Orazaǵa deiin jasalýy tiis 10 amal

Orazaǵa deiin jasalýy tiis 10 amal

Musylmandardyń kópten kútken Ramazan aiy da kelip qaldy. On eki aidyń sultany, qasietti Ramazan aiyna azdaǵan kúnder qaldy. Endeshe, daiyndyqty bastaiyq.

Ramazan jaily kóp oqý

Ramazan aiy jaily bilim alý «orazany ne buzady?», «oraza ustamai-aq qoisam bola ma?», «Ramazan aiynda ne isteý kerek?» degen sekildi suraqtaryńyzǵa jaýap beredi. Ramazan aiy jaily kóp bilgen saiyn sol bilimińizdi amalǵa asyrýǵa tyrysasyz.

Ramazan aiyna jospar jasaý

Ramazan aiy jónindegi bilimińizge súiene otyryp jospar jasańyz. Kúnimizdi qalai ótkizemiz, Qurandy qai ýaqytta oqimyz, aýyz ashar qashan beremiz degen sekildi Ramazan aiynda atqaratyn isterińizdiń barlyǵyn tizip jazyp shyǵyńyz. Tipti jaman ádetten arylyp, jaqsy qasietti ádetke ainaldyrmaq bolyp júrseńiz, ony da jazyp qoiyńyz. Eń bastysy, maqsatyńyz aiqyn ári anyq bolýy qajet, eger siz ózgerýdi osy aida qolǵa alyp, Ramazan kelgende sol qalypty saqtap qalsańyz tipten jaqsy. Qol jetkizgińiz kelgen qasiet únemi jadyńyzda júrsin, ol sizdiń beiimdelýińizge kómektesedi. Erteńgi kúndi uiqyǵa jatpas buryn josparlaǵan jón.

Quran oqýǵa jospar qurý  

Ramazan – Quran aiy. Bul aida Qurandy bastan-aiaq keminde bir márte oqyp shyqqan durys. Ol úshin ár namazdan soń Quran oqyp otyrý kerek. Eger solai jasar bolsaq, ár namazdan soń 41 aiat oqyp, bir aida Qurandy tolyq hatym etip bitiredi ekenbiz. Ramazan aiynda Quran oqýdan rahat alý úshin qasietti kitapty qazirden bastap oqýdy qolǵa alǵan jón.

Ardaqty paiǵambarymyz ﷺ:

«Qurannan bir árip oqyǵanǵa bir jaqsylyq bar, ol on ese jaqsylyq bolyp jazylady. Men álif, lám, mim — bir árip demeimin. Álif — bir árip, lám — bir árip, mim — bir árip dep aitamyn»,- degen.
Súre jattaý

Ramazan aiyndaǵy eń jaqsy ýaqyt – taraýyq namazy. Eger taraýyq namazyn meshitte oqýǵa múmkindik bolsa, óte jaqsy. Al eger múmkindik bolmasa, taraýyq namazyn úide, otbasyńyzben oqyǵan abzal. Árbir rakaǵatta bir súreni qaitalap oqi bergennen góri qazirden bastap súre jattai bergen abzal. Al Ramazan aiynda jattalǵan súrelerdi qaitalaýǵa úlken múmkinshilik tabasyz.

Oraza ustaýdy bastaý

Kóregen adamdar kez kelgen qiyndyqqa aldyn ala daiyndyq jasaidy. Sport sheberleri aýyr jattyǵý jasar aldynda denesin qyzdyratyn arnaiy jattyǵýlar jasaidy. Áitpese, bulshyq etterge shamadan tys kúsh túser bolsa, sińirler zaqymdanýy múmkin. Ramazan aiynda daiyndyq jasaý da sol sekildi. Birden uzaq ýaqyt boiy nár tatpai júrse, aǵzada úlken ózgeristerdiń oryn alýyna ákelip soǵýy yqtimal. Sondyqtan da ardaqty paiǵambarymyz ﷺ Shaǵban aiynda jii oraza tutqan. Bul ol kisiniń Ramazan aiyna jasaǵan fizikalyq ári moraldyq daiyndyǵy bolatyn.

Aisha anamyzdan jetken hadiste bylai delingen:

«Alla elshisi kei ýaqytta jii oraza tutatyn, bul aida múldem aýyz ashpady dep te oilaitynbyz, al kei kezderi múlde oraza ustamaityn sonda «oraza ustamai ketti» deitin edik. Alla elshisiniń Ramazan aiynan basqa aida tolyq oraza ustaǵanyn, sondai-aq, Shaǵban aiyndaǵydai ózge aidyń kóbin orazamen ótkizgenin kórmedim»

As mázirin ázirlep qoiý

Otbasyńyzben birge as mázirin quryp qoiǵan artyq etpesi anyq. Tuzdy, maily, qýyrylǵan jáne gazdalǵan ónimderdi múlde alyp tastańyz. Ramazan aiynda ishetin asymyz sińimdi ári jeńil tamaq bolǵany durys. Ramazan bastalmas buryn qajetti ári paidaly ónimderdi ákelip qoiyńyz. Múmkindik bolsa ýaqytyńyzdy bólip, túshpara, mánti sekildi jartylai daiyn ónimderdi jasap qoiǵan óte jaqsy. Ramazan aiy qulshylyq aiy bolǵandyqtan, ýaqytty únemdeýdiń túrli joldaryn paidalanǵan tiimdi bolmaq.

Únemi duǵada júrý  

Únemi duǵada bolyp, Alla Taǵaladan suraýdy ádetke ainaldyryńyz. «Ýa, Rabbym! Bizderdi aman-esen Ramazanǵa jetkize kór» dep aityp júrińiz. Musylman adam Ramazan aiyna esen-aman, rýhani ári fizikalyq turǵyda daiyn bolǵan halde kirgeni jaqsy.

Qaza bolǵan oraza bolsa, óteý

Osy jylǵy ustaǵan orazamyz berekeli bolsyn desek, Ramazan aiyna kirmesten, ótken jyldaǵy Ramazanda qaza bolǵan oraza kúnderin tolyqtyryp qoiǵan abzal.

Ábý Sálama Aisha anamyzdyń:

«Ramazan aiyndaǵy qaza bolǵan orazamdy tek Shaǵban aiynda ótei alatynmyn»,- degenin jetkizgen.

Sonymen qatar, aqshalai qaryzdaryńyz bolsa da, qaitaryńyz. Ramazan aiyn taza ári jaqsy kóńil-kúimen qarsy alǵan abzal.

Alańdatýy múmkin isti aiaqtap qoiý

Ramazan aiyn barynsha qulshylyqpen ótkizý úshin aiaqsyz alǵan jumystaryńyz bolsa, aiaqtap tastaǵan durys. Ózge elge qonys aýdarýdy josparlap júrseńiz, kóshi-qondy qazirden bastap ázirlegen abzal. Saýda-sattyq jospara bolsa, ony da, tis dárigerine barýdy oilaǵan bolsańyz, ony da qazirden bastap qolǵa alǵan jaqsyraq. Eger siz stýdent bolsańyz, Ramazan aiyndaǵy kele jatqan emtihanǵa qazirden bastap daiyndalyp alyńyz. Tipti Qurban aitqa arnalǵan syi-siiapattaryńyzdy da qazyr alyp qoiǵanyńyz jaqsy. Óitkeni, Ramazan aiynyń sońǵy on kúninde bazar aralap ýaqyt ótkizgenshe, alańsyz Qadir túnin kútip, saýapty amaldar jasaǵan áldeqaida paidaly bolmaq.

Tazalyq – imannyń jartysy

Úiińizdi Ramazan aiyna daiyndańyz, iaǵni tolyqtai tazalyq júrgizińiz. Kiilmeitin qalyń kiimderdi jýyp, olardy tasa jerge jinańyz. Sonymen qatar, Ramazan aiynyń aldynda tolyqtai ǵusyl alyńyz. Osylaisha, on eki aidyń sultany bolǵan Ramazandy taza kóńilmen, salaýatty tánmen ári aq nietpen qarsy alaiyq.

Alla Taǵala barshamyzdyń nietimizdi qabyl etsin! Ámin! 

Qazaqstan Musylmandary Dini basqarmasynyń resmi saity