2019-2021 jyldarǵa arnalǵan respýblikalyq biýdjetti talqylaý barysynda «Aq jol» parlamenttik fraktsiiasynyń jetekshisi Azat Perýashev elimizdegi salyq saiasatyn synǵa aldy.
Salyqtar biýdjettiń 98% - dan astamyn quraidy, sondyqtan salyq salýdyń yntalandyrýshy rólin qoldana otyryp, kásipkerliktiń jańa sýbektilerin tartý arqyly salyq salý bazasyn keńeitý boiynsha sharalardy qolǵa alady dep kútkenimiz oiǵa qonymdy bolar edi. Alaida, shyn mánisinde, salyq ákimshiligin qatańdatý jáne bizneske degen qysymnyń kúsheiýi odan ári jalǵasýda dep esepteidi demokrattar fraktsiiasy.
Sonymen, qosymsha qun salyǵy boiynsha túsim kólemin 34 % -ǵa tańǵaldyrarlyq mundai arttyrý «ekonomikany jańǵyrtý, ákimshiliktendirýdi jetildirý jáne QQS boiynsha qaitarym somasyn azaitý» esebinen júrgizilmek. Biraq salyq tóleýshi úshin QQS-ty qaitarý jalpyǵa belgilengen jáne nóldik stavka boiynsha salyq salynatyn ainalymdar bolǵan jaǵdaida ǵana týyndaidy, bul degenimiz eksportqa jumys isteitin kásiporyndar.
Demek, QQS (qosymsha qun salyǵy) boiynsha qaitarymdy tek eksportty qysqartý arqyly ǵana azaitýǵa bolady. Al, bul ulttyq ekonomikanyń eksporttyq baǵdarlaný saiasatyna qaishy keledi.
«Basqa bir yqtimal joly – ár túrli syltaýlardy jeleý etip qosymsha qun salyǵynyń esepke alý bóligin qaitarmaý, iaǵni naqty qosarlanǵan salyq salý. Jáne bul nusqanyń yqtimaldyǵy áldeqaida basym bolyp otyr», - dep depýtat qaýiptiń baryn bildirdi.
Naqty mysal retinde, ol salyq organdarynyń AEA (arnaiy ekonomikalyq aimaq) qatysýshylary satyp alǵan taýarlar men qyzmetterdi tóleý kezinde QQS-ty esepke alýdy alyp tastaǵany jóninde aityp ótti. Osy oraida Azat Perýashev «Aq jol» fraktsiiasy aǵymdaǵy jylǵy 13 maýsymda osyndai áreketterdiń nátijesinde bir ǵana «Astana – jańa qala» arnaiy ekonomikalyq aimaǵynda 18 kásiporyn toqyraý shegine jetip, olarǵa salyqshylar budan buryn tólengen 16 mlrd, teńgege taǵy da 4 mlrd. teńge qosqany týraly Úkimetke saýal joldaǵan edi. Premer-Ministrdiń bergen jaýabynda «Arnaiy ekonomikalyq aimaqtardaǵy salyq salýǵa bailanysty zań jobasynyń sheńberinde memlekettik organdar depýtattardyń AEA qatysýshylaryna osyndai taýarlar boiynsha QQS somasyn esepke jatqyzýǵa ruqsat berý týraly usynystary qarastyrylýda» dep málimdengen.
«Alaida, ýáde etilgen ózgertýlerdiń ornyna biz tek birjaqty salyq saiasatynyń jalǵasyn kórip otyrmyz, - dep atap ótti Perýashev. – Sol sebepti tańdalǵan tásildiń áserin aldyn-ala boljaý jáne de onyń ónimdi ekonomikany odan ári yntalandyrý, onyń ishinde otandyq tutyný naryǵyn qanyqtyrý, sondai-aq eksporttyq kásiporyndarǵa qoldaý kórsetý týraly Memleket basshysynyń tapsyrmalaryna sáikes kelýi tym qiyn. Biznes qosarlanǵan salyq salýǵa tap bolǵanda qandai qoldaý, qandai investitsiialyq ahýal jóninde sóz bolýy múmkin? Mundai jaǵdaida bizge kimder, qandai investorlar kelmek?».
Osy máselelerdi sheshý úshin «Aq jol» fraktsiiasy salyq júiesiniń tiimdiligin salyq organdaryna jumsalǵan memlekettik shyǵystardyń olar qamtamasyz etken biýdjetke tólengen qosymsha kiristerine qatynasy arqyly baǵalaýdy usynady. «Aq jol» fraktsiiasy 5 maýsymda salyq inspektorynyń jumys kúni qazynaǵa 2 myń teńge nemese aiyna 40-45 myń teńge. alyp kelse, al sol inspektordyń óz jalaqysy odan 2-3 esege joǵary dep mysal keltirgen bolatyn. «Mundai qazynagerlerdi ustaǵannan góri, olardy jumystan shyǵarǵan ońaiyraq – bizneske de jaily, biýdjetke de únemdi», - dep eskerip ótti Azat Perýashev.
