Kollaj: egemen.kz
Qazaqstanda oiynqumarlyqtyń kesirinen otbasylarda janjal týyndap, ajyrasý kórsetkishi artqan. Mamandar bás tigýge táýeldi bolǵan azamattar aqshasy men úiinen, mal-múlkinen, keiin otbasynan aiyrylyp jatqanyn aitady. Ajyrasýdyń basty sebepteri arasynda oiynqumarlyq maskúnemdik keiin ekinshi orynǵa shyqqan. Depýtattar qazir oiynqumarlyqty shekteitin zań jobasyn daiyndaýda, dep habarlaidy «Ult aqparat» newsroom.mnu.kz-ke silteme jasap.
30 jastaǵy Batys Qazaqstan oblysy turǵyny Jalǵas (esimi ózgertilgen) 35 million teńgeden asa aqshasy men óziniń jáne ata-anasynyń páterin oiynǵa tigip, utylyp qalǵan. Onyń sózinshe, jubaiy men balalaryn da úiinen shyǵaryp jibergen, keiin kúizeliske túsken.
Týystarynyń úndeýimen ońaltý ortalyǵyna baryp emdelgen. Ol keiin Astanadaǵy “Soul clinic” mentaldy densaýlyq emhanasynda 4 ai em alǵan.
“Ol (Jalǵas) jan dúniesi zardap shekken, oilaý qabileti men minez-qulqy buzylǵan adam bolatyn. Qysqasha aitsam, 4 ai em alǵannan keiin Jalǵas aldyna maqsat qoiyp, máseleleri men qiyndyqtaryn durys jolmen sheshýge tyrysatyn adamǵa ainaldy”, – deidi emhana ókili Karim Mardenov.
2018 jyly Densaýlyq saqtaý uiymy oiynqumarlyqty patologiialyq áýestik dep, dert retinde resmi tirkedi.
Resmi derekterge súiensek, qumar oiynǵa táýeldi qazaqstandyqtar sany shamamen 350 myńǵa jýyqtaidy. Byltyr Qazaqstanda kazinolar men býkmekerlik keńselerdiń jyldyq qarjylyq ainalymy 1 trillion teńgeden asqan. Al Qazaqstandaǵy kazinolar men býkmekerlik keńselerdiń 1 kúndik qarjylyq ainalymy 3,5 milliard teńgege jetken.
Ótken aptada Atyraýda ótken ulttyq quryltaida prezident Qasym-Jomart Toqaev byltyr quzyrly organdar internet kazino elementteri bar 4 myńnan astam saitty buǵattaǵanyn, biraq oiynqumarlyq áli de ýshyǵyp turǵanyn aitty.
Ol qazir oiynqumarlyqty shekteitin zań jobasy parlamentte qaralyp jatqanyn málimdedi.
18 naýryzda Qazaqstan úkimeti qumar oiyndarǵa táýeldi adamdar eGov Mobile qosymshasy arqyly bás tigýden ózin-ózi shektei alatyn qyzmet túrin usyndy. Resmi málimdemege sáikes, ótinish bergen azamat esimi arnaiy tizimge kiriktiriledi. Qazaqstanda tirkelgen oiyn ortalyqtary sol tizimde bar azamattardyń bás tigýine múmkindik bermeýge tiis.
Psihoanalitikter bás tigýge degen umtylys qisynsyz sheshimder qabyldaýǵa aparady deidi. Qumar oiynǵa beiim adamnyń aǵzasynda bás tiger sátte endorfin, iaǵni baqyt gormony bólinedi.
Ondaida adam ózin baqytty sezinip qana qoimai, jeńis qýanyshy men tolqý emotsiialaryna beriledi eken. Ǵalymdar muny esirtki tutynǵandaǵy sezimge uqsas ekenin topshylaidy.
Astanalyq Asan (esimi ózgertilgen) jaldamaly páterdegi barlyq jihazdy, telefonyn, tipti kóligin de tigip jibergenin aitady. Sózinshe, bás tigý úshin áieliniń syrǵasyna deiin satyp jibergen. Oiynnan utylyp qalǵandyqtan, ishimdikke salynyp, esirtki tutyna bastaǵan.
Al onyń áieli narazylyq tanytqany úshin qorlyq kórgenin aityp, kúieýin emdeýge tyrysqanyn jetkizdi.
“Kúieýimdi jaqsy kórgendikten tózip keldim. 2 ai ońaltý ortalyǵynda jatyp emdelgen bolatyn. Biraq esh nátije shyqpady. Qaita bastaǵan soń, 1 jyldan keiin ońaltý ortalyǵyna qaita jatqyzdyq. Taǵy da 2 ai jatyp emdeldi. Biraq ol ózgermedi. Áli de artyq aqsha bola qalsa, birden baryp tigedi”, – deidi Asannyń áieli.
Asannyń áieli ajyrasýǵa endi daiyn ekenin jáne oiynqumarlyqtan jazylýǵa bolady degenge múldem senbeitinin aitty.
Byltyr eks-premer Álihan Smailov Qazaqstanda erli-zaiyptylardyń 40%-y oiynqumarlyqtyń kesirinen ajyrasatynyn málimdedi.
Mamandar oiynqumarlyqtan jazylýǵa keminde 5 ai qajet ekenin aitady. Qiyn jaǵdaida erikti túrde 5 ai oqshaýda statsionarlyq meditsinalyq kómek alyp, 3 ai oqshaýsyz ambýlatoriialyq baǵdarlamadan ótkeni abzal.
“Oiynǵa qumar adamdarda bás tiger kezde ózin-ózi saqtaý instikti bolmaidy. Emotsionaldy intellekti óte tómen bolady. Psihologiialyq turǵydan zardap shekse, ony oiyn, esirtki nemese ishimdik arqyly jazýǵa tyrysady. Iaǵni, bul jan aýrýy”, – deidi “Soul clinic” emhanasynyń ókili Mardenov.
Májilis depýtaty Nartai Aralbaiuly jaqynda úkimet basshysyna joldaǵan saýalynda 1 qazaqstandyqtyń býkmekerlik keńselerge shamamen 10 million teńge qaryz ekendigin aityp ótti. Depýtattyń sózinshe, Qazaqstandaǵy árbir 10 ajyrasýdyń 7-eýi – oiynqumarlyqtan.
Astanadaǵy «Jastar» ǵylymi zertteý ortalyǵynyń aqparatyna sensek, Qazaqstanda qumar oiyndaryna táýeldi jastar sany da artqan. Máselen, 2022 jylǵy zertteýde jastardyń 1,2%-y qumar oiyndar oinaitynyn aitsa, 2023 jyly bul kórsetkish 3%-ǵa jetken.
