Memleket qaýipsizdigi qashanda birinshi orynda. Aýyryp em izdegenshe, aýyrmaityn jol izdeý áýelden ámbege aian. Alaida saqtyq sharalaryn durys saqtamaý kesiri oqys jaǵdailarǵa alyp kelip jatady. Bul rette, Ata zańymyz bekitip bergen negizgi sharttar talai isti birizdilikke salyp otyr.
Búgin biz ósimdik karantini týraly zańdyq turǵyda sóz qozǵamaqpyz. Kópke túsinikti bolý úshin áýeli anyqtamadan bastaiyq. Ósimdik karantini memleket aýmaǵyn nemese onyń jeke bir bóligin karantindi aýrýlar men ziiankester jáne aramshópterdiń taralýynan saqtaý úshin uiymdastyrylady. Osyǵan bailanysty ol syrtqy jáne ishki karantin bolyp ekige bólinedi. Syrtqy karantinniń negizgi maqsaty – elimizdiń aýmaǵyn karantindik mańyzy bar nysandardan qorǵaý. Osy maqsat úshin shet eldermen shekaralardaǵy arnaiy beketterde elimizge ákelinip jatqan ósimdik ónimderiniń (dán, jemis-jidek, orman jáne jemis aǵashtary, sándik daqyldardyń kóshetteri men tuqymdary, t.b.) barlyǵy karantindik tekserýden ótedi. Olardy basqa elge tasymaldaý úshin arnaiy karantindik sertifikat bolýy qajet. Karantindik nysandardyń biri baiqalǵan jaǵdaida barlyq júk zalalsyzdandyrylady nemese joiylyp jiberiledi, jiberilgen elge keri qaitarylady. Ár memleket úshin karantindik nysandardyń tizimderi jasalynyp, bekitiledi.
Al, endi, bizdiń zań boiynsha qandai obektilerge karantindik sharalar qabyldaý qajet bolady? Tarqatyp aitsaq.
Qazaqstan Respýblikasynyń «Ósimdikter karantini týraly» zańyna sáikes, «karantinge jatqyzylǵan ónimderge karantindi obektilerdi (karantindi ziiandy organizmderdi) tasyǵyshtar bolýy jáne olardyń taralýyna áser etýi múmkin, karantinge jatqyzylǵan ónim tizbesine engizilgen jáne olarǵa qatysty karantindik sharalar qabyldaý qajet bolatyn ósimdikter, ósimdikten alynatyn ónim, ydys, oram, júkter, topyraq, organizmder nemese materialdar bolyp tabylady».
Atalmysh ónimderdi Qazaqstan respýblikasy aýmaǵynda oblysaralyq tasymaldaýǵa ýákiletti organnyń aýmaqtyq bólimshesiniń ósimdikter karantini jónindegi memlekettik inspektory beretin karantindik sertifikat jáne de Qazaqstan Respýblikasynan tys jerlerge shyǵarýǵa fitosanitariialyq sertifikat qajet.
Karantindik, fitosanitariialyq sertifikat degenimiz ne?
- karantindik sertifikat - memleket ishinde tasymaldaýǵa arnalǵan karantinge jatqyzylǵan ónimniń karantindik jai-kúiin kýálandyratyn qujat;
- fitosanitariialyq sertifikat - karantinge jatqyzylǵan eksporttyq ónimniń karantindik jai-kúiin kýálandyratyn qujat;
Karantinge jatqyzylǵan ónimdi Qazaqstan Respýblikasynyń aýmaǵynda tasýǵa karantindik sertifikat berý jáne Karantinge jatqyzylǵan ónimdi Qazaqstan Respýblikasynan tys jerlerge shyǵarýǵa fitosanitariialyq sertifikat berý memlekettik kórsetiletin qyzmetterin Qazaqstan Respýblikasy Aýyl sharýashylyǵy ministrligi Agroónerkásiptik keshendegi memlekettik inspektsiia komitetiniń aýmaqtyq inspektsiialary kórsetedi.
Atalǵan qujattardy qaidan, qalai alamyn?
Memlekettik qyzmetti kórsetý nysany elektrondyq jáne qaǵaz túrinde júzege asyrylady.
Memlekettik qyzmetter týraly aqparat jáne memlekettik kórsetiletin qyzmetter standarttary aýmaqtyq inspektsiialardyń stendinde, sonymen qatar, Qazaqstan Respýblikasy Aýyl sharýashylyǵy ministrliginiń www.mgov.kz internet-resýrsynda ornalasqan.
Memlekettik qyzmetti kórsetý merzimi:
1) karantindik sertifikat - kórsetiletin qyzmetti berýshige qujattardyń toptamasyn tapsyrǵan sátten bastap, sondai-aq portalǵa júgingen kezde – 3 (úsh) jumys kúni ishinde;
2) fitosanitariialyq sertifikat berý - kórsetiletin qyzmetti berýshige qujattardyń toptamasyn tapsyrǵan sátten bastap, sondai-aq portalǵa júgingen kezde – 5 (bes) jumys kúni ishinde.
Jumys kestesi:
- Dúisenbi-jumaǵa aralyǵynda saǵat 9:00-dan 18:30-ge deiin (túski úzilis saǵat 13:00-den 14:30-ǵa deiin).
- Demalys jáne mereke kúnderi – Qazaqstan Respýblikasynyń eńbek zańnamasyna sáikes kórsetiletin qyzmetti berýshi belgilegen jumys ýaqyty kestesine sai atqarady.
- Ótinim qabyldaý jáne memlekettik qyzmet kórsetý nátijesin berý saǵat 9:00-dan 17:30-ge deiin júzege asyrylady (túski úzilis saǵat 13:00-den 14:30-ǵa deiin).
Memlekettik qyzmet kórsetý tártibi týraly birer sóz
Memlekettik qyzmet alý úshin arnaiy ortalyqqa júgingen kezde, qandai qujattar qajet bolady? Qaperde júrer keńeske muqiiat nazar salyńyz:
1) osy memlekettik qyzmet kórsetý standartyna qosymshaǵa sáikes nysan boiynsha ótinim;
2) jeke basyn kýálandyratyn qujat jáne ókildiń ókilettiligin rastaityn qujat (jeke tulǵany sáikestendirý úshin);
3) importtaýshy eldiń ósimdikter karantini jónindegi ulttyq qyzmetiniń ósimdikter karantini salasyndaǵy talaptary (fitosanitariialyq sertifikat alý kezinde ǵana).
Al, elektrondyq portalda:
1) Memlekettik qyzmet kórsetý standartyndaǵy qosymshaǵa sáikes, elektrondyq qujat nysanyndaǵy ótinim.
2) importtaýshy eldiń ósimdikter karantini jónindegi ulttyq qyzmetiniń ósimdikter karantini salasyndaǵy talaptary (fitosanitariialyq sertifikat alý kezinde ǵana);
Memlekettik qyzmetti kórsetýden bas tartýǵa mynalar negiz bolyp tabylady:
1) ótinish berýshiniń karantinge jatqyzylǵan ónimdi tekserip qaraýǵa usynbaýy;
2) karantinge jatqyzylǵan ónimde karantindi obektilerdiń anyqtalǵan jaǵdaida;
3) importtaýshy eldiń fitosanitariialyq talaptaryna sáikessizdigi anyqtalǵan jaǵdaida;
4) ótinish berýshiniń fitosanitariialyq sertifikat alýdan óz erkimen bas tartýy;
5) ýákiletti organ vedomstvosynyń tiisti aýmaqtyq bólimshelerinen aqparattardy alǵannan keiin 30 kúntizbelik kún ishinde ónim iesine fitosanitariialyq sertifikatty berýden bas tartýǵa, jetkizý orynynyń ózgerýi jaǵdaiyn qospaǵanda, birneshe ret (2 ret jáne odan kóp) qyzmet berýshiniń laýazymdy tulǵasyna karantinge jatqyzylǵan ónimdi habarlamaý jáne usynbaý negiz bolyp sanalady.
Atalmysh memlekettik qyzmetter tolyǵymen tegin kórsetiledi.
Joǵaryda kórsetilgen qujattarsyz ónimderderdi tasymaldaý – Qazaqstan Respýblikasynyń «Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly» kodeksiniń 400 babyn buzý. Endeshe, qajetti qujattar árdaiym janyńyzda bolsyn.
Ósimdikter karantini jáne qorǵaý boiynsha týyndaǵan suraqtarǵa tolyq aqparat alý úshin myna meken-jaiǵa habarlasýyńyzǵa bolady:
Astana qalasy, Jeltoqsan 28A kóshesi, tel/faks. + 7 (7172) 327-288, 327-233
el.meken-jai: fitokontrol.ast@mail.ru, ti_kgi_astana@minagri.gov.kz (ósimdikter karantini jáne qorǵaý jáne fitosanitariialyq baqylaý beketteri jónindegi memlekettik inspektsiia bólimi)
A. N. Tleýjanov,
Qazaqstan Respýblikasy Aýyl sharýashylyǵy
ministrliginiń Agroónerkásiptik keshendegi
memlekettik inspektsiia komiteti
Astana qalasy boiynsha aýmaqtyq
Inspektsiiasynyń Ósimdikter karantini jáne
qorǵaý jáne fitosanitariialyq baqylaý
beketteri jónindegi memlekettik inspektsiia
bóliminiń basshysy.
