Jadyraǵan jaz kelgende demalysymyzdy qai jerde ótkizemiz dep oilanatynymyz bar. Shúkir, qazaq jeri tabiǵaty kórkem, taýy men dalasy janǵa jaily mekenderge kende emes. Jer jánnaty Jetisý, shyńdary kók tiregen Altai, emdik qasieti de, shipasy da mol Alakól, kórgen kózdi tań qaldyrar Balqash… aita bersek kóp. Biraq biz óz elimizdegi týristik oryndardyń qadirin áli kúnge deiin bilmei júrgen siiaqtymyz. Qazaqstandaǵy týrizmdi qoldaiyq dep qanshama bastamalar kóterilip, ideialar aitylsa da, shetelderge ańsarymyz aýyp turatyny nelikten eken?
Bul oraida árkimniń aitar óz ýáji bar. Bireýleri Qazaqstandaǵy týristik oryndarda qazirgi tilmen aitqanda durys servis joq nemese baǵalary tym qymbat degendi alǵa tartady. Odan da sol ketken aqshaǵa birneshe eldi aralap qaitýǵa bolatynyn dáleldeidi. Biraq qalai bolǵanda da biz ishki týrizmdi damytýǵa kúsh salýymyz kerek emes pe? Jasyratyny joq, álemdik talaptar turǵysynan qaraityn bolsaq, bizge áli kóp sharýalardy atqarýǵa týra keledi. Óitkeni týrizm bul memlekettiń bet-beinesin tanytatyn birden bir joba. Demek, oǵan strategiialyq turǵydan qaraýǵa tiispiz. Statistikaǵa júginsek, damyǵan elder osy saladan qyrýar paida taýyp otyr. Kishkentai araldyń ústinde otyryp-aq mol tabysqa kenelip otyrǵan memleketterdi bilemiz. Al sonda bizdiń eldegi týristik áleýettiń múmkindigi birneshe ese úlken emes pe degen oi keledi. Bálkim, arnaiy baǵdarlamalar qabyldaý kerek shyǵar. Kásipkerler múddelilik tanytyp, jaqsy jobalaryn usynsa, qaneki. Sóz kóp, atqarylyp jatqan naqty ister az. Osy taqyrypty zertteý barysynda otandyq týristik bazalardyń baǵalaryn birshama sholyp shyqqanymyz bar. Sonda baiqaǵanymyz, baǵalary sharyqtap, aspandap tur.
Máselen, Almaty qalasynyń mańynda ornalasqan saýyqtyrý oryndarynyń quny táýligine 10 myń men 53 myń aralyǵynda eken. Al Saryǵash shipajailary 7000 teńgeden 200 myń teńgege deiin barady. Altai aimaǵyndaǵy saýyqtyrý oryndarynyń quny – 9000-25000 teńge. Bul bir-eki mysal ǵana. Sonda mundai baǵa qarapaiym halyq úshin qoljetimdi emes ekeni túsinikti ǵoi. Osyndai qundy kórgen azamattar budan birneshe ese arzan sheteldiń demalys oryndaryna barmaǵanda qaitedi? Demek, memlekettik turǵydan retteitin arnaiy zańdar kerek shyǵar. Mundaǵy basty máseleniń biri – baǵa saiasaty. Ol aqylǵa qonarlyqtai bolmai, týrizmniń tasy órge domalamaityny anyq.
Mamandar bolsa týristik qyzmettiń durys uiymdastyrylmaýyna, zańnyń shikiligine, qaptaǵan týristik firmalardyń ala qoidy bóle qyrqatynyna silteidi. Qymbatshylyqpen týrizm salasyn damyta almaitynymyz beseneden belgili. Olai bolsa, jergilikti turǵyndarǵa arnaiy jeńildikter jasaý jaǵyn nege qarastyrmasqa?
Dina Imambaeva
