Qazaqstanda 2019 jyldyń sońynan bastap muǵalimderge erekshe kóńil bólinip jatyr. Osy oraida el arasyndaǵy muǵalim mártebesin kóterý maqsatynda "Pedagog mártebesi týraly" zań jobasy qabyldandy. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev zańǵa 2019 jyldyń 31 jeltoqsanynda qol qoidy. Bul týraly «Ult» portaly habarlaidy.
Zań jobasyn bilim jáne ǵylym ministri Ashat Aimaǵambetov tanystyryp, 2020 jyly zańdy iske asyrý bastalǵanyn kezeń saiyn habarlap otyr. Halyqtyń qoldaýyna ie bolǵan pedagogtar týraly zań 21 baptan turady jáne jarty millionnan asa ustazdyń qyzmetine tikelei qatysty bolyp otyr. Bul týraly «Ult» portaly habarlaidy.
"Zańda mektepke deiingi, orta jáne kásiptik, tehnikalyq bilim berý, mamandandyrylǵan jáne arnaiy bilim berý uimydary, qosmysha bilim berý mekemeleri, ádistemelik kabinetterdiń ustazdaryna qatysty talaptar qarastyrylǵan", - dep atap ótti Aimaǵambetov.
Zańǵa sáikes, eń aldymen pedagogtardyń quqyǵyn keńeitý men ózi atqarýǵa mindetti emes jumystardan bosatý, júktemeni azaitý máselesi qozǵalady. Odan keiin muǵalimniń qyzmetine de qoiylatyn talaptar da kúsheiedi. Úshinshiden, materialdy emes stimýl tetikteri jáne materialdyq jaǵynan yntalandyrýǵa basymdyq berilip otyr.
"Pedagog mártebesi týraly" zań qabyldanǵannan keiin eń aldymen qarjylyq jaǵynan muǵalimderdiń jalaqysyn arttyrý máselesi ózekti bolyp otyr. Zańǵa sáikes, 2020 jyly jalaqyny 25 paiyzǵa ósirip, tórt jyl kóleminde bul qarjyny eki ese arttyrý kózdelip otyr. Sonymen qatar zańnyń qabyldanýyna sebep bolǵan – pedagogtiń óz mindetine jatpaityn isterdi oryndaýyna, qosymsha jumystarǵa tartýdy toqtatý. Sondai-aq, endi bilim berý mekemelerinde jumys isteitin er muǵalimderdi áskeri qyzmetke shaqyrý keiinge qaldyrylady.
2021 jyldan bastap oqý júktemesi 18 saǵattan 16 saǵatqa tómendeidi. Buǵan úlgilik oqý josparlarynyń tómendeýi sebep bolyp otyr. Sondai-aq, zańǵa sáikes, ustazdardyń ul-qyzdaryna turǵylyqty jeri boiynsha mektepke deiingi uiymdarda birinshi kezekte oryn beriledi. Barlyq pedagog aldaǵy ýaqytta kezekti eńbek demalysyna 42 kúnnen emes, 56 kúndik demalysqa shyǵatyn bolady. Munyń barlyǵy materialdy emes yntalandyrý aiasynda júzege asady.
Budan bólek pedagogterdiń etika máselesine basa nazar aýdarylady. Muny júzege asyrý úshin árbir bilim oshaǵynda ádep keńesi qurylady.
Qarjy jaǵyna keler bolsaq, buǵan deiin ministr Ashat Aimaǵambetov biraz jyldan beri kolledj muǵalimderi, balabaqsha jáne qosymsha bilim berý mekemeleriniń muǵalimderine kategoriia boiynsha aqy tólenbegenin aityp, bul máseleniń de qarastyrylatynyn jetkizdi. Aitýynsha, attestatsiia boiynsha qosymsha qarjy tólenetin bolady.
Zań aiasynda ustazdar jalaqysyny kóterýden bastap, pedagogterdiń abyroiyna nuqsan keltirgeni úshin aiyppul salý sharalary da qarastyrylǵan. Basym tórt baǵyttyń ishinde pedagogtarǵa qoiylatyn talaptar da kúsheitildi. Endi zańnyń ishinde ustazdyq qyzmetpen ainalysýǵa tyiym salatyn sharttar da bar. Mysaly, minez-qulqynda aýytqý bar jáne psihikalyq aýytqýy bar adam, dáriger baqylaýyna alynǵan qabileti shekteýli azamattarǵa ustazdyq qyzmet atqarýǵa bolmaidy.
Endi muǵalimderge tálimger bolǵany úshin bir bazalyq laýazymdy jalaqy tólenedi. Ol – 17 myń teńge. Sonymen qatar pedagogikalyq sheberligi úshin laýazymdy jalaqydan otyz ben elý paiyz aralyǵynda qosymsha qarjy tólenetin bolady. Halyqaralyq baiqaýlar men jarys jeńimpazdaryna túrli olimpiada men sportqa qatysty jarystardyń laýreattaryn daiyndaǵan ustazdarǵa úsh laýazymdyq jalaqyǵa deiin bir rettik syiaqy tólenedi.
Taǵy bir jańalyq – engizilgen zańǵa sáikes, magistr dárejesi bar ustazdarǵa on ailyq eseptik kórsetkish mólsherinde qosymsha aqy engiziledi. Muǵalimder synyp jetekshi bolǵany úshin jáne oqýshy dápterin teksergeni úshin qosymsha aqy alady. Mekteptiń basshysy men orynbasarlaryna bilik sanaty úshin jalaqysyn arttyrý máselesi de qarastyrylǵan.
Aita keteiik, Qazaqstan senaty 2019 jyldyń 30 sáýirinde jalpy otyrysta zań jobasyn ekinshi oqylymda qabyldady. Al májilis zań jobasyn 2019 jyldyń 18 jeltoqsanynda birinshi oqylymda maquldady.
