بويىنشا وسى «تابىسپەن» عانا ولار جىلىنا 3 ترلن. تەڭگە ارتىق اقشا تٷسٸرۋدە. مٸنە, وسى قاراجاتتىڭ ٶزٸ ۇلتتىق ۆاليۋتامىزدىڭ قۇنسىزدانۋىن يندەكساتسييالاۋعا ارتىعىمەن جەتەر ەدٸ».
وسىلاي, كوممۋنيستەر قۇنسىزدانۋدىڭ قورلىعىنان قۇتىلۋدىڭ جولى مەن ونى توقتاتاتىن قاراجاتتىڭ كٶزٸن دە اتاپ بەردٸ. ەرينە, بۇل مەسەلەنٸ شەشەتٸن پرەزيدەنت قوي, سول بۇيرىق بەرسە بولدى – ٷكەڭ بٷكەڭدەي جٶنەلەرٸ حاق. ەندٸ تەك پرەزيدەنت سونى قولداسىن دەڭٸز...
س.ەلەۋ, ساراپشى
