الماتىدا ٶتكەن Freedom Talk كەزدەسۋٸندە جاساندى ينتەللەكتٸنٸ دامىتۋعا قاجەتتٸ تەحنولوگييالىق ينفراقۇرىلىم, دەرەكتەر ورتالىقتارىنىڭ مٷمكٸندٸگٸ جەنە جاڭا بۋىن سەرۆەرلەرٸنە قويىلاتىن تالاپتار تالقىلاندى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, قازاقستانداعى قولدانىستاعى داتا-ورتالىقتار زاماناۋي AI-سەرۆەرلەردٸڭ قۋات تۇتىنۋىنا تولىق بەيٸمدەلمەگەن, دەپ حابارلايدى ult.kz.
الماتىدا Freedom Talk پٸكٸرتالاس كلۋبىنىڭ «Freedom AI: Inside Infrastructure» اتتى كەزدەسۋٸ ٶتتٸ. جيىندا جاساندى ينتەللەكتٸنٸ دامىتۋ, ونى قولدانىسقا ەنگٸزۋگە قاجەتتٸ تەحنولوگييالىق ينفراقۇرىلىم, دەرەكتەردٸ ساقتاۋ ورتالىقتارىنىڭ بولاشاعى جەنە تەحنولوگييالىق ەرٸپتەستٸك مەسەلەلەرٸ سٶز بولدى.
كەزدەسۋگە Freedom Holding Corp. كومپانيياسىنىڭ تەحنولوگييالار جٶنٸندەگٸ باس ديرەكتورى ەرٸ Freedom AI باس اتقارۋشى ديرەكتورى رەنات تۋكانوۆ, Freedom Cloud ديرەكتورى تەمٸرلان زينالابدين جەنە Freedom Holding Corp. تەحنولوگييالىق دامۋ باسقارماسىنىڭ ەزٸرلەۋ جٶنٸندەگٸ ديرەكتورى ەۆگەنيي سامويلەنكو قاتىستى.
سپيكەرلەر جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى ٶزگەرٸستەرگە قاتىستى تەجٸريبەسٸمەن بٶلٸسٸپ, جاڭا تەحنولوگييالاردى ەنگٸزۋدە ينفراقۇرىلىمنىڭ ماڭىزىنا توقتالدى.
Freedom Cloud ديرەكتورى تەمٸرلان زينالابديننٸڭ ايتۋىنشا, جاساندى ينتەللەكتٸنٸ كەڭٸنەن ەنگٸزۋ ەسەپتەۋ رەسۋرستارىنا دەگەن سۇرانىستى كٷرت ارتتىرعان. كومپانييالار تسيفرلىق سەرۆيستەر مەن AI-شەشٸمدەردٸ نەعۇرلىم كٶپ پايدالانعان سايىن, ولارعا قاجەتتٸ ينفراقۇرىلىمدىق قۋات تا كٶبەيٸپ كەلەدٸ.
«بٸز ەسەپتەۋ كٶلەمٸنٸڭ ارتقانىن بايقاپ وتىرمىز. كليەنتتەر تٷرلٸ پلاتفورمالار مەن سەرۆيستەردٸ پايدالانۋ ارقىلى تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرعان سايىن, تۇتىناتىن رەسۋرستارى دا كٶبەيەدٸ. سوندىقتان ينفراقۇرىلىمنىڭ ٶسۋ قارقىنى سۇرانىستىڭ ارتۋىمەن سەيكەس كەلۋٸن مۇقييات قاداعالاۋىمىز كەرەك», – دەدٸ تەمٸرلان زينالابدين.
ونىڭ سٶزٸنشە, ەسەپتەۋ قۋاتىنا سۇرانىس جوعارى بولعانىمەن, ول بٸركەلكٸ ەمەس. سونىمەن قاتار جاڭا سەرۆەرلەردٸ ساتىپ الۋ ينفراقۇرىلىمدىق مەسەلەنٸ تولىق شەشپەيدٸ. ەلەكتر قۋاتى, جەر تەلٸمٸ, بايلانىس ارنالارى مەن داتا-ورتالىقتاردىڭ تەحنيكالىق مٷمكٸندٸگٸ الدىن الا دايىن بولۋى قاجەت.
«ەگەر بٷگٸننەن باستاپ ينفراقۇرىلىمنىڭ كەلەسٸ بۋىنىنا – ەلەكتر قۋاتىنا, جەرگە, بايلانىس ارنالارىنا جەنە ولاردىڭ ٶزارا بايلانىسىنا قاتىستى دايىندىق جاساماساق, بولاشاقتا ٷلكەن مٷمكٸندٸكتەن ايىرىلىپ قالۋىمىز مٷمكٸن», – دەپ اتاپ ٶتتٸ Freedom Cloud ديرەكتورى.
مامان دەرەكتەردٸ ساقتاۋ مەن ٶڭدەۋگە قويىلاتىن تالاپتاردىڭ دا كٷشەيٸپ كەلە جاتقانىن ايتتى. ەسٸرەسە مەملەكەتتٸك جەنە كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتور ٶكٸلدەرٸ ٷشٸن اقپاراتتىڭ قايدا ساقتالاتىنى عانا ەمەس, ونىڭ قالاي ٶڭدەلەتٸنٸ, وپەراتسييالاردى كٸم تٸركەيتٸنٸ جەنە جٷيەنٸڭ زاڭناما تالاپتارىنا سەيكەستٸگٸ ماڭىزدى بولىپ وتىر.
بۇل مەسەلەنٸ Freedom Holding Corp. تەحنولوگييالار جٶنٸندەگٸ باس ديرەكتورى ەرٸ Freedom AI باس اتقارۋشى ديرەكتورى رەنات تۋكانوۆ جالعاستىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, جاساندى ينتەللەكتٸگە ارنالعان جابدىقتاردى قولدانىستاعى داتا-ورتالىقتارعا قوسىمشا دايىندىقسىز ورناتۋ مٷمكٸن ەمەس.
«AI-ينفراقۇرىلىمى تۋرالى ايتقاندا, قاراپايىم تٸلمەن تٷسٸندٸرسەك, بۇل – ارنايى چيپتەرمەن جابدىقتالعان كٶپتەگەن سەرۆەر. وسىنداي بٸر سەرۆەردٸڭ قۇنى بٸرنەشە جٷز مىڭ دوللارعا جەتۋٸ مٷمكٸن. شامامەن 300 مىڭ دوللار تۇرادى», – دەدٸ رەنات تۋكانوۆ.
ونىڭ سٶزٸنشە, مەسەلە جابدىقتىڭ قىمباتتىعىندا عانا ەمەس. AI-سەرۆەرلەر ٶتە كٶپ ەسەپتەۋ وپەراتسيياسىن ورىندايتىندىقتان, قاتتى قىزادى. سوندىقتان ولاردى سالقىنداتۋعا قۋاتتى جٷيە مەن كٶپ مٶلشەردە ەلەكتر ەنەرگيياسى قاجەت.
«مۇنداي سەرۆەرلەردٸ قولدانىستاعى داتا-ورتالىقتارعا جاي عانا ەكەلٸپ ورناتا سالۋعا بولمايدى. ولار ٶتە كٶپ وپەراتسييا ٶڭدەيدٸ, قاتتى قىزادى, سوندىقتان سالقىنداتۋ جٷيەسٸ مەن ەلەكتر ەنەرگيياسىن كٶپ قاجەت ەتەدٸ», – دەپ تٷسٸندٸردٸ ول.
رەنات تۋكانوۆتىڭ مەلٸمەتٸنشە, قازاقستانداعى كٶپتەگەن داتا-ورتالىقتار باستاپقىدا بٸر سەرۆەرلٸك تٸرەككە (ستويكاعا) 5–10 كۆت, ەڭ كٶبٸ 15 كۆت جٷكتەمە تٷسەدٸ دەگەن ەسەپپەن جوبالانعان. ال قازٸر وسىنداي قۋاتتى بٸر عانا زاماناۋي AI-سەرۆەر تۇتىنۋى مٷمكٸن.
دەمەك, جاساندى ينتەللەكتٸنٸ دامىتۋ باعدارلامالىق شەشٸمدەر مەن ەسەپتەۋ جابدىقتارىنا ينۆەستيتسييا سالۋمەن شەكتەلمەيدٸ. ەنەرگەتيكالىق, تەلەكوممۋنيكاتسييالىق جەنە دەرەكتەر ورتالىقتارىنىڭ ينفراقۇرىلىمىن قاتار جاڭعىرتۋ قاجەت.
كەزدەسۋدە جاساندى ينتەللەكتٸگە ارنالعان سەرۆەرلەردٸ ورنالاستىرۋ مەسەلەسٸ دە كەڭٸنەن تالقىلاندى. تەمٸرلان زينالابديننٸڭ ايتۋىنشا, ەسەپتەۋ ينفراقۇرىلىمىنا قويىلاتىن تالاپتار سوڭعى جىلدارى تٷبەگەيلٸ ٶزگەرگەن. بۇرىن بٸر سەرۆەرلٸك تٸرەككە 5–15 كۆت قۋات جەتكٸلٸكتٸ بولسا, قازٸر سۇيىقتىقپەن سالقىنداتىلاتىن زاماناۋي جابدىقتارعا ەلدەقايدا جوعارى قۋات قاجەت.
«سۇيىقتىقپەن سالقىنداتىلاتىن GB300 بٸر سەرۆەرلٸك تٸرەككە شامامەن 130 كۆت قۋات تۇتىنادى. قازاقستاندا مۇنداي جٷكتەمەگە ەسەپتەلگەن تٸرەكتەر جوق. ياعني قازٸرگٸ داتا-ورتالىققا بۇل سەرۆەرلەردٸ جاي عانا ورنالاستىرۋ مٷمكٸن ەمەس. سەرۆەرلەردٸ ساتىپ الۋمەن قاتار جاڭا داتا-ورتالىقتار دا سالۋ قاجەت», – دەدٸ ول.
ماماننىڭ ايتۋىنشا, جاڭا بۋىن دەرەكتەر ورتالىقتارى زاماناۋي ەسەپتەۋ جٷيەلەرٸنٸڭ تالاپتارىنا ساي جوبالانۋى كەرەك.
«بۇرىن شارتتى تٷردە ەرقايسىسى 15 كۆت قۋات تۇتىناتىن مىڭ سەرۆەرلٸك تٸرەككە ارناپ ورتالىق سالاتىنبىز. قازٸر تەسٸل ٶزگەردٸ. NVIDIA كومپانيياسىنىڭ رەفەرەنستٸك ارحيتەكتۋراسىندا بٸر تٸرەككە قانشا ەلەكتر ەنەرگيياسى قاجەت بولاتىنى, سالقىنداتۋ جٷيەسٸنە جەنە باسقا دا جابدىقتارعا قويىلاتىن تالاپتار الدىن الا كٶرسەتٸلەدٸ. داتا-ورتالىقتىڭ ٶزٸ وسى ارحيتەكتۋراعا سەيكەس جوبالانادى», – دەپ تٷسٸندٸردٸ Freedom Cloud ديرەكتورى.
ول جابدىقتاردىڭ ەنەرگييا تۇتىنۋ كٶلەمٸ الداعى ۋاقىتتا دا ارتا بەرەتٸنٸن ايتتى.
«قازٸر بٸر سەرۆەرلٸك تٸرەك 130 كۆت قۋات تۇتىنسا, NVIDIA-نىڭ كەلەسٸ بۋىنى شامامەن 230 كۆت قاجەت ەتەدٸ. ال ودان كەيٸنگٸ بۋىندا بۇل كٶرسەتكٸش بۇدان دا جوعارى بولۋى مٷمكٸن. بٸز 5 كۆت-تان 230 كۆت-قا دەيٸنگٸ كٶرسەتكٸشكە ٶتە قىسقا ۋاقىتتا جەتتٸك», – دەدٸ تەمٸرلان زينالابدين.
ونىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي ٶزگەرٸس ەلەكترمەن جابدىقتاۋ جٷيەسٸنەن باستاپ, سالقىنداتۋ جابدىقتارىنا دەيٸنگٸ بٷكٸل ينفراقۇرىلىمدى قايتا قاراۋدى تالاپ ەتەدٸ.
«چيپتەردٸ ەكەلۋ كەرەك دەگەندە, ونىڭ ارتىندا ٷلكەن جۇمىس تۇرعانىن تٷسٸنۋ قاجەت. الدىمەن داتا-ورتالىق سالۋ, ەلەكتر قۋاتى مەن سالقىنداتۋ جٷيەسٸن دايىنداۋ كەرەك. سودان كەيٸن عانا جابدىقتى جەتكٸزٸپ, قاجەتتٸ رۇقساتتاردى الىپ, قارجى مەسەلەسٸن شەشۋگە بولادى. مۇندا ميلليونداعان دوللار تۋرالى سٶز بولىپ وتىر», – دەدٸ ول.
مامان ٸرٸ جاساندى ينتەللەكت مودەلدەرٸن ٸسكە قوسۋ ٷشٸن نەگە بٸردەن كٶپ سەرۆەر قاجەت بولاتىنىن دا تٷسٸندٸردٸ. قازٸرگٸ مودەلدەردە جٷزدەگەن ميلليارد, تٸپتٸ تريلليونداعان پارامەتر بولۋى مٷمكٸن. ولاردى ٶڭدەۋ ٷشٸن ٷلكەن كٶلەمدەگٸ جەدەل جاد پەن ەسەپتەۋ قۋاتى قاجەت. مۇنداي مٸندەتتٸ بٸر قاراپايىم سەرۆەردٸڭ كٶمەگٸمەن ورىنداۋ مٷمكٸن ەمەس.
تەمٸرلان زينالابديننٸڭ پٸكٸرٸنشە, بٷگٸندە AI-ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋدى تەجەيتٸن فاكتورلاردىڭ بٸرٸ – چيپتەردٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸ عانا ەمەس, ولاردى ورنالاستىرۋعا لايىقتى داتا-ورتالىقتاردىڭ تاپشىلىعى.
«قازٸر تاپشىلىقتىڭ بٸر سەبەبٸ – بۇل سەرۆەرلەردٸ قوياتىن ورىننىڭ بولماۋى. سوندىقتان بٸز وسىنداي جابدىقتاردى سۇيىقتىقپەن سالقىنداتۋ جٷيەسٸ ارقىلى ورنالاستىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن جاڭا بۋىن داتا-ورتالىعىن سالىپ جاتىرمىز», – دەدٸ ول.
ماماننىڭ سٶزٸنشە, جاڭا ەسەپتەۋ جٷيەلەرٸن سالقىنداتۋ ٷشٸن دەستٷرلٸ اۋا جٷيەلەرٸ جەتكٸلٸكسٸز.
«اۋا ارقىلى سالقىنداتۋ فيزيكالىق تۇرعىدان مۇنداي جٷكتەمەنٸ كٶتەرە المايدى. ٶيتكەنٸ بٶلٸنەتٸن جىلۋ كٶلەمٸ سونشالىق, كەدٸمگٸ داتا-ورتالىقتىڭ سالقىنداتۋ جٷيەسٸ ونىمەن كٷرەسە المايدى», – دەپ تٷيٸندەدٸ تەمٸرلان زينالابدين.
