QR Prezidenti janyndaǵy Áielder isteri jáne otbasylyq-demografiialyq saiasat jónindegi ulttyq komissiianyń uiymdastyrýymen otbasylyq-turmystyq zorlyq-zombylyqqa qarsy is-qimyl týraly zańdy talqylandy. Onlain rejimdegi is-sharaǵa depýtattar, azamattyq belsendiler, memlekettik organdardyń ókilderi jáne sarapshylar qatysty, dep habarlaidy "Ult aqparat".
«Biz zań jobasynyń ainalasynda kóptegen pikirtalastar men adamdardy adastyratyn jalǵan aqparatty kórip júrmiz. Bul zań jobasynyń basty maqsaty – zorlyq-zombylyqty joiý jáne aldyn alý. Jańa zań jobasy birinshi kezekte quqyqtyq senimdilik qaǵidatyna sáikes kelýi jáne túrli pikirler týdyrmaýy tiis», - dedi jiyndy ashqan Ulttyq komissiia tóraiymy Lazzat Ramazanova.
Jumys tobynyń jetekshisi, QR Parlamenti Májilisiniń depýtaty Aigúl Nurkina búginde zań jobasymen 50-den astam adam jumys istep jatqanyn, onyń ishinde depýtattar, ǵalymdar, zańgerler jáne úkimettik emes uiym ókilderi bar ekenin atap ótti. Onyń aitýynsha, jańa zań jobasynda zardap shekkenderge kómek kórsetý boiynsha keshendi tásilge, zorlyq-zombylyqtyń aldyn alýǵa, azamattardy qoldaý múmkindigine, bilim berý jáne densaýlyq saqtaý organdarynyń ýaqtyly áreket etýine basa nazar aýdarylady. Sonymen birge «jynystyq erkindik» termini týraly pikirtalastar týyndaǵan.
«Shyn máninde, bul qazirdiń ózinde qalyptasqan termin, ol otandyq zań qujattarynda, qylmystyq quqyq teoriiasynda qoldanylady. Biraq bul termin daý týdyratynyn túsinip, jumys toby ony zań jobasynan alyp tastady. Sondai-aq, tujyrymdamalyq apparatqa túzetýler engizildi, qorǵaý nusqamasyna qatysty normalar pysyqtaldy. Onyń kóshirmesi agressorǵa tapsyrylǵan sátten bastap 24 saǵat ishinde prokýrorǵa jiberiledi. Densaýlyq saqtaý ministrligi agressordyń minez-qulqyn retteitin meditsinalyq-psihologiialyq kómek baǵdarlamasyn ázirleýde. Mundai baǵdarlamanyń ótýin sot belgileidi», - dedi Aigúl Nurkina.
Sondai-aq, ol uryp-soǵý jáne densaýlyqqa jeńil ziian keltirý Qylmystyq kodekske aýystyrylmaitynyn habarlady. Depýtat Irina Smirnovanyń aitýynsha, osy jyldyń 8 aiynda otbasylyq-turmystyq zorlyq-zombylyq salasynda 132 myń quqyq buzýshylyq jasalǵan, biraq sotqa tek birneshe adam ǵana jetken. Sońǵy úsh jylda otbasylyq-turmystyq zorlyq-zombylyq faktileri 2,5 ese ósti. Sondyqtan jańa zań jobasyn qabyldaý ózekti bolyp tabylady.
«Ne molchi» qorynyń jetekshisi Dina Smailova densaýlyqqa jeńil ziiandy kriminalizatsiialaý qajettiligi týraly aitty.
«Mysaly, áieldi pyshaqpen kesti, bul is júzinde adamǵa shabýyl. Sot muny densaýlyqqa jeńil ziian dep tanydy jáne agressordy 2 kúnge qamady. Bul jaza is-áreketke qanshalyqty sáikes keledi?! Sondyqtan biz, qoǵam ókilderi, osy máselelerdi kóterip, normalardy qatańdatý týraly usynys aitatyn bolamyz, memlekettik organdarmen ózara is-qimyl jasaýǵa qol jetkizemiz», - dep atap ótti Dina Smailova.
Nur Otan janyndaǵy Áielderdiń, otbasy jáne balalardyń quqyqtaryn qorǵaý máseleleri jónindegi respýblikalyq keńestiń tóraiymy Dinara Zakieva óńirlerde júrgizilgen monitoring týraly habarlady.
«Keńestiń jumys toby 220 eldi mekendi aralap shyqty. Barlyq óńirlerde otbasymen jumys isteýdiń úilesimdi keshendi tetigi joq. Bul fýnktsiialar birneshe basqarmalarǵa bólingen jáne nátijeni suraityn naqty organ joq. Sondyqtan jańa zańda aýyl, aýdan jáne oblys deńgeiindegi jaýapty organ qurý kózdelgen. Sonymen qatar otbasyn qoldaý ortalyqtary ashylatyn bolady. Partiia janynan balalarǵa, otbasylarǵa jáne áielderge kómek kórsetý úshin «111» jedel jelisi óz jumysyn bastady. Bir jarym ai ishinde nómirge 1000-nan astam qońyraý tústi, onyń ishinde turmystyq zorlyq-zombylyq faktileri de bar», - deidi Dinara Zakieva.
Qazaqstan áielder kúshteri aliansy tóraǵasynyń orynbasary Áziza Shýjeeva jańa zań jobasynda tek aldyn alý ǵana emes, sonymen qatar buryn otbasylyq-turmystyq zorlyq-zombylyq belgileriniń kórinisi, sondai-aq zorlyq-zombylyqqa «nóldik tózimdilik» qaǵidaty salynǵanyna nazar aýdardy. Adam quqyqtary jónindegi ýákil Elvira Ázimova otbasylyq-turmystyq zorlyq – zombylyqtyń aldyn alý jáne oǵan den qoiý jónindegi zańnamalyq normalar búginde tek eýropalyq elderde ǵana emes, sondai-aq kóptegen shyǵys elderinde – BAÁ, Malaiziia, Singapýr jáne basqalarynda da qoldanylady dep atap ótti.
Quqyq qorǵaýshy Halida Ájiǵulova zorlyq-zombylyqqa qarsy is-qimyl týraly zańnama 2009 jyldan beri qoldanylyp kele jatqanyn aitty jáne jańa zań jobasyna qoldanystaǵy zańnamadan búginde synǵa alynǵan kóptegen normalar engizildi. Qujat 2020 jyldyń naýryzynan bastap qol jetimdi jáne múddeli taraptar ózderiniń usynystary men alańdaýshylyqtaryn Parlament depýtattaryna jiberýge jetkilikti ýaqyt bolǵanyn atap ótti.
Lazzat Ramazanova, óz kezeginde, qoǵam ókilderiniń zań jobasyn belsendi talqylaýy barlyq taraptar úshin qajetti nátijege qol jetkizýge múmkindik beretinin atap ótti.
«Azamattyq belsendiler basynan bastap otbasylyq-turmystyq zorlyq-zombylyqqa qarsy is-qimyl týraly zańdy ázirleýge tartyldy. Sarapshylar, qoǵamdyq uiymdar, el óńirlerindegi daǵdarys ortalyqtarynyń ókilderi qatysty. Búgin Parlament Májilisiniń jumys toby aiasynda talqylaý jalǵasýda. Barlyq syndarly usynystar nazarǵa alynady. Otbasynyń amandyǵy men qaýipsizdigi, otbasy negizderiniń myzǵymastyǵy – bizdiń qoǵamnyń basty qundylyǵy», - dep túiindedi QR Prezidenti janyndaǵy Áielder isteri jáne otbasylyq-demografiialyq saiasat jónindegi ulttyq komissiianyń tóraiymy Lazzat Ramazanova.
