Marqum sheshem “seniń tiliń oryssha shyqqan” deitin. Zaman sondai boldy ǵoi. Áke-sheshem sol kezdegi astana – Almatyda turdy. Men balabaqshada boldym, úige oryssha shúldirlep kelem degen siiaqty. Anam keiin meni orys mektebine berdi. Qazirgi Abai oblysyna qarasty Úrjarda orys, nemis, grek siiaqty orystildi ulttyń ókilderi tym kóp bolatyn. Men solardyń arasynda óstim. Kóp dúnieni orys tilinde oqydym, ras, qazir de álem ádebietin, ǵalam jańalyqtaryn, ǵylymi-tanymdyq basqa da kúrdeli mátinderdi men orys tilinde oqimyn. Sebebi kóp dúnie qazaq tiline aýdarylyp úlgirmei jatyr. Bylaisha aitqanda, kez kelgen orystildi adammen saǵattap pikirlesip, polemika júrgizýge qaýqarym bar.
Biraq! Men orys tilin bilgenimdi eshqashan eshkimge mynaý “meniń artyqshylyǵym, keremet damyp ketkendigim” dep kórsetpeimin. Bul men úshin bar bolǵany adamzat biliminen sýsyndaýǵa múmkindik beretin qural ǵana. Men áli buiyrtsa, aǵylshyn tilin de meńgerermin, ǵumyr berse basqa da tilderde de sóilermin. Onyń bári tek múmkindik bolady men úshin. Al meniń baba tilim - qazaq tili sekildi kórkem, qunarly, astarly, danyshpan tildi men izdesem tappaspyn. Men muny pafospen aityp turǵam joq. Salqynqandy, bir nárseni biletin, óz sózine senimdi adam retinde aityp turmyn. Óitkeni men úshin bul kádimgi zańdy fakt.
Al bizdiń keibir aǵaiyn orys tilin durys meńgermei jatyp, onyń zańdylyqtaryn tolyq bilmei turyp, aýyzy qisaiyp, tilin burap áreń sóilep turady. Qate sóileidi kóbisi. Ol adamnyń qazaqy ortada ónip, qazaq tiliniń barlyq shyrynynan sýsyndap óskeni bilip-sezip turasyń. Al ol oryssha jáne qate-qate sóilei bastaǵanda óziń qaradai qysylasyń. Ne sán bul?! On qazaq otyrǵan jerde qandai qajettilik týyp tur bulai saiqymazaqtanýyna oǵan?! Uqpaimyn osyny. Óz anasyn ertip kep, bul seniń anań dese, joq meniń anam tetia Valia dep turǵan siiaqty týra.
Ońtústikshe aitqanda osyndai “tálpishtikti” qoiý kerek qoi. Qajettilik bolmasa, ózińdi nesine qinaidy deisiń?! Demek, oryssha sóilesem bilimdi, zamanǵa sai ozyq kórinem deidi-aý. Sanańda, júike-julynyńda, árbir jasýshańda sulý da ǵalamat qazaq tili tógilip, aǵylyp jatqanda, basqanyń qańsyǵynan qandai lázzat alýǵa bolady?! Ózgeden birdeńe talap etý úshin áýeli ózimizden bastaiyqshy.
Aqberen Elgezek, aqyn
